Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
28 Апрел, 2026   |   10 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:57
Қуёш
05:25
Пешин
12:26
Аср
17:14
Шом
19:21
Хуфтон
20:42
Bismillah
28 Апрел, 2026, 10 Зулқаъда, 1447

Имом Ҳоким

23.07.2016   15739   25 min.
Имом Ҳоким

Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Ҳамдавайҳ ибн Муҳаммад ибн Наъийм аз-Зобий ан-Нисобурий ҳижратнинг 321 йилида, Робиул-аввал ойининг учинчи куни таваллуд топдилар. Ёшлик пайтларида илм олишни бошлаб, аввал оталаридан, сўнг амакиларидан дарс оладилар. Ёшлари улғайгач, ҳижратнинг 356 йили Ироқ ва Ҳижозга сафар қилиб, ҳаж ибодатини адо этдилар. Кейин Хуросон, Мовароуннаҳрни айланиб, 2000га яқин устоз кўрадилар. Ҳижратнинг 360 йили яна Ҳижоз ва Ироққа сафар қилиб, у ердаги кишилардан ҳадис тўплайдилар. Кейин ўзлари туғилиб ўсган Нисобурга қайтиб келадилар ва қозилик амалига ўтирадилар. Сўнгра Журжонга қози бўлиб тайинланадилар. Шунинг учун ҳам у кишини Ҳоким деб аташган.

Ибн Халликон айтадилар: «Бу зот ўз вақтининг имоми, кўп китоблар муаллифи ва фиқҳ олимларидан эдилар. Фиқҳ илмини Абу Саҳл Муҳаммад ибн Сулаймон ас-Саълукийдан оладилар».

Абу Ҳозим айтадилар: «Нисобурда Муслим ибн Ҳажжождан кейин ҳадис илмида машҳур бўлган одам Имом Ҳоким эдилар». Яна у киши: «Ҳоким ўз асрларида ҳадис илмининг улуғ олимлари Дора Қутний, Ибн Адий, Ибн Музаффарларга тенг келадилар. Ҳозиргача на Ҳижозда, на Шомда, на Ироқда, на Тобаристонда, на Хуросонда бу шахсга тенг келадиган киши топилади».

Қози Абу Самҳ Абдуллоҳ ал-Асмий агар ҳукм ишида бирор бир ишкаллик бўлиб қолса, Имом Ҳокимга мактуб ёзиб, шу ишнинг ҳукмини сўрардилар. Кейин жавобга қараб ҳукм қилардилар.

Имом Ҳокимнинг таълиф этган китоблари: «Илал», «Амолий», «Фавоидул шуйух», «Маърифатул ҳадис», «Тариху уламои Нисобур», «Мадхалу ила илми ас-саҳиҳ», «Мустадрак ала саҳиҳайни», «Музаккий ал-ахбор», «Фазоилу Имоми аш-Шофеъий», «Фазоилу Фотима», «Тарожимуш-шуйух» ва бошқалар.

Ибн Субкий айтадилар: «Тариху уламои Нисобур» китоби менинг ҳузуримда китоблар саййидидир».

Абу Саҳл ас-Саълукий, Абу Бакр Аҳмад ибн Сулаймон, Абулаббос, Даълажа ибн Аҳмад, Ибн Аҳзом, Абу Али Нисобурий, Дора Қутний ва бошқалар Имом Ҳокимнинг устозлари бўлишган, Имом Байҳақий, Абулфаттоҳ ибн Абулфаворис, Абу Зарр ал-Ҳиравий, Абу Солиҳ ал-Ҳиравий ва бошқалар эса Имом Ҳокимга шогирд бўлишган.

Имом Ҳоким ҳижратнинг 405 йили вафот этдилар.

 

Ҳадиси шариф
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Абу Бакр розияллоҳу анҳунинг Расулуллоҳ ﷺга муҳаббатлари: 4-қисм

27.04.2026   4391   1 min.
Абу Бакр розияллоҳу анҳунинг Расулуллоҳ ﷺга муҳаббатлари: 4-қисм

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Ҳазрат Умар розияллоҳу анҳу бир ёдномаларида бундай келтирадилар: «Пайғамбарлар пешвоси соллаллоҳу алайҳи ва саллам Табук сафарида моддий ёрдамда бўлишимизни буюрдилар. Ўша кунлари қўлимда етарли мол бор эди. Ярмини ажратдим. Ўз-ўзимга, "Абу Бакрдан ўтсам, шу сафар ўтаман", дедим-да, катта миқдордаги молни олиб бордим. Расули Муҳтарам Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам буни кўриб, "Оилангга ҳам қолдирдингми?", дедилар. "Бир қисмини қолдирдим", дедим. Бироздан сўнг Абу Бакр розияллоҳу анҳу ҳам молини олиб келди. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам айни шу саволни унга ҳам бердилар. "Уларга Аллоҳ таолони ва Пайғамбарини қолдирдим", деб жавоб бердилар».

Умар розияллоҳу анҳу буни эшитиб, "Аллоҳга қасамки, ҳеч бир нарсада сендан ўтиб кета олмас эканман", дедилар.

Аллоҳ таоло Ўзининг маҳбуб пайғамбари Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламга Маккаи Мукаррамани фатҳ қилдирганда ҳам Абу Бакр розияллоҳу анҳу у зот билан бирга бўлганлар. Ҳа, ўшанда ҳам Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу ўзларининг маҳбуб пайғамбарлари атрофларида парвона эдилар.

Шайх Зулфиқор Аҳмад Нақшбандийнинг
"Ишқи Расул" китобидан Нодиржон Одинаев таржимаси

Мақолалар