Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
16 Июл, 2026   |   2 Сафар, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:23
Қуёш
04:58
Пешин
12:34
Аср
17:40
Шом
19:58
Хуфтон
21:31
Bismillah
16 Июл, 2026, 2 Сафар, 1448

Ҳаким ат-Термизий ривоят қилган ҳадислардан

07.02.2017   35822   5 min.
Ҳаким ат-Термизий ривоят қилган ҳадислардан

Анас ибн Молик розийаллоҳу анҳу ривоят қилади: Расулуллоҳсоллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Албатта Аллоҳнинг одамларни фаросат орқали биладиган (ёки танийдиган) бандалари бордир (Ҳаким Термизий ривояти).

*   *   *

Зубайр ибн Аввом розияллоҳу анҳу Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилган ҳадиси қудсийда: Албатта ризқ эшиги етти осмоннинг устидан очиқдир. У Аршгача етиб борган. Ўша эшик туну кун ёпилмайди. Аллоҳ ҳар бир бандага нияти, сарф(-ҳаражат)и, садақа ва инфоқ қилишига қараб ўша ризқдан (Ерга) туширади. Бас, ким (садақани) кўпайтирса, унга ҳам (ризқи) кўпайтирилади. Ким камайтирса, унга ҳам камайтирилади. Ким (бермасдан, бахиллик қилиб) ушлаб қолса, ундан ҳам (барака ва кенг ризқ) ушлаб қолинади, дейилган (Ҳаким Термизий ривояти).

*   *   *

  Ибн Масъуд розияллоҳу анҳу ривоят қилади: “Қачон Аллоҳнинг “Аллоҳга қарзи ҳасана берадиган киши борми?” ояти нозил бўлганида, Абу Даҳдоҳ ал-Ансорий: “Эй Расулуллоҳ, Аллоҳ биздан қарз сўраяптими?” деди. У зот: “Ҳа, эй Абу Даҳдоҳ”, дедилар. У: “Менга қўлингизни беринг, эй Расулуллоҳ”, деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам унга қўлларини берган эдилар, у: “Мен ушбу боғимни Раббимга қарз қилиб бердим. Унда олти юзта хурмо дарахти бордир”, деди. Ўша пайтда (унинг аёли) Умму Даҳдоҳ ва оила аъзолари боғда эдилар. Абу Даҳдоҳ келиб: “Эй Умму Даҳдоҳ”, деб чақирган эди, аёли: “Лаббай”, деб жавоб берди. “Боғдан чиқ. Мен уни Раббим азза ва жаллага қарз қилиб бердим”, деди Абу Даҳдоҳ(Ҳаким Термизий ривояти).

*   *   *

 Ал-Ҳаким ат-Термизий “ал-Амсал минал Китаб вас Сунна” асарида қуйидаги ҳадисни келтиради: «Мужоҳид (раҳматуллоҳи алайҳ) деди: “Ибн Умарга Маккадан Мадинага қадар ҳамроҳлик қилиб, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)дан фақат шу ҳадиснигина ривоят қилганини эшитдим: “Мўминнинг мисоли асалари кабидир. Агар у билан ҳамнишин бўлсанг, нафи тегади, у билан шерик бўлсанг, нафи тегади, маслаҳат олсанг, нафи тегади, ҳамроҳ бўлсанг, нафи тегади. Унинг ҳар бир нарсасидан манфаат етади. Асалари ҳам шундай, унинг ҳар нарсаси фойдали”» (Ҳаким Термизий ривояти).

*   *   *

Аллоҳ таоло шундай деб буюрмиш:
"Эй Мусо! Сен Мени кўрмассан, зеро, Мени кўрган дарҳол ўлади. Жонсиз нарсалар кўрса емирилади, яшнаб турган нарса кўрса хазон бўлади. Мени фақат кўзлари ўлимни билмайдиган, жасадлари чиримайдиган жаннат аҳли кўргай".
(Ҳаким Термизий Ибн Аббос разияллоҳу анҳу ҳазратларидан ривоят этган).

