Савол: Боин талоқдан идда ўтирган аёлга ошкора совчи қўйса бўладими?
Жавоб: Динимизда инсоннинг қадри, унинг шаъни шу қадар юксакки, ҳатто вафот этган одамга ҳам тириклар каби ҳурмат сақланади. Шунинг учун бир киши вафот этса, унинг беваси эрининг, никоҳнинг ҳаққи-ҳурмати туфайли идда ўтиради. Бу иддадан мақсад фақатгина унинг ҳомиладор бўлган-бўлмаганини аниқлаш эмас. Бева қолган аёл эри билан бирга яшаган ҳаётининг ҳурмати учун ҳам идда ўтиради. Шунинг учун эри вафот қилгани учун идда ўтирган аёлга ошкора совчи қўйиш мумкин эмас. Бундай аёлга совчи қўйилса, мақсадни очиқ айтмай, ишора билан изҳор қилинади. Бу нарса шариатимизда таъриз деб аталади. Масалан, бева қолган аёлнинг акасига «Синглингизнинг иддаси тугаганда менга хабар қилинг», дейиш мумкин.
Эри бор, аммо ундан боин талоқ олган аёлларнинг масаласи ҳам худди шундай. Уларга ҳам очиқча совчи қўйиб бўлмайди. Совчи бўлиш учун идда тугашини кутиш керак. Шундан кейингина, агар ўзининг эри уни қайтариб олмаса, иддаси тугаб, боши очиқ бўлгандан кейингина унга совчи қўйса бўлади.
Раҳматуллоҳ САЙФУДДИНОВ,
Юнусобод тумани бош имом-хатиби,
Тошкент ислом институти ўқитувчиси,
«Мирза Юсуф» жоме масжиди имом-хатиби
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Бани Исроилда бир содда одам Аллоҳ таолога бундай муножот қилаётган эди: “Ё Аллоҳим! Сенинг хотининг йўқ деб эшитганман, сенинг фарзандларинг йўқ экан. Сен менинг ҳузуримга келгин, токи мен сенинг хизматингни қилайин. Сенга кўйлаклар тикиб берайин, тотли, мазали овқатлар тайёрлаб берайин”. Мусо алайҳиссалом унинг олдидан ўтиб кетаётган эдилар. У содда одамни дуосини эшитиб дарғазаб бўлиб: “Эй Аллоҳнинг бандаси! Айтаётган сўзларинг Аллоҳ таолонинг шаънига нолойиқ сўзлардир, бундай беодобликни зинҳор қайтармагин!” дедилар. Шунда ҳалиги содда одам даҳшатга тушиб, титроқ босиб, кўзларидан ёшлар оқиб тавба қилди. Шу даражада қўрқиб кетдики, унинг бу қўрқиши Аллоҳ таолога хуш келди ва Мусо алайҳиссаломга ваҳий юборади. Буни шоир қўйидаги мисралар билан ажойиб тарзда ифодалаган.
Ту барои васл кардан омади,
На барои фасл кардан омади.
Таржимаси:
Сен васл учун келдинг,
Фасл учун келмадинг.
Нима учун? Шунинг учунки, унинг сўзлари зоҳирий тарзда хато бўлса ҳам, лекин, ботинда Аллоҳ таолога жуда кучли муҳаббати бор эди.
Шайх Зулфиқор Аҳмад Нақшбандийнинг
"Илоҳий ишқ" китобидан Нодир Одинаев таржимаси