Бозор дарвозасидан кириб-чиқаётганлар дарвоза олдида совуқдан жунжикиб ўтирган чамаси уч-тўрт ёшли қизчага бефарқ қараб ўтолмасди. Кимдир унга қанд, кимдир юмшоқ кулча узатарди.
Ўттиз ёшлардаги аёл бозор-ўчарини қилиб бўлгач, дарвоза олдига келиб сумкаларини ерга қўйди. Шу пайт ёнгинасида катта-катта қора кўзлари жавдираб турган қизалоққа кўзи тушди. Совуқда дир-дир титраётган қизчага ичи ачиди. Яқинига келди. Музлаган қўлчаларидан тутиб, бағрига босди ва:
– Айланай қизим, совқотибсан-ку, ойинг қани? Нега бир ўзинг бу ерда турибсан?
Қизалоқ кўзларини юмиб-очиб, йиғлаб юборди:
– Ойим... Ҳозир келаман, деб... Келмади...
Аёл қизчани бағрига босаркан, чўнтакчасидаги букланган қоғозга кўзи тушди. Уни очиб, ўқий бошлади:
“Ассалому алайкум! Ким қизимни фарзандликка олиб, бағрига босса, мендек бағритош онани кечирсин. Ота-онам дунёдан ўтганига анча бўлди. Қизим билан ҳар жойда, ижара уйларда яшадим. Тикувчилик қилдим. Аммо ишим олдинга юрмай, жуда қийналдим. Қизим ҳам мен каби қийналишини истамайман. Кечқурун Россияга жўнаб кетяпман. Қизимни сийлаганларни Худо сийласин!..”.
Аёл хатни ўқиркан, кўзларидан дув-дув ёш оқарди. Қизчани бағрига босганча лаблари пичирлади: “Бечорагина...”. У қизчани даст кўтариб, бир қўлида сумкалар билан борарди. Уларнинг зил-замбилдек оғирлиги энди аёлга сезилмасди...!
Темурбек, тўлиқ исми Амир Темур ибн Амир Тарағай ибн Амир Барқул 1336 йил, 9 апрел Шаҳрисабз, Кеш шаҳри яқинидаги Хўжа Илғор қишлоғида туғилган ва 1405 йил 18 феврал Хитойга юриши чоғида Ўтрор шаҳрида вафот этган.
Темур буюк ва қудратли империя барпо этди. 15 аср бошларида унинг ҳудуди Ғарбда Арманистондан то Шарқда Ҳиндистонгача, шимолда Кавказ ва Орол денгизидан жанубда Форс қўлтиғигача етди.
Олтин Ўрдани забт этиш орқали Темур, Европага олиб борадиган асосий карвон йўли, Буюк Ипак йўлини Самарқанд орқали ўтишига эришди.
У Самарқандни беқиёс меъморчилик обидаларига тўлдирди, шаҳарда дунёга машҳур алломалар ва шоирлар яшаб ижод этдилар.
Амир Темур дин раҳномаси ва Қуръон ҳофизи эди.
Ҳаётлиги чоғидаёқ салтанатини ўғиллари ва набираларига тақсимлаб берди. Темурийлар сулоласи вакили Мирзо Улуғбек Самарқанд амири эди, бироқ у амир сифатида эмас, ўрта асрларнинг энг буюк астрономи сифатида шуҳрат топди.