*   *   *

"Қулларимдан бирининг танини, молини ва ёки боласини бир мусибатга солганимда у қулим буни яхши бир сабр ила қаршиласа, қиёмат кунида у кимса учун тарозу қурмоқдан ёхуд номаи аъмол очмоқдан уялгайман".
(Ҳаким Термизий Анас разияллоҳу анҳудан ривоят этганлар).

*   *   *

Мусо алайҳиссалом жаноби Ҳаққа хитобан:
Ё Раббий! Мен қулларингдан кимни севишингни билмоқ ва мен ҳам уни севмоқни истайман,— деди. Жаноби Ҳақ;
Мени кўп зикр этган қулимни кўрганинг замон билки, Мен уни севгайман. Мени зикр этмаганларни кўрганингда эса англаки, Мен уларни хуш кўрмагайман, -  деди.
(Ҳаким Термизий Ҳасан Басрийдан ривоят этганлар, ҳадис ҳасан, мурсалдир).

*   *   *

Анас разияллоҳу анҳунинг Расули Акрамдан қилган ривоятига кўра Аллоҳ таоло:
"Қўлларини Менга чўзиб дуо қилган қулимнинг қўлларини бўш қайтармакдан ҳаё қилгайман",— деди. Малаклар:
Эй, бизнинг Раббимиз! У ярлақамоққа лойиқ эмасдир,-— дедилар. Аллоҳ таоло:
Лекин Мен тақвога (жазо ва азобимдан қўрқишларига, иймон ва ибодат келтиришларига) ҳам, мағфиратга ҳам лойиқман. Сизни шоҳид қиламанки, Мен уни мағфират этдим!— деган жавобини берди.
(Ҳаким Термизий) "Наводирул-усул"да ривоят этган).

*   *   *

Муоз ибн Жабалдан (р.а.) ривоят қилинади: Расулуллоҳ (с.а.в) дедилар: “Энг яхши касб тижоратчиларнинг касби бўлиб, улар ёлғон гапирмайди, омонатга хиёнат қилишмайди, ваъдага вафо этишади, сотиб олсалар ёмонлашмайди, сотсалар қимматга сотишмайди, бировнинг ҳақини беришни чўзишмайди, ўзларининг ҳақларини олишда қийинлаштиришмайдилар” (Имом Ҳаким ат-Термизий ривояти).

*   *   *

Ҳадиси қудсийда Аллоҳ таоло айтади: “Улуғлик, улуғворлик, фахр меникидир. Тақдир менинг сиримдир. Ким мен билан шуларнинг бирида тортишса, уни дўзахга улоқтираман (Ҳаким Термизий ривояти).

 

  Саййид Муҳйиддин махдум мадрасаси

 

 

 

Ҳадиси шариф
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Жазирама иссиқ кунларда соғлиқни сақлаш бўйича тавсиялар

16.07.2026   4091   3 min.
Жазирама иссиқ кунларда соғлиқни сақлаш бўйича тавсиялар

Ҳозирги чилла даврининг жазирама кунларида соғлиқни асраш учун қуйидаги тавсияларга амал қилинг.

Жазирамадан сақланиш учун кўпроқ сув ичинг, соя-салқин жойларда бўлинг ва енгил кийимлар кийинг. Қуёш нурлари тик тушадиган вақтда кўчага чиқмасликка ҳаракат қилинг, ёғли ва оғир таомлар ўрнига енгил овқатларни танланг. Оч рангли, табиий матолардан тикилган кийимлар кийиш тавсия этилади.

Иссиқ кунларда қуйидаги қоидаларга амал қилинг:

Сув ичиш

  • Чанқамасангиз ҳам ҳар соатда оз-оздан, тахминан 1 стакандан сув ичинг. Сув жуда муздек бўлмаслиги керак.
  • Бир кунда ўртача 2,5-3 литр оддий сув истеъмол қилиш тавсия этилади.
  • Айрон, лимонли, ялпизли сув ва кўк чой каби салқин ичимликлар ҳам фойдали.

