Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
10 Феврал, 2026   |   22 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:05
Қуёш
07:25
Пешин
12:42
Аср
16:08
Шом
17:54
Хуфтон
19:08
Bismillah
10 Феврал, 2026, 22 Шаъбон, 1447

Бир савол сўрасам: Тезак ёқиб пиширилган нонни ейиш мумкин-ми?

25.02.2021   4309   1 min.
Бир савол сўрасам: Тезак ёқиб пиширилган нонни ейиш мумкин-ми?

— Азалдан ота-боболаримиз тезак (таппи)ни тандирга ёқиб нон қилиб келган. Ҳозир ҳам баъзи қишлоқларимизда шундай қилишади. Лекин унинг шаръий ҳукми ҳақида эшитмаган эканман. Тезак ёқиб пиширилган нонни еса бўлади-ми?

— Ҳайвоннинг гўнги ва қуритилган тезагини ёқиб унда пиширилган таом ва нон ҳалол бўлади. Уламолар тезак ёқилиши билан у истиҳола бўлади, дейишган. Яъни олов сабабли моқияти ўзгаради.

Нажосатни поклашнинг бир қанча йўллари бор. Масалан, ювиш, артиш, ерга суртиш. Фуқаҳоларимиз ўзларининг фатво китобларида жумладан шундай дейдилар:

“Нажосатни поклашнинг яна бир йўли ёқишдир. Тезак ёқилса ва у кулга айланса, Имом Муҳаммаднинг наздида поклигига ҳукм қилинади. Шунга фатво берилган” (“Хулосатул фатаво”, “Фатавои Ҳиндия”).

Аллома Ҳаскафий эса бундай дейди: “Тезакнинг кули нажас ҳисобланмайди. Акс ҳолда барча диёрларда нонни (тезак билан пишириш оқибатида) нажас бўлиши келиб чиқарди” (Дуррул мухтор).

Агар тандир тезак билан қиздирилса, унда нон ёпиш макруҳ, агар тандирга сув сепилса, макруҳлик йўққа чиқади. (“Фатавои ҳиндия”, “Қуня”)

Демак, тезак ёқиб нон пиширилса, нон пок ва истеъмолга яроқли ҳисобланади. Қолаверса, бу иш азалдан одамлар орасида оммавий эҳтиёжга айланган. Валлоҳу аълам!

Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ

Мақолалар
Бошқа мақолалар

Рамазондан олдин ҳалқумни ҳалоллаш учун балиқ ейиш

09.02.2026   2023   1 min.
Рамазондан олдин ҳалқумни ҳалоллаш учун балиқ ейиш

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Савол: Рамазон ойи олдидан луқмани ҳалоллаш мақсадида балиқ еб олиш керак деган мазмунда видео кўриб қолдим. Ростдан ҳам шундай тавсиялар борми?


Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.

Минг афсуски, айрим ҳолларда обуначини кўпайтириш мақсадида динда йўқ бўлган маълумотларни тарқатадиганлар ҳам учраб туради. Шунинг учун мусулмон киши доимо динига оид ҳукмларни ким айтаётганига эътибор қаратмоғи лозим экан.

Рамазон олдидан балиқ ейиш ҳақидаги гап-сўзлар ҳам ана шу асоссиз маълумотлар сирасига киради. Тўғри, халқимиз орасида “Балиқ луқмаи ҳалол” деган гап бор. Аммо унинг маъноси балиқ инсон организмида аввал ейилган шубҳали нарсаларни ҳалоллайди, дегани эмас, балки балиқ бошқа ҳайвонлардан фарқли ўлароқ, унинг ўлиб қолганини ҳам еса бўлади, деганидир. Зеро бу борада келган ҳадиси шарифлар ҳам ушбу мазмунга далолат қилади.

Жумладан, Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Бизга икки ўлимтик ва икки қон ҳалол қилинди. Икки ўлимтик; балиқ ва чигирткадир. Икки қон бўлса, жигар ва қора талоқдир, дедилар (Ибн Можа ва Ҳоким ривоят қилган).

Фақатгина ўлиб қолган балиқлар ичида ҳеч қандай ташқи омилсиз, бесабаб ўлиб қолганини еб бўлмайди. Валлоҳу аълам.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.