11 Апрел, 2026, 22 Шаввол, 1447
11 Апрел, 2026, 22 Шаввол, 1447
Саудия Арабистони Подшоҳлигида нашр этиладиган «Уккоз» газетасининг 2016 йил 12 сентябрь сонида эълон қилинган.
Мақолада Каъбаи муаззама тўғрисида маълумотлар берилган.
1. Ал-ҳажар ал-асвад (қора тош);
2. Бобул-каъба (Каъба эшиги);
3. Ал-мийзабу, мийзабур-раҳма (раҳмат тарнови);
4. Аш-шазуравон (қозиқ);
5. Ҳажару Исмоил (ал-Ҳатим);
6. Ал-мултазам;
7. Мақом Иброҳим алайҳиссалом;
8. Рукнул-ҳажар ал-асвад;
9. Ар-рукнул-ямоний;
10. Ар-рукнуш-шомий;
11. Ар-рукнул-ироқий;
12. Ситарул-каъба;
13. Жигар ранг мармар чизиғи.
Каъбаи муаззама калити
Узунлиги 25 см
Каъбанинг махсус хизматчисида сақланади.
Сувалган жой
Каъбаи муаззаманинг эшиги ва рукни ироқий ўртаси - шарқий деворидаги кичкина чуқурча узунглиги 2 м, эни 112 см, чуқурлиги 28 см.
Бу Жаброил алайҳиссалом намоз ўқиган жойлари ва Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламнинг Макка фатҳи куни хонаи Каъбадан чиқиб, намоз ўқиган жойлари.
1377 ҳ. йил зиёратчилар беихтиёр қоқилишларининг олдини олиш мақсадида чуқурча тўлатилиб, суваб қўйилди ва атрофидаги оқ мармардан ажралиб турадиган чиройли рангли тўртбурчак мармар қопланди.
Хонаи Каъба устунлари Тик дарахтидан (субтропик иқлимда ўсувчи ниҳоятда мустаҳкам дарахт, кемасозликда ишлатилади - таржимон) ишланган 3 та устун мавжуд бўлиб, ҳар бирининг айланаси 150 см, диаметри 44 см.
Каъба пойдеворлари
Каъба пойдеворларини Иброҳим алайҳиссалом бино қилганлар.
Саудия Арабистони муҳандислари 1417 ҳ. йил умумий таъмирлаш жараёнида пойдевор ғиштлари туянинг бўйни шаклида (солкаш қилиб - таржимон) бир-бирига бириктириб, мустаҳкам қурилганлиги замон таъсиридан – емирилишдан ва бошқа талофатлардан ҳимояланганига яна бир марта ишонч ҳосил қилишди.
Томи
Ҳар қандай чиришдан ҳимояланган мустаҳкам тик дарахти танасидан тайёрланган 23 та тахта-тўсин билан ёпилган.
Девор қалинлиги
Девор қалинлиги 90 см.
Тош-ғиштлари
1614 та ғишт
Улардан энг каттаси 190х50 см;
Энг кичиги 50х40 см.
Янги кисва (каъбапўш)
Соф табиий шойидан тўқилган;
Белбоғида Қуръоний ояти карималар битилган;
Каъбапўшнинг ранги қора;
Қиймати 22 миллион риёл (қарийб 6 миллион доллар);
Каъбаи муаззама эшиги пардасининг узунлиги 6,5 метр, эни 3 метр;
Каъбапўш баландлиги 14 метр бўлиб, беш қисмдан ташкил топган, улардан тўрттаси Каъбаи муаззаманинг тўрт томонини қоплаб туради, бешинчиси Каъба эшигига осилган пардадан иборат.
Каъбапўшнинг тўрт томонидаги белбоғи узунлиги 47 метрдан иборат, эни 95 см. Белбоғ умумий Каъбапўшнинг учдан бир қисми – юқори қисмини эгаллаган, 16 бўлак, олтин ва кумуш толалар билан зийнатланган.
Нуриддинов Жалолиддин таржима қилди.