Эслатма: Артериал қон босими паст (гипотония) бўлган кишиларга жуда совуқ кўк чой ичиш тавсия этилмайди, чунки у қон босимини янада пасайтириши мумкин.

  • Нордон мевалардан тайёрланган компотларга шакар ўрнига оз миқдорда новвот қўшиш ичимликнинг таъмини яхшилайди, қувват беради, овқат ҳазм қилиш тизимини тинчлантиришга ёрдам беради.
  • Газланган ширин ичимликлар ва энергетик ичимликларни истеъмол қилиш тавсия этилмайди, чунки улар организмнинг янада сувсизланишига сабаб бўлиши мумкин.

Енгил кийининг

  • Оч рангли, кенг ва табиий матолардан тикилган кийимлар кийишга ҳаракат қилинг. Бундай кийимлар тананинг қизиб кетишини камайтиради.

Бош ва кўзларни ҳимоя қилинг

  • Ташқарига чиққанда албатта бош кийим (кепка, шляпа ёки панама) кийинг.
  • Кўзларни ультрабинафша нурларидан ҳимоя қилиш учун қуёш кўзойнагидан фойдаланинг.
  • Имкон бўлса, соябондан ҳам фойдаланинг.

Сояда юринг

  • Куннинг энг иссиқ вақти — соат 11:00 дан 17:00 гача — тўғридан-тўғри қуёш нурлари остида юрмасликка ҳаракат қилинг.

Тўғри овқатланинг

  • Ёғли ва оғир таомлар ўрнига енгил шўрвалар, сабзавот ва мевалар, айрон ҳамда сут маҳсулотларини истеъмол қилинг.

Уйни салқин сақланг

  • Эрталаб ва кечқурун деразаларни очиб хонани шамоллатинг.
  • Кундузи эса дераза ва пардаларни ёпиб, хонанинг қизиб кетишининг олдини олинг.

Қуёшдан ҳимояланинг

  • Кўчага чиқишдан олдин очиқ тери қисмларига SPF ҳимоя даражасига эга бўлган қуёшдан ҳимояловчи крем суртинг.

Болалар ва набираларга алоҳида эътибор беринг

  • Уларнинг кийими енгил ва табиий матодан бўлишига аҳамият беринг.
  • Болаларга тез-тез сув ичиш кераклигини тушунтиринг ва буни назорат қилинг.
  • Соғлом овқатланишга одатлантиринг. Айниқса, чипс, газланган ширин ичимликлар ва бошқа зарарли маҳсулотларни истеъмол қилмасликларини тушунтиринг.

Агар тўгаракларга боришса, ўзлари билан олиб кетишлари учун қуйидагиларни тайёрлаб бериш мумкин:

  • Кепакли нондан тайёрланган, пишлоқ ёки товуқ филеси қўшилган соғлом бутербродлар.
  • Иссиқ ҳавода тез бузиладиган колбаса ва майонездан фойдаланманг.
  • Ювилган мева ва сабзавотлар (олма, нок, банан, сабзи, бодринг). Улар чанқоқни босади ва витаминларга бой.
  • Ювилиб қуритилган қуруқ мевалар, бодом, ёнғоқ, мағиз, туршак ва новвот бўлаклари қувват беради, мия фаолиятини қўллаб-қувватлайди ҳамда иссиқда тез бузилмайди.
  • Боланинг сумкасида доимо тоза, газланмаган ва хона ҳароратидаги сув бўлиши шарт.

Ўзингизни ва оила аъзоларингизни эҳтиёт қилинг. Соғлиғингизга бефарқ бўлманг!

Наргиза ТУЙЧИЕВА,
ЎМИ ҳамшираси.

Жазирама иссиқ кунларда соғлиқни сақлаш бўйича тавсиялар
Мақолалар