Савол: Боин талоқдан идда ўтирган аёлга ошкора совчи қўйса бўладими?
Жавоб: Динимизда инсоннинг қадри, унинг шаъни шу қадар юксакки, ҳатто вафот этган одамга ҳам тириклар каби ҳурмат сақланади. Шунинг учун бир киши вафот этса, унинг беваси эрининг, никоҳнинг ҳаққи-ҳурмати туфайли идда ўтиради. Бу иддадан мақсад фақатгина унинг ҳомиладор бўлган-бўлмаганини аниқлаш эмас. Бева қолган аёл эри билан бирга яшаган ҳаётининг ҳурмати учун ҳам идда ўтиради. Шунинг учун эри вафот қилгани учун идда ўтирган аёлга ошкора совчи қўйиш мумкин эмас. Бундай аёлга совчи қўйилса, мақсадни очиқ айтмай, ишора билан изҳор қилинади. Бу нарса шариатимизда таъриз деб аталади. Масалан, бева қолган аёлнинг акасига «Синглингизнинг иддаси тугаганда менга хабар қилинг», дейиш мумкин.
Эри бор, аммо ундан боин талоқ олган аёлларнинг масаласи ҳам худди шундай. Уларга ҳам очиқча совчи қўйиб бўлмайди. Совчи бўлиш учун идда тугашини кутиш керак. Шундан кейингина, агар ўзининг эри уни қайтариб олмаса, иддаси тугаб, боши очиқ бўлгандан кейингина унга совчи қўйса бўлади.
Раҳматуллоҳ САЙФУДДИНОВ,
Юнусобод тумани бош имом-хатиби,
Тошкент ислом институти ўқитувчиси,
«Мирза Юсуф» жоме масжиди имом-хатиби
Пойтахтимиздаги “Новза” масжидида “Ҳаж – 2026” мавсумининг илк зиёратчиларини кузатиш маросими бўлиб ўтди.
Юзида қувонч, тилида шукрона билан муқаддас заминга ошиқаётган ҳамюртларимиз зиёратларини эсон-омон адо этиб, юртимизга қайтишини сўраб, дуолар қилинди.
Яқинларини муборак сафарга кузатаётган юртдошларимизнинг ҳам нигоҳида ҳавас ва соғинч туйғулари балқийди: улар ҳам мана шундай саодатли кунлар ва Каъбатуллоҳ зиёрати ўзларига ҳам насиб этишини чин дилдан ният қилган бўлса, ажабмас.
Айтиш жоизки, Ўзбекистондаги 2026 йилги ҳаж мавсуми 2 майдан бошланди. 18 майга қадар ҳар куни мамлакатимизнинг 9 та ҳудуди – Тошкент, Наманган, Фарғона, Андижон, Самарқанд, Бухоро, Қарши, Термиз ва Урганч шаҳарларидаги аэропортлардан Саудия Арабистонининг Мадина шаҳрига тўғридан-тўғри авиақатновлар амалга оширилади.
– Юртимизда диний-маърифий соҳага қаратилаётган алоҳида эътибор туфайли сўнгги йилларда мўмин-мусулмонлар исломнинг барча рукнлари, хусусан, ҳаж амалларини тўла-тўкис адо этиш бахтига ноил бўлмоқда, – дейди Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари Муҳаммадолим Муҳаммадсиддиқов. – Хусусан, бу йил ҳам ҳаж тадбирларини ташкил этиш бўйича кенг кўламли тайёргарлик ишлари амалга оширилди. Зиёратчилар тиббий кўрикдан ўтказилиб, менингит касаллигига қарши эмланди. Уларга расмий ҳаж визалари ва бошқа зарур ҳужжатлар расмийлаштириб берилди.
Муборак сафар қатнашчиларига гуруҳ раҳбарлари масъул қилиниб, сафар олди машғулотлари ўтказиляпти. Аёл зиёратчилар учун ҳам алоҳида аёл мутахассис ва шифокорлар ажратилган. Шунингдек, ҳар бир зиёратчига “Ҳаж – буюк ибодатдир” қўлланмаси, сумка, нимча, термос, соябон, сим-карта, қувватлагич тақдим этилмоқда.
– Қувонч ва ҳаяжонимизнинг чеки йўқ, – дейди зиёратчилардан бири Наби Ваҳобов. – Яратганга беҳисоб шукрки, орзу-армонларимиз ушалмоқда. Ҳаж зиёратига йўлга чиқяпмиз. Биз учун яратилган қулайликлардан беҳад хурсандмиз. Буларнинг барчаси юртимизда “Инсон қадри учун, инсон бахти учун!” деган эзгу тамойилнинг амалий ифодаси. Насиб этса, зиёратимиз давомида Аллоҳдан юртимиздаги тинчлик-омонлик, тараққиёт ва фаровонликни бардавом этишини сўраб, дуолар қиламиз.
Макка шаҳрида зиёратчиларнинг асосий қисми бир ҳудуддаги меҳмонхоналарга жойлаштирилади. Шуни ҳам эслатиш зарурки, юртдошларимиз бугунги мураккаб замонда Саудия Арабистони томонидан белгиланган янги қонун-қоидаларга қатъий амал қилиши, огоҳликни ошириши шарт.
Айни пайтда Саудия Арабистонида бўлиб турган “Ҳаж – 2026” мавсуми ишчи гуруҳлари ҳамкор ташкилотлар билан бирга меҳмонхоналар, Мино ва Арофот водийларида зиёратчилар ибодатларини бекаму кўст адо этиши учун муносиб шароитлар тайёрлаш бўйича фаол иш олиб бормоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг веб-сайти ва ижтимоий тармоқларида ҳаж амаллари ҳақидаги суҳбатлар, тавсиялар ва мақолалар тақдим этилмоқда.
“Халқ сўзи”