Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
18 Феврал, 2026   |   1 Рамазон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:55
Қуёш
07:14
Пешин
12:42
Аср
16:17
Шом
18:04
Хуфтон
19:17
Bismillah
18 Феврал, 2026, 1 Рамазон, 1447

Интернетда тарқалган хабарларга МУНОСАБАТ

16.07.2020   12189   6 min.
Интернетда тарқалган хабарларга  МУНОСАБАТ

 

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.

Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.

Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту саломлар йўллаймиз.

 

Ўтган куни “азон.уз” сайтида “Шамсиддинхон Бобохонов” босмахонаси ва “Мовароуннаҳр” нашриёти фаолияти тўғрисида эълон қилинган мақолага Ўзбекистон мусулмонлари идораси ўз муносабатини билдиради.

Хабарингиз бор, жорий йилнинг бошида Ўзбекистон мусулмонлари идораси томонидан “Шамсиддинхон Бобохонов” номли босмахона таъсис этилган эди. Уни ташкил қилингани тўғрисида қарийб икки йилдан буён матбуотда хабар бериб келинади. Жумладан, 2019 йил 19 сентябрда “Муфтий ҳазрат янги қурилиш ишига дуо берди”, 28 октябрда “Муфтий ҳазрат бунёдкорлик ишлари билан танишди” номли мақолалар эълон қилинган. Жорий йили эса босмахона томонидан чоп этилаётган “Вабо инсонлар учун бир синов” каби китоблар тақдимоти орқали мазкур босмахона ҳақида телевидения ва босма нашрларда бир неча бор хабар бериб келинмоқда.

Мазкур босмахонани қуришдан мақсад, биринчидан, Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг даврий нашрлари, шунингдек тизимда фаолият юритаётган диний соҳа ходимларининг ижодига мансуб асарлар, китоблар, қўлланмаларни чоп этишни осонлаштириш, иккинчи томондан эса, Диний идоранинг иқтисодий салоҳиятини мустаҳкамлаш эди. Соҳа вакиллари нашр ишларидан тушадиган фойданинг салмоқли қисми босмахоналар ҳиссасига тўғри келишини яхши тушунишади.

Ушбу босмахонани қуриш, зарур техника ва ускуналар сотиб олиш учун Ўзбекистон мусулмонлари идораси томонидан инвестиция маблағлари йўналтирилди. Натижада, мазкур корхона жорий йил бошидан шу кунгача сарфланган харажатларнинг қарийб учдан бир қисмини қоплади. Шунингдек, маблағлар мақсадли сарфланиши орқали молиявий тежамкорликка ҳам эришилди.

Таъкидлаш жоизки, жорий йилнинг баҳор фаслида Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг даврий нашрларини чоп этиш ўз вақтидан бироз кечикди. Бу ҳолат республикада пандемия сабаб эълон қилинган форс-мажор ҳолати билан боғлиқ бўлиб, босмахона ходимлари ҳам бошқа фуқаролар сингари карантинга риоя этган ҳолда уйда қолдилар. Ҳозирги кунда карантин талаблари асосида иш-фаолият жорий этилган. Газета ва журналларни муштарийларга етказиш чоралари кўрилмоқда.

Қайд этиш керакки, Ўзбекистон мусулмонлари идораси “Мовароуннаҳр” нашриёти ва “Шамсиддинхон Бобохонов” босмахонасининг таъсисчиси сифатида мазкур корхоналарнинг самарали фаолиятини йўлга қўйиш учун истиқболли режаларни амалга ошириш, шу жумладан, хўжалик юритиш шаклини ўзгартириш ва йўналтириш каби ҳуқуқларга эга.

Нашриётни босмахона таркибига қўшиб юбориш орқали “Шамсиддинхон Бобохонов” нашриёт-матбаа ижодий уйини қайта ташкил этишдан асосий мақсадлар қуйидагилар ҳисобланади:

- босма маҳсулотлар тайёрлашнинг тўлиқ мажмуи ва ягона бошқарувини жорий этиш. Бу маҳсулот сифатини туширмаган ҳолда умумий иш жараёнини тезлаштириш ва ишлаб чиқариш унумдорлигини оширади;

- чоп этилаётган маҳсулотларга нашриёт ва босмахона томонидан икки марта устама нарх қўйилишини бартараф этиш;

- доимий ва йирик миқдордаги буюртмачилар билан ишлашда мунтазам ҳамкорликни ўрнатиш ва келишув асосида нархларни белгилаш;

- нашриёт ва босмахонанинг қўшимча харажатларини камайтириш, ортиқча меҳнат сарфини қисқартириш. Жумладан, бухгалтерия, иқтисод, маркетинг ва омбор каби штатларни мақбуллаштириш;

- босма маҳсулотлар тайёрлаш ишини тезлаштириш, жумладан, таҳрирлаш, саҳифалаш, сайқаллаш, безаклаш ва чоп этиш кабиларни  тизимлаштириш;

- маркетинг ва реклама ишларини жадал олиб бориш;

- ҳужжатлар айланмасини соддалаштириш;

- банк хизмат ҳақи ва солиқ юкини қисқартириш (масалан, икки ташкилотдан эмас, балки бир ташкилотдан солиқ тўлаш);

- нашриёт ва босмахона ўртасидаги ўзаро манфаатлар тўқнашуви борасида юзага келадиган салбий омилларни бартараф этиш;

- молия-хўжалик сарфларини тежаш;

- ЎМИ тизимида фаолият юритаётган соҳа вакилларининг ижодига мансуб маҳсулотларни чоп этиш ишини осонлаштиришдир.

Айни кунларда “Мовароуннаҳр” нашриёти “Шамсиддинхон Бобохонов” босмахонаси таркибига қўшиб юбориш орқали қайта ташкил этилаётган “Шамсиддинхон Бобохонов” нашриёт-матбаа ижодий уйини давлат рўйхатидан ўтказиш учун зарур меъёрий ҳужжатларни ишлаб чиқиш босқичлари давом этмоқда. Шунингдек, Фуқаролик кодексининг тегишли моддалари ҳамда Ўзбекистон Республикасининг “Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида”ги қонуни талаблари асосида тўлиқ инвентаризациядан ўтказиш ва мазкур жараённи амалга ошириш учун танланган “Қўшиб юбориш”га тайёргарлик тадбирлари амалга оширилмоқда.

Шунингдек, “Мовароуннаҳр” нашриёти зиммасидаги барча шартномавий бурч ва мажбуриятлар, хусусан, обуначиларга нашрларни ўз вақтида етказиш вазифаси янги ташкил этилаётган корхона зиммасида бўлиши алоҳида белгилаб қўйилган. Мазкур тартиботлар мукаммал тарзда якунига етгандан сўнг янги корхонани давлат рўйхатидан ўтказиш учун ҳужжатлар Давлат хизматлари агентлигига тақдим этилади. Матбаа-ижодий уйи ишлаб чиқарадиган маҳсулотларга “Мовароуннаҳр” МЧЖнинг вориси сифатида “Мовароуннаҳр” савдо белгиси қўйилиши лойиҳа ҳужжатларида мавжуд. Яъни, “Мовароуннаҳр” савдо белгиси (бренди) сақлаб қолинади ва амалиётда қўлланиши давом этади.

Мазкур ўзгаришлар ҳар жиҳатни ҳисобга олиб, иқтисодий билим ва тадбиркорликка оид қонун ҳужжатлари асосида амалга оширилмоқда.

Эълон қилинган мақолаларда изоҳ бериладиган яна икки масалага эътибор қаратамиз. Жумладан, Ўзбекистон мусулмонлари идораси муассислигидаги икки ташкилотни бирлаштиришда “қўшиб юбориш” амалиётини қўллашнинг боиси мазкур шакл муддат ва иқтисодий жиҳатдан (янги ташкилот очиш ҳисоб рақамларни тугатиш, янгиларини очиш, барча шартномаларни ёпиш ва бошқалар билан боғлиқ) мақсадга мувофиқ экани ҳисобланади. Айни вақтда нашриётда ҳам, босмахонада ҳам инвентаризация ўтказилган.

Шунингдек, “Ҳидоят” ва “Мўминалар” журналлари, “Ислом нури” газетаси Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг даврий нашрлари сифатида чоп этиб келинмоқда. Матбаа-ижодий уйини ташкил этиш ушбу таҳририятларнинг ҳозирги фаолиятига ва ижодий эркинликларига ҳеч қандай салбий таъсир кўрсатмайди, аксинча ижобий нуқтаи назардан мувофиқлаштириб борилади.

Шу ўринда, Ўзбекистон мусулмонлари идораси тасарруфида яхши ниятлар ва йирик лойиҳалар ила хўжалик юритувчи корхона сифатида иш бошлаётган “Шамсиддинхон Бобохонов” нашриёт-матбаа ижодий уйи халқимиз ва динимиз манфаатлари йўлида хизмат қилиши учун айни паллада, муҳтарам журналист, блогер, ижод аҳли ва соҳа мутахассисларининг холис фикрлари, албатта ўз ўрнидаги танқид ва таклифларини самимий қабул қиламиз.

Фурсатдан фойдаланиб, Ўзбекистон мусулмонлари идораси фаолиятини ривожлантириш, соҳадаги мавжуд муаммолар ва уларнинг ечимларини ёритишга доир мақолаларни тайёрлашда Диний идора Матбуот хизмати яқиндан ҳамкорлик қилишга тайёр эканини маълум қиламиз.

Ҳақ таоло барчамизни тўғри йўлда собитқадам айласин.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Имом Ғаззолийнинг таваккулнинг ҳақиқати борасидаги шарҳи

18.02.2026   822   3 min.
Имом Ғаззолийнинг таваккулнинг ҳақиқати борасидаги шарҳи

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Имом Ғаззолий “Иҳё” китобида асли таваккул бўлган тавҳиднинг ҳақиқатини бундай баён қиладилар: “Билгинки, албатта таваккул қилиш иймон бобидандир. Барча иймон боблари илм, ҳол ва амалдан иборатдир. Шунингдек, таваккул ҳам илм, ҳол ва амалдан иборатдир. Илм бу, асоси ва моҳияти, амал эса, мевасидир, ҳол эса таваккул қилишдир.
Келинг асос бўлган ҳамда тил жиҳатидан иймон деб номланган илмни баён қилиш билан бошласак. Чунки иймон тасдиқлашдир. Қалб билан тасдиқ қилинган ҳар бир нарса илмдир. Агар тасдиқ кучли бўлса чинакам ишонч деб номланади. Ишонч эшиклари эса жуда ҳам кўпдир. Биз эса, бу жойда ўша ишонч эшикларидан таваккулгагина эҳтиёжимиз бор. У, сенинг “Шериги бўлмаган ёлғиз Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ”, деган қавлингдаги ифода тавҳиддир, “Барча мулк уникидир”, деган қавлингдаги ифода Аллоҳнинг қудратига ишончингдир ҳамда “Барча ҳамд у учун”, деган қавлинг Аллоҳнинг сахий ва ҳикматли зот эканига иймон келтирганингга далолат қилади.

Кимда ким, “Лаа илааҳа иллаллоҳ ваҳдаҳу лаа шарийка лаҳу, лаҳул мулку валаҳул ҳамду ваҳува аъла кулли шайин қодийр”, деса ундаги таваккулнинг асоси бўлган иймон мукаммал бўлади. Мен назарда тутган нарса, бу қавлнинг маъносини инсоннинг қалби лозим тутиши, васф қилиши ҳамда унинг устида ғолиб бўлишидир. Аммо, асос бўлган тавҳид ҳақида сўз жуда ҳам узундир .
Сўнг Ғаззолий илм ҳақидаги сўзда узоқ фикр юритиб таваккулнинг исми бўлган “Ҳол” ни шарҳлашга ўтадилар. “Ҳақиқий таваккул қилиш ҳолдан иборатдир. Илм унинг асоси ва амал эса унинг мевасидир”, дедилар. 
Таваккулнинг чегарасини баён қилишда чуқур кетувчилар кўп шартларни қўйганларидан, уларнинг таъбирлари ҳам турлича бўлди. Уларнинг ҳар бири ўзидан келиб чиққан ҳолда гапирди ва унинг чегараси ҳақида хабар берди. Уни нақл қилишда ва у ҳақида кўп гапиришда фойда йўқ.

Биз эса, ундан ёпинчиқни очамиз ва айтамизки: Таваккул: “Ваколат”дан ҳосил бўлгандир. Мисол учун, унинг барча иши унгадир, дейилса. Уни унга вакил қилибди ва у ишда унга суянибди деган маъно чиқади. Бирор бир ишда амрни унга топширилувчини ҳамда суянилувчини “вакил”деб, номланади. Ваколатни топширувчини унга таваккул қилувчи ва унга ишонувчи деб номланади. Чунки у ишда ваколатни топширувчининг нафси хотиржам бўлди, унга ишонди ва у ишда хатога йўл қўйишлигига шубҳа қилмади ҳамда у ишда уни ожиз ва қодир эмас деб, эътиқод қилмади. Бас таваккул қалбни ёлғиз вакилга суянтиришдан иборатдир .
Шу билан бирга, албатта таваккул – барча иймон ва руҳий ўсиш мақомотларининг боблари каби уч бўлакни ўз ичига олади: маърифий идрокий, виждоний атифий (ҳол ҳақида таъбир қилади) ва иродий сулукий (амал ҳақида таъбир қилади).


Юсуф Қаразовий раҳимаҳуллоҳнинг
"Таваккул" китобидан Яҳё домла АБДУРАҲМОНОВ таржимаси

Мақолалар