Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
04 Феврал, 2026   |   16 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:11
Қуёш
07:32
Пешин
12:42
Аср
16:01
Шом
17:47
Хуфтон
19:01
Bismillah
04 Феврал, 2026, 16 Шаъбон, 1447

Набий алайҳиссаломга илк ваҳий нозил бўлган Ҳиро ғори

17.08.2017   22770   1 min.
Набий алайҳиссаломга илк ваҳий нозил бўлган Ҳиро ғори

Ҳиро ғори муборак Макка шаҳридан 3,5 км узоқликда жойлашган. Унинг узунлиги 3,5 метр, энига эса 2 метрни ташкил этади. Ушбу ғорда Пайғамбаримиз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга илк ваҳий нозил бўлди. Қуръони каримнинг қуйидаги илк беш оятини Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам қабул қилиб олдилар:

«Ўқинг (эй Муҳаммад! Бутун борлиқни) яратган зот бўлмиш Роббингиз исми билан! (У) инсонни лахта қондан яратди. Ўқинг! Роббингиз эса карамлидир.  У инсонга қалам билан (ёзишни ҳам) ўргатди. У инсонга билмаган нарсаларини билдирди», (Алақ сураси, 1-5-оятлар).

 

Даврон НУРМУҲАММАД

тайёрлади

Ҳадиси шариф
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Нега Каъбанинг иккита томи бор?

04.02.2026   253   2 min.
Нега Каъбанинг иккита томи бор?

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Каъба биносининг мустаҳкамлигини таъминлаш учун унга қўшимча том қурилган бўлиб, у ички ва ташқи томлардан иборат. Ушбу икки том орасидаги масофа бир метрдан ортиқни ташкил этади.

Ташқаридан қараганда ёки Каъба ичига кириб, шифтга қаралса, том бир қаватдек туюлади.  Каъбанинг юқорисига чиқгач, томнинг икки қаватдан иборат эканлиги билинади.

Каъбадаги ички шифт ва ташқи томлар асосан ёғочдан ишланган. Ташқи том Бирмадан келтирилган 49 дона Тик (teak) дарахти ёғочидан тайёрланган. Ҳар икки том махсус елим билан маҳкамланган бўлиб, бу уларнинг бутунлигига зарар етказмаслигини таъминлайди.

Тик ёғочи дунёдаги энг қаттиқ ва чидамли ёғочлардан бири ҳисобланади. Унинг таркибида табиий мойлар кўп бўлгани учун у намликка, чиришга ва турли ҳашаротларга (масалан, термитларга) ниҳоятда бардошлидир. Чидамлилиги туфайли ундан асосан кемасозликда, қимматбаҳо мебеллар ясашда ва тарихий обидаларнинг том қисмларини қуришда фойдаланилади. Асосан Жанубий ва Жанубий-Шарқий Осиёда (Ҳиндистон, Индонезия, Мьянма/Бирма) ўсади.

Маълумотларга кўра, Каъбанинг ички том қисми тарих давомида 100 мартадан ортиқ таъмирланган. Илк таъмирлаш ишлари Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссломнинг охирги ҳаж сафарларидан қайтганларидан сўнг, баъзи тошлар тушиб кетганда амалга оширилган. Тошлар ёғоч билан алмаштирилган.

Кейинчалик, Халифа Умар ибн Хаттоб даврида ҳам бинони янада мустаҳкамлаш чоралари кўрилган ва ушбу даврда мустаҳкам хом ашёлар ишлатилгани манбаларда қайд этилади.

Ҳар йили Маккада кучли ёмғирлар мавсуми бошланганда, бир гуруҳ мутахассис усталар Каъба томини кўздан кечирадилар. Агар ёмғир суви томдаги кичик тирқишлардан ичкарига сизиб кирса, иншоотнинг ўша қисмини қайта таъмирлайдилар.

ТИИ Ҳадис ва ислом тарихи фанлари кафедраси
катта ўқитувчиси Пўлатхон Каттаев

Мақолалар