— Азалдан ота-боболаримиз тезак (таппи)ни тандирга ёқиб нон қилиб келган. Ҳозир ҳам баъзи қишлоқларимизда шундай қилишади. Лекин унинг шаръий ҳукми ҳақида эшитмаган эканман. Тезак ёқиб пиширилган нонни еса бўлади-ми?
— Ҳайвоннинг гўнги ва қуритилган тезагини ёқиб унда пиширилган таом ва нон ҳалол бўлади. Уламолар тезак ёқилиши билан у истиҳола бўлади, дейишган. Яъни олов сабабли моқияти ўзгаради.
Нажосатни поклашнинг бир қанча йўллари бор. Масалан, ювиш, артиш, ерга суртиш. Фуқаҳоларимиз ўзларининг фатво китобларида жумладан шундай дейдилар:
“Нажосатни поклашнинг яна бир йўли ёқишдир. Тезак ёқилса ва у кулга айланса, Имом Муҳаммаднинг наздида поклигига ҳукм қилинади. Шунга фатво берилган” (“Хулосатул фатаво”, “Фатавои Ҳиндия”).
Аллома Ҳаскафий эса бундай дейди: “Тезакнинг кули нажас ҳисобланмайди. Акс ҳолда барча диёрларда нонни (тезак билан пишириш оқибатида) нажас бўлиши келиб чиқарди” (Дуррул мухтор).
Агар тандир тезак билан қиздирилса, унда нон ёпиш макруҳ, агар тандирга сув сепилса, макруҳлик йўққа чиқади. (“Фатавои ҳиндия”, “Қуня”)
Демак, тезак ёқиб нон пиширилса, нон пок ва истеъмолга яроқли ҳисобланади. Қолаверса, бу иш азалдан одамлар орасида оммавий эҳтиёжга айланган. Валлоҳу аълам!
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
“Халқаро Қуръони карим мукофоти” Шайх Маҳмуд Халил ал-Ҳусарийни дунё миқёсидаги Қуръон шахсияти сифатида танлади
“IQNA” сайти хабарига кўра, Бирлашган Араб Амирликлари Президенти ўринбосари, Вазирлар Кенгаши раиси, Дубай амири Шайх Муҳаммад бин Рошид Ол Мактум жаноблари мисрлик машҳур қори, Шайх Маҳмуд Халил ал-Ҳусарий раҳимаҳуллоҳни “Дубай халқаро Қуръони карим мукофоти” нинг ғолиби сифатида эълон қилди.
Дубай амири Шайх Муҳаммад бин Рошид Ол Мактум ўзининг X (собиқ Twitter) аккаунтида шундай деб ёзди:
“Дубай халқаро Қуръони карим мукофоти” Қуръони карим китобига хизмат қилиш, ҳофизлар ва қориларни тақдирлаш, Қуръони карим илмлари бўйича хизмат кўрсатган фидоийларга эҳтиром кўрсатиш мақсадида 28 йилдан бери фаолият юритиб келмоқда. Бугун биз буюк бир улуғ исломий шахсни дунё миқёсидаги “Қуръони карим шахсияти” сифатида тақдирлашимизни эълон қиламиз: “Шайх Маҳмуд Халил ал-Ҳусрий... Замонамизнинг тиловат уламоларидан бири... Биринчи бўлиб Қуръони каримни тўлиқ мураттал (тартил) услубида ёзиб қолдирган... Шарқу ғарбда энг кўп тарқалган етук қорилардан бири сифатида эътироф этилган. Аллоҳ таоло у кишини раҳматига олсин ва ушбу буюк ишларини ҳасанот тарозисига қўшсин”.
Шайх Муҳаммад бин Рошид Ол Мактум қўшимча қилди: "Шунингдек, бу йил “Дубай халқаро Қуръони карим мукофоти” доирасида дунёнинг турли бурчакларидан танланган олтита ажойиб қори овозини танладик. Улар 2026 йил учун “Қуръони карим тиловати бўйича энг хушовоз қори” унвони учун мусобақалашади. Юракларни титратадиган овозлар... Республика овоз бериш эшигини очиб, жамоатчиликни 2026 йилнинг энг гўзал Қуръон овозини танлаш тадбирида қатнашишга таклиф этамиз. Ғолибларни шу йилнинг 2 март куни Қуръони карим ва унинг аҳлини улуғлайдиган тантанали маросимда мукофотлаймиз”.
Илёс АҲМЕДОВ