Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
29 Июн, 2026   |   14 Муҳаррам, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:07
Қуёш
04:53
Пешин
12:29
Аср
17:42
Шом
20:04
Хуфтон
21:46
Bismillah
29 Июн, 2026, 14 Муҳаррам, 1448

Бир ҳадис шарҳи рукнидан: раҳм қилган марҳамат кўради

30.01.2018   15399   2 min.
Бир ҳадис шарҳи рукнидан: раҳм қилган марҳамат кўради

Абдуллоҳ ибн Амр ибн Осс розияллоҳу анҳу айтадилар: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай марҳамат қилдилар: “Аллоҳ таоло раҳмли инсонларга раҳм қилади. Ер юзидагиларга меҳрли, шафқатли бўлинг, осмондагилар сизларга раҳм қилишади. Раҳм (қариндошлик алоқалари) Раҳмонга яқиндир. Ким қариндошликни боғласа, Аллоҳ таоло у билан (раҳмат риштасини) боғлайди. Ким уни узса, Аллоҳ таоло ҳам ундан (раҳмат риштасини) узади” (Абуд Довуд ва Термизий ривояти).

Шарҳ: Ушбу ҳадисда кимга нисбатан раҳм кўрсатиш аниқ айтилмаган. Яъни, “одамларга”, “мўминларга” “солиҳларга” ёки “фақирларга” деган қайд йўқ. Шундай экан, бу ҳадисдан бутун махлуқотга нисбатан раҳм-шафқат кўрсатиш лозимлиги келиб чиқади. Яъни, ер юзидаги яхши-ёмон барча инсонларга, хонаки-ваҳший бутун ҳайвонларга кўрсатиладиган марҳамат Раҳмон – раҳмати чексиз Аллоҳ таоло рози бўладиган амаллардандир. Ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Раҳмдил бўлмагунча (комил) мусулмон бўлолмайсиз”, деб марҳамат қилганларида саҳобийлари: “Эй Аллоҳнинг расули, ҳаммамиз раҳмлимиз”, деб жавоб бердилар. Шунда Пайғамбаримиз алайҳиссалом: “Бу ўринда бирингизнинг дўстига кўрсатадиган раҳм-шафқат эмас, барча инсонларга ва ҳайвонларга кўрсатиладиган марҳаматни кўзда тутяпман”, дедилар».

Марҳаматлиларга Аллоҳ таолонинг ҳам раҳм қилиши дейилганида, уларга эҳсонини мўл-кўл қилиб бериши ва кўпгина неъматлар ато этиши тушунилади. Аммо кўрсатиладиган раҳм-шафқат Қуръон ва суннат асосида бўлиши зарурлигини ҳам билиб қўйиш керак. Зеро, Аллоҳ таоло розилигига терс тушадиган, суннатга тўғри келмайдиган марҳамат ва шафқат бу ерда мақталган сифатга кирмайди.

“Осмондагилар”дан мақсад фаришталардир. Чунки улар мўминларга истиғфор сўраб турадилар. “Аршни кўтариб турадиган ва унинг атрофидаги (фаришта)лар Парвардигорларига ҳамду-сано айтиш билан (У зотни барча айбу нуқсонлардан) поклаб-тасбеҳ айтурлар ва У зотга имон келтирурлар, ҳамда имон келтирган кишиларни мағфират қилишини сўрарлар: «Парвардигоро, Ўзинг раҳмат-меҳрибонлик ва илм жиҳатидан барча нарсадан кенгдирсан. Бас тавба-тазарруъ қилган ва Сенинг йўлингга эргашган кишиларни Ўзинг мағфират қилгин ва уларни дўзах азобидан сақлагин” (Ғофир, 7). Бу муборак оятдан маълум бўлишича, фаришталарнинг раҳм қилиши мўминлар учун раҳмат ва мағфират сўрашдан иборат.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг бу ҳадисларидан келиб чиқадиган хулоса шу: қариндошлик алоқаларини мустаҳкамлашга аҳамият бериш Аллоҳ таолонинг раҳматига эришишга интилиш демакдир. Аксинча, бу масалага бепарво бўлиш Аллоҳ таолонинг раҳматига беписандликдан дарак беради.

“Кутуби ситта” асосида

Содиқ НОСИР

тайёрлади.

ЎМИ Матбуот хизмати

 

 

Ҳадиси шариф
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Нақшбандия таълимоти – сохта тариқатчилик ва радикаллашувга қарши илмий қалқон

29.06.2026   53   3 min.
Нақшбандия таълимоти – сохта тариқатчилик ва радикаллашувга қарши илмий қалқон

Жорий йилнинг 27 июнь куни Баҳоуддин Нақшбанд илмий-тадқиқот марказида “Тамаддун” лойиҳаси қўшма дастури доирасида “Нақшбандия таълимоти – сохта тариқатчилик ва радикаллашувга қарши илмий қалқон” мавзусида республика илмий-назарий конференцияси бўлиб ўтди.
 

