Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳу ривоят қилади: «Пайғамбаримиз алайҳиссалом: “Фақат икки кишига “ҳасад” қилса бўлади: Аллоҳ таоло берган молини ҳақ йўлда сарфлаган кишига ва Аллоҳ таоло берган илму ҳикмат билан ҳукм қилган ва уни ўргатган кишига”, дедилар» (Имом Бухорий).
Шарҳ: Бошқаларни кўролмай, шу неъмат улардан кетишини ва ўзида бўлишини исташ ҳасад дейилади. Инсон бошқалардан баландроқ, ҳеч бўлмаса, тенг бўлишни хоҳлаши табиий. Бироқ ҳасад қилиш, бировдаги неъматнинг йўқолишини хоҳлаш иллат. Ҳасад пайдо бўлганида уни енгиб ўтиш, ёмонликдан қайтиш эса фазилатдир.
Ушбу ҳадисдаги “ҳасад” калимаси эса молини яхши ишларга сарфлаётган кишига ёки илмига амал қилган олимга ҳавас қилиш маъносидадир. Чин мўмин ҳавас қилган кишисидек бўлишга уринади. Яхши ишларда бошқалардан ўзиб кетишга уриниш динимизда мубоҳ саналади. Саҳобалар доим бир-бирларига ҳавас қилишган ва савобли ишларда, ибодатларда ўзаро мусобақа қилишган.
Демак, яхшиликка шошилиб, ёмонликдан қайтишда бир-бирларимизга ўрнак бўлиб, кўмаклашишимиз керак экан. Аллоҳ таоло марҳамат қилади: “Уларга (жаннатда идишлари) муҳрланган мусаффо майдан ичирилур, у (май)нинг муҳри мушкдир. Мусобақалашадиганлар шунда (шу неъматларга етиши учун) мусобақа қилсинлар (Мутаффифун, 25-26).
Ҳадиси шарифдан яхши йўлда ишлатиладиган бойлик фақирликдан яхши экани ҳам англашилади.
ЎМИ Матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади:
﴿إِنَّ اللَّهَ ومَلَئِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ﴾
"Аллоҳ ва Унинг фаришталари Набийга салавот айтурлар" (Аҳзоб сураси, 56-оят).
Бу ояти каримадаги إِنَّ (инна) лафзи таъкид учун келган. Ундан кейинги феъл эса ҳозирги ва келаси замонни билдириб, доимийликни англатади, яъни Аллоҳ таоло ва Унинг фаришталари Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга ҳар доим салавоту салом айтиб турадилар.
"Руҳул-баён" китобининг муаллифи бу оят тафсирида бундай ёзадилар: "Аллоҳ таолонинг у зоти шарифга дуруд юборишидан кўзланган маъно – у зотга "Мақоми маҳмуд"ни ато этишидир. Фаришталарининг дуруд юборишидан мақсад эса у зотнинг даражалари ва мартабаларини баланд бўлишини сўраб дуо қилишларидир. Мўминларнинг дуруд юборишларидаги маъно у зоти шарифнинг гўзал хулқларини ёд этиб, у зоти шарифни таърифлаш учундир".
Бу оятлар Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Аллоҳ таолога қанчалик маҳбуб эканликларининг белгисидир. Модомики Аллоҳ таоло у зотни шу даражада севар экан, биз мўминларда ҳам у зотнинг муҳаббати бўлмоғи лозим.
Шайх Зулфиқор Аҳмад Нақшбандийнинг
"Ишқи Расул" китобидан Нодиржон Одинаев таржимаси