16 Феврал, 2026, 28 Шаъбон, 1447
16 Феврал, 2026, 28 Шаъбон, 1447
— Яқинда шом намозидан кейин касал кўргани борган эдим. Беморнинг яқинлари шомдан сўнг касал кўрилмайди, деб мени беморнинг олдига қўйишмади. Яна сут, қатиқ каби оқликларни ҳам шомдан кейин олиб бўлмайди, деган гаплар ҳам бор… Шу тўғрими?
— Беморни зиёрат қилиш, уни кўришга бориш суннати муаккада ҳисобланади, ҳатто Имом Бухорий раҳимаҳуллоҳ вожиб ҳам деганлар. Абу Мусо Ашъарий розияллоҳу анҳу ривоят қилган ҳадисда Набий алайҳиссалом: “Очни тўйдиринглар, беморни зиёрат қилинглар, асирни озод қилинглар”, деганлар (Имом Бухорий ривояти).
Касал кўришга бориш айнан бирор вақтга белгилаб қўйилмаган. Одамларнинг вақти ва беморнинг шароитига қараб зиёратга борилаверади.
Ҳазрати Али розияллоҳу анҳудан ривоят қилади: Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: “Ким эрталаб касал кўргани борса, у билан бирга етмиш минг фаришта бирга боради ва кун ботгунича у учун истиғфор айтади. У жаннатда хурмо мевалари билан мукофотланади. Кун ботганидан кейин касал кўргани борган киши билан ҳам етмиш минг фаришта бирга боради ва тонг отгунча унга истиғфор айтади ҳамда у жаннатда хурмо мевалари билан мукофотланади” (Имом Абу Довуд ривояти).
Демак, кеча-ю кундуз беморларни зиёрат қилиш мумкин. Муҳими, беморга малол келадиган вақтда зиёрат қилмаса бас.
Сут, қатиқ каби оқликларни ҳам шомдан кейин олиб бўлмайди, деган гапларнинг динга умуман алоқаси йўқ. Асоси бўлмаган гаплардир.
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Муборак Рамазон ойида Аллоҳ таоло ҳамма мусулмонларга Ўзининг раҳмати, мағифирати, чексиз неъматларини ёғдиради.
Бу ой ўз жонларига (гуноҳ билан) зулм қилган бандалар... (Зумар, 53)га ҳидоят йўли кўрсатилади.
Бу ойда инсонлар ейиш-ичишдан, нафсоний истаклардан тийиладилар.
Одатдагидек, кун давомида кўнгил тусаганда қаҳва, чой ича олмаймиз бир ой.
Шу ишларни Аллоҳ розилиги учун бажарамиз. Бу бир мўъжиза, аслида. Лекин уни ҳис этмаймиз.
Мисол учун, бу йил (2026) юртимизда неча киши рўза тутади?
Миллионлаб кишилар Исломнинг учинчи рукнини адо этишига шубҳа йўқ.
Энди Осиё қитъасида ёки бутун Ислом оламида неча киши рўза тутишини тасаввур қилиб кўринг-а (!).
Бу амал мажбурий эмас, балки ихтиёрий равишда, назорат қилинмаган ҳолда бажарилишига эътибор қаратсак, шунинг ўзи катта мўъжиза эканига гувоҳ бўламиз.
14 аср олдин Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳ таоло сизларга ҳар йили бир ой Рамазон рўзасини тутишни фарз қилди», деб марҳамат қилган.
1,4 минг йилдан бери сон-саноқсиз мўмин-мусулмонлар ҳар йили бир ой ихтиёрий равишда рўза тутадилар. Бу ишда мажбурлаш йўқ. Агар мажбурлаш бўлганида кўпчилик рўза тутмас эди.
Бирор кишига: «Рўза тутсанг, шунча пул бераман» десангиз, у муҳтож бўлса, 3-4 кун рўза тутиши мумкин. Лекин пулни олгач, жуфтакни ростлаб қолади.
Асрлар давомида миллиардлаб инсонлар бир ой рўза тутадилар.
Ҳар йили шу ҳолат такрорланавергани боис унинг чинакам фавқулодда ҳодиса эканини кўп ҳам англайвермаймиз.
Одам руҳиятида ҳар доим яширин нарсага интилиш, талпиниш бор. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай дедилар: «Одам боласининг ҳар бир амали (учун бериладиган савоб) бир неча баравар кўпайтирилади: бир яхшилик ўн мартадан етти юз бараваргача. Аллоҳ азза ва жалла бундай деди: "Аммо рўза мустасно, чунки у Мен учундир, унинг мукофотини Ўзим бераман"» 0
Шу боис Раббимиз берадиган улуғ мукофотга эришиш учун ихлос ила рўза тутамиз. Шу ибодат туфайли миллиардлаб инсонлар валийлик лаззатини тотадилар.
Ҳа, Рамазонда иймони бор ҳар бир киши валий бўлади. Шу мақомни йил давомида, умр бўйи асраб қоладиган кишилар қандай ҳам бахтли! Улар жаннатга Раййон дарвозасидан кирадилар, иншоаллоҳ.
Толибжон НИЗОМ
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 