Нуфузли анжуманда юртимиздаги кўплаб диний-маърифий ва илмий муассасалар, жумладан, Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази, Тошкент ислом институти, Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази, Мир Араб олий мадрасаси, Жўйбори Калон аёл-қизлар ўрта махсус ислом билим юрти ҳамда Мир Араб ўрта махсус ислом билим юрти раҳбарияти, илмий ходимлари ва соҳа мутахассислари иштирок этдилар.


Ёт ғояларга қарши соф ақидавий мактаб


Конференцияда бугунги кунда глобал муаммога айланган диний радикализм, такфирчилик ва турли ёт фикрий оқимларга қарши мафкуравий курашда соф Нақшбандия тариқати, Мотуридийлик ақидаси ва Ҳанафийлик мазҳабининг ўрни ҳамда аҳамияти беқиёс эканлиги алоҳида таъкидланди.


Маърузачилар ўз чиқишларида ҳақиқий тасаввуф асло боқимондалик ёки дунёдан узилиш эмаслигини қайд этдилар. Аксинча, собиқ совет тузуми даврида инсонларни материалистик ҳаёт тарзига мослаштириш ва диннинг асл моҳиятини бузиб кўрсатиш мақсадида атайлаб сохта тариқатчилик ғоялари ёйилгани тарихий далиллар ва илмий асослар билан очиб берилди.


Халқаро ҳамкорлик ва илмий мулоқот


Диний-миллий қадриятларимизни тиклаш, халқимизнинг маънавий меросини асраш ва жамиятда бағрикенглик муҳитини мустаҳкамлашни мақсад қилган ушбу анжуманда маҳаллий уламолар билан бир қаторда хорижлик нуфузли олимлар ҳам қатнашди. Жумладан, Бухоро давлат университети профессори Айман Усмон Аш-Шурайъий ва Туркиянинг Дижле (Dicle) университети ходими Мустафо Алагўзоғлу (Mustafa Alagözoğlu) ўзларининг илмий маърузалари билан иштирок этиб, Нақшбандия таълимотининг жаҳон цивилизациясида тутган ўрни ҳақида сўз юритдилар.


Амалий таклифлар ва истиқболдаги вазифалар


Анжуман якунида бугунги давр талаблари ва ёшлар тарбиясидаги долзарб масалалардан келиб чиққан ҳолда бир қатор муҳим амалий таклифлар илгари сурилди: 
 

  1. Рақамли платформалар яратиш: Соф Нақшбандийлик манбалари, уламоларнинг асарлари ва уларнинг шарҳларини ўз ичига олган махсус рақамли платформалар ҳамда мобил иловаларни ишлаб чиқиш;

  2. Таълим дастурларини бойитиш: Диний таълим муассасаларининг ўқув дастурларига тасаввуф фанларини, хусусан, юртимиздан етишиб чиққан буюк мутасаввифлар меросини чуқурлаштирилган ҳолда ўрганишни тизимли киритиш;

  3. «Дил ба ёр» шиорини тарғиб қилиш: Ёшлар ўртасида меҳнатсеварлик, ҳалол касб ва ватанпарварликни кенг тарғиб қилиш мақсадида Нақшбандия таълимотининг бош ғояси бўлмиш “Даст ба кору дил ба ёр” (Қўлинг ишда, қалбинг Аллоҳда бўлсин) шиори остида яшаб ўтган уламоларнинг ҳаёт йўлини кенг жамоатчиликка етказиш.


Анжуман иштирокчилари бу каби илмий учрашувлар юртимизда дин софлигини асраш ва ёшларни ёт таъсирлардан ҳимоя қилишда муҳим пойдевор бўлишини эътироф этди. 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси 
Матбуот хизмати
 

Нақшбандия таълимоти – сохта тариқатчилик ва радикаллашувга қарши илмий қалқон Нақшбандия таълимоти – сохта тариқатчилик ва радикаллашувга қарши илмий қалқон Нақшбандия таълимоти – сохта тариқатчилик ва радикаллашувга қарши илмий қалқон Нақшбандия таълимоти – сохта тариқатчилик ва радикаллашувга қарши илмий қалқон Нақшбандия таълимоти – сохта тариқатчилик ва радикаллашувга қарши илмий қалқон
Ўзбекистон янгиликлари