Ислом цивилизацияси марказида нуфузли халқаро анжуман доирасида тарихий ва маданий аҳамиятга эга воқеа юз берди. ТУРКСОЙ томонидан Марказнинг Ислом цивилизацияси маркази “Туркий дунёдаги энг яхши музей” деб эътироф этилди. Сертификат ТУРКСОЙ бош котиби Султон Раев томонидан тантанали равишда тақдим этилди. Бу эътироф Марказнинг қисқа вақт ичида халқаро майдонда юқори баҳоланаётганидан далолат беради.
Шунингдек, ТУРКСОЙ номидан Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан чоп этилган “Турк дунёси адабиёти дурдоналари” 100 жилдлик китоблар тўплами ҳам сертификатга сазовор бўлди. Бу каби кенг қамровли нашр турк дунёсида илк бор амалга оширилди ва “дунёдаги энг яхши адабий лойиҳа” сифатида эътироф этилди.
— Бугун биз ТУРКСОЙ халқаро ташкилоти номидан учта сертификат тақдим этдик. Биринчи сертификатимиз Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан чоп этилган “Турк дунёси адабиёти дурдоналари” номли 100 жилдлик китоблар тўпламига берилди. Таъкидлаш жоизки, бу каби кенг қамровли 100 жилдлик нашр ҳозиргача турк дунёсида амалга оширилмаган. Бу, албатта, Ўзбекистоннинг катта ташаббуси бўлди. Бугунги кунда Қозоғистон, Озарбайжон ва Қирғизистон каби давлатлар ҳам ушбу ташаббусни қўллаб-қувватлаб, турли ҳажмдаги — 20, 30, 40, 50 жилдлик китоблар нашр этмоқда. Шунинг учун биз ушбу тўпламни турк дунёсидаги ўзига хос адабий дурдона сифатида эътироф этиб, “дунёдаги энг яхши адабий лойиҳа” деб баҳолаб, сертификат тақдим этдик. Иккинчи сертификат эса Ислом цивилизацияси марказига “Туркий дунёдаги энг яхши музей” номинацияси бўйича берилди. Буни ТУРКСОЙ нинг юксак эътирофи, деб айтиш мумкин. Шунингдек, мазкур музей ТУРКСОЙнинг Турк дунёси музейлари ассоциациясига ҳам қабул қилинди, - деди ТУРКСОЙ бош котиби Султон Раев.
Анжуманда Туркия, Франция, Италия, Германия, АҚШ, Буюк Британия, Россия, Хитой, Ҳиндистон, Эрон ва Қозоғистондан келган етакчи олимлар иштирок этди. Улар Темурийлар даври тарихи, сиёсий тизими, шаҳарсозлик анъаналари, илм-фан ва маданият ривожи бўйича ўз тадқиқот натижаларини тақдим этдилар.
– ТУРКСОЙнинг бу эътирофи ҳурматли Президентимиз ташаббуслари билан қурилган марказимизга берилган муносиб баҳо бўлди деб ўйлайман. Халқаро туркий маданият ташкилоти – ТУРКСОЙ Ислом цивилизацияси марказининг доимий ва ишончли ҳамкорларидан бири. Биз бу ташкилот билан узоқ вақтдан бери ҳамкорлик қилиб келамиз. Жорий йилда ҳам ТУРКСОЙ билан ҳамкорликда халқаро ёшлар форуми, туркий давлатлар ҳунармандлари фествали сингари бир қатор тадбирларни ўтказишга келишиб олдик, - деди марказ директори Фирдавс Абдухолиқов.
Хорижий иштирокчилар ҳам Темурийлар меросининг глобал аҳамияти, Европа ва Осиё цивилизациялари ўртасидаги маданий алоқалардаги ўрни ва халқаро илмий ҳамкорликдаги аҳамиятини алоҳида таъкидладилар.
Туркий дунёдаги энг яхши музей ва дунёдаги энг яхши адабий лойиҳа сифатида эътироф этилган ушбу Марказ ва нашрлар, Ўзбекистоннинг маданий ва маънавий ривожланишидаги катта ютуқ сифатида тарихда қолади.
iccu.uz
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 