Исломдаги энг гўзал буйруқлардан бири силаи раҳм, яъни, яқинлар билан қариндошлик ришталарини боғлаш, дўстларга меҳр-оқибат кўрсатишдир. Силаи раҳм аввало Аллоҳ таолони бандаларига буюрган амрларидан биридир. Аллоҳ таоло айтади: “Ва ораларингиздаги савол-жавобларда ўртага номи қўйиладиган Аллоҳдан қўрқингиз ва қариндош-уруғларингиз билан ажралиб кетишдан сақланингиз” (Нисо сураси, 1-оят).
Силаи раҳмда Аллоҳнинг розилиги, мўминлар ва фаришталарнинг хурсандчилиги, шайтонга ғам етказиш, умрнинг зиёдалиги ва ризқнинг баракаси каби гўзал хислатлар мужассам.
Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам): “Кимни ризқи кенг ва умри баракали бўлишлиги хурсанд қилса, силаи раҳмни боғласин”, дедилар (Имом Бухорий ривояти).
Бошқа бир ҳадисда эса Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам): “Ким умрини узун, ризқини кенг бўлишини ва ёмон ўлимдан қутулишни ҳоҳласа, қариндошлари билан алоқасини тикласин”, деганлар (Имом Аҳмад ривояти).
Бу шунчалик улуғ ибодатки, уни бажарган киши қанчалик кўп ажр ва фойдалар топса, уни тарк қилган, унга бепарволик қилган одам шунчалик қаттиқ гуноҳкор ва зиёнкор бўлади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) айтадилар: “Силаи раҳм савобидек тез келадиган яхшилик йўқ. Дунёда тезда азоб бериб, охиратда ҳам азоб келтирадиган гуноҳ силаи раҳмни узишликдир” (Имом Термизий, Имом Аҳмад, Имом Ибн Можа ривояти).
Қолаверса, силаи раҳмнинг дўзахдан узоқлашишига ва жаннатга яқинлашишига сабаб бўладиган амаллар билан бир қаторда зикр қилиниши нақадар улуғ ибодатлигига далолат қилади.
Абу Айюб Ансорий (розияллоҳу анҳу) айтади: “Бир аъробий Пайғамбар (алайҳиссалом)нинг ҳузурларига келиб: “Ё Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) жаннатга яқинлаштирадиган ва дўзахдан узоқлаштирадиган амалдан хабар беринг!”, деди. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) Аллоҳга ибодат қилишга, Унга ширк келтирмасликка ва намоз ўқишга, закот беришга ва силаи раҳм қилишга буюрдилар (Имом Бухорий, Имом Муслим ривояти).
Демак, силаи раҳм қилиш динимизнинг биз мўминлардан талаб қилган қатъий талаби. Шундай экан, бу гўзал амалга бепарво бўлмайлик.
Ёрбек ИСЛОМОВ
Олмазор туманидаги “Мевазор” масжиди имом ноиби
Покистоннинг “Associated Press of Pakistan” ахборот агентлигида I Халқаро ислом цивилизацияси форуми якунларига бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Мақолада шу йилнинг 7–11 июль кунлари Ўзбекистонда Ислом цивилизацияси бўйича биринчи халқаро форум бўлиб ўтгани, анжуман якунида форум иштирокчилари Президент Шавкат Мирзиёев номига мурожаат йўллагани таъкидланган.
Қайд этилганидек, мурожаатда Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси ва бевосита қўллаб-қувватлови билан ташкил этилган ушбу форум нафақат нуфузли илмий анжуман, балки инсониятнинг умумий маънавий ва интеллектуал меросини асрашга қаратилган глобал ҳамкорликнинг янги босқичини бошлаб берган тарихий воқеа сифатида баҳоланган.
Мурожаатда форумнинг Тошкент, Самарқанд ва Термиз каби буюк цивилизация марказларида ўтказилгани чуқур рамзий аҳамиятга эга экани қайд этилиб, айнан шу заминда жаҳон илм-фани тараққиётига улкан ҳисса қўшган алломалар етишиб чиққанлиги алоҳида таъкидланган.
“Форум иштирокчилари БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессиясида Президент Шавкат Мирзиёев томонидан илгари сурилган Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказини ташкил этиш ташаббусини сўнгги ўн йилликдаги энг муҳим халқаро гуманитар ташаббуслардан бири сифатида эътироф этди. Улар мазкур марказ келгусида жаҳоннинг етакчи олимларини бирлаштирувчи йирик халқаро илмий-маърифий масканга айланишига ишонч билдирди”, — дея фикр юритилган материалда.
Мақолада ёзилганидек, Ўзбекистонда тарихий меросни асраш, фундаментал илм-фанни ривожлантириш ва цивилизациялар мулоқотини мустаҳкамлаш борасида амалга оширилаётган кенг қамровли ислоҳотлар юксак баҳоланган.
Хусусан, Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази, Имом Бухорий ёдгорлик мажмуаси, Имом Бухорий, Имом Мотуридий ва Имом Термизий халқаро илмий-тадқиқот марказлари ҳамда Халқаро ислом академияси фаолияти ушбу сиёсатнинг ёрқин намунаси сифатида қайд этилган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати