10 Январ, 2026, 21 Ражаб, 1447
10 Январ, 2026, 21 Ражаб, 1447
— Ёшим 60 га яқинлашяпти. Намоз ўқий бошлаганимга 20 йиллар бўлди. Мен аввал ўқимаган намозларим қазосини қандай ўқишим керак? Ҳозирги намозларга қўшиб ўқийманми ёки фақат фарзини ўқисам етадими?
— Намознинг фақат фарзлари ва Витр вожиб намози қазо қилинади. Суннат намозлар қазо қилинмайди. Қазо ўқимоқчи бўлган инсон ҳар бир кундалик фарз намозидан олдин ўша намознинг қазосидан ҳам ўқиб борса, ҳар куни бир кунлик қазо бажарган бўлади. Ёки куннинг ё кечанинг маълум бир вақтини ажратиб олиб, бир йўла тартиб билан: Бомдод, Пешин, Аср, Шом, сўнгра Хуфтон ва Витрни қазо қилса ҳам бўлади. Бунда агар иккитадан қазо намоз ўқиса, икки кунлик қазо намози соқит бўлади. Мана шу зайлда, ойлар, йиллар давомида бир неча йиллик қолдирилган намозларни қазо қилиш мумкин.
Сизга ўхшаб ўн йил, ундан ортиқ ёки кам муддатдаги кўплаб намозларни тарк қилган кишилар ушбу тартибга амал қилишлари керак.
Ҳар намознинг вақтида бир-иккита қазони ўқиб борсангиз ҳам бўлади. Бунда ўзингизга осон бўлиши учун, ҳар намозда уни “охирги ёки биринчи қолдирилган намоз” деб қасд қиласиз. Масалан, “биринчи қолдирган Бомдодим” ёки “охирги қолдирган Бомдодим”, деб ният қиласиз. Аср ва Шом намозлари орасида қазо намоз ўқиш жоиз.
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
“Вақт ўғирлари” — бу инсоннинг вақтини беҳуда сарфлайдиган омилларни ифодаловчи тушунча. Вақтни ўғирловчи омиллар қуйидагилардан иборат:
1. Мобил телефон, телеканаллар, интернет ва кўнгилочар дастурлар.
2. Кечиктириш ва баҳона қилиш — энг машҳур ва энг зарарли одатлардан бири.
3. Мажбуран бир ишга киришиш
4. Руҳий кўтаринкиликнинг йўқлиги (истак, мотивация етишмаслиги).
5. Қўрқув.
6. Ишларнинг аҳамиятини фарқлай олмаслик.
7. Диққaтнинг тарқоқлиги.
8. “Йўқ” деёлмаслик — кўп вазифаларни қабул қилиб, вақтни бошқара олмай қолиш.
9. Кутилмаган чалғитувчилар — телефон қўнғироғи, фавқулодда ҳолатлар, тўсатдан келган дўст ваҳоказо.
10. Бир ишни такрор-такрор бошлаш — бирор ишни қилаётганингизда чалғиб бошқа ишга ўтиб кетиш ва яна аввалги ишга қайтиш.
11. Режанинг йўқлиги ёки ишларни нотўғри режалаштириш.
12. Тартибсизлик.
13. Самарасиз йиғилишлар.
14. Кутиш (биров билан учрашув белгилаганингизда ёки бир ишни бажаришини келишганингизда вақтида битирмай кечиктириши).
15. Ҳаддан ташқари кўп қоғозлар ва тартибсиз ҳужжатлар — бу иш столини ва диққатни эгаллаб олиб, вазифаларни мураккаблаштиради.
Доктор Мустафо Фиқийнинг
“Вақтни бошқариш” китобидан
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 