“Ишорат тўрт имомғаким, муҳтадойи дину пешвойи аҳли таъйинлар” деган бобда Бобур Аҳли суннат вал-жамоат фиқҳининг тўрт имоми барҳақ эканини, чунки имом дегани шариъатнинг ифодаси бўлиб, улардан бу динга равнақ етишини, у дин ва шариъатда эргашиладиган зот эканини таъкидлаб айтади:
Билки, бу тўрт имом барҳақдурур,
Ким алардин бу динга равнақдурур.
Бу имомеки, шаръ адосидурур,
Дин ила шаръ муқтадосидурур.
Сўнг имомлар номини санаб: “Бириси Бу Ҳанифаи Нуъмон (ибн Собит)дур, Яна бири шофиъиййи пурдондур, яна бири (Имом) Молику яна (Имом) Аҳмад (ибн Ҳанбал), қилдилар жаҳд шаръ аро беҳад”, деб уларнинг фазилатини билдиради. Буларнинг ҳар бирига эргашиб, изидан борган киши яхши даражалар ва нажот топишини таъкидлайди:
Тенгридин бизга латифадурур,
Муқтадомиз Абу Ҳанифадурур.
Тенгрига шукрлар дейинг яксон,
Қилди бизларга ишни ул осон.
Яъни: “Аллоҳдан бизга бир илтифот, бир лутфу карам бўлиб, эргашадиган имомимиз Абу Ҳанифа бўлди. Аллоҳга баробар шукрлар айтингизки, у зот ўз фатво мактабини барпо қилиб, бизларга дин фиқҳи ишларини осон қилдилар”. Бу соҳибқирон Амир Темурдан бошлаб барча темурийларнинг соф эътиқоди ифодасидир. Бу, айни вақтда, Бобур шаънида айтилган баъзи туҳматларга ҳам раддиядир.
“ХАРЖ ҚИЛҒОН СОЙИ БУ ГАНЖ ОРТАР”
Бобур Мирзо “Мубайян” хотимасида: «Эй Бобур, бу китоб таснифида агарчи ранж чеккан бўлсам-да, қўлимга шундай бир ганж-хазина кирдики, ҳар қандай ганжни харж этиш билан камайиб боради, аммо бу маънавий ганж – бу илм хазинаси харж этган сари тобора ортиб боради», дейди:
Бобур, эмди, агарчи чекдим ранж,
Келди илгимга ушбу янглиғ ганж.
Ганж нуқсонға харждин тортар,
Харж қилғон сойи бу ганж ортар.
Яна айтадики: «Барча инсонлар одатда ўз хазина-ганжини қўлга киритишдаги ранжу меҳнатини зоеъ қилмасдан, олам аҳлидан ўз ганжи – бойлик-хазинасини яширади. Мен эса бу ганжимни ошкор этиб, уни дин аҳлига нисор этдим», дейди.
Бобур ихлоси ва маърифатининг энг муҳим белгиси шундаки, бу иш риё учун, шуҳрат учун, шеъру шоирлик учун эмас, балки холис Аллоҳ учун ва Ҳақ ризоси учун эканини таъкид билан изҳор этади:
Ушбуларким дедим, бўлунг огоҳ,
Бордурур борча холисан-лиллоҳ.
Бу демакдин ғараз Ҳақ эрдию бас,
шеъру шоирлиқ эрмас эрди ҳавас.
Бобур фиқҳий масалаларнинг илмийсини таҳқиқ этиб, энди амалийсига – бу илмларга амал қилишга ўзи учун ҳам, китобхон учун ҳам Аллоҳдан тавфиқ – ёрдам сўрайди. Сўнг китоб номи ҳақида сўзлаб: «Ғайрат шижоат кўрсатиб, жидду жаҳд қилиб тамомалаган бу китобимда шариъат масалаларини очиқ баён этганим учун, уни «Мубайян» – «Очиқ баён этилган (шаръий масъалалар)» деб номлаган бўлсам, не ажаб!» – дейди.
Бу муқаддас ойда эҳтиёжманд оилаларни қўллаб-қувватлаш, уларнинг турмуш фаровонлигини яхшилаш ва жамиятда ўзаро ғамхўрлик муҳитини кучайтириш муҳим аҳамият касб этади. Давлат томонидан амалга оширилаётган ижтимоий қўллаб-қувватлаш чоралари ана шу эзгу мақсадларга хизмат қилмоқда.
Рамазон ойи муносабати билан мамлакатимизда муҳтож оилаларни қўллаб-қувватлаш мақсадида бир марталик моддий ёрдам ажратилмоқда. Тегишли тартибга мувофиқ, эҳтиёжманд фуқароларга 1 миллион ва 500 минг сўм миқдорида молиявий кўмак тақдим этилмоқда.
Мазкур ташаббус нафақат моддий ёрдам, балки давлатнинг аҳолига бўлган эътибори, ғамхўрлиги ва ижтимоий масъулиятининг амалий ифодасидир. Айниқса, муқаддас ойда бундай кўмакнинг етказилиши ҳудудлардаги кўплаб оилалар учун катта маънавий қўллаб-қувватлаш бўлмоқда.
Жумладан, Наманган вилоятида ҳам 68 мингдан ортиқ оилага бир марталик моддий ёрдам етказилиши режалаштирилган.
Жойларда бу жараён изчил ва манзилли тарзда амалга оширилиб, ёрдам ҳақиқатан эҳтиёжманд аҳоли қатламини қамраб олишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.
Бундай ижтимоий қўллаб-қувватлаш тадбирлари жамиятда ўзаро меҳр-мурувват муҳитини мустаҳкамлаб, инсон қадри ва фаровонлигини таъминлашга қаратилган ислоҳотларнинг амалий натижасини намоён этмоқда. Рамазон ойида эзгулик ва саховат ҳар бир хонадонга кириб бораётгани эса бу ишлар самарасининг яққол ифодасидир.
Бундай савобли амаллар республиканинг барча туманларида давом эттирилади.
Муҳайё Тошқораева, ЎзА