— Азалдан ота-боболаримиз тезак (таппи)ни тандирга ёқиб нон қилиб келган. Ҳозир ҳам баъзи қишлоқларимизда шундай қилишади. Лекин унинг шаръий ҳукми ҳақида эшитмаган эканман. Тезак ёқиб пиширилган нонни еса бўлади-ми?
— Ҳайвоннинг гўнги ва қуритилган тезагини ёқиб унда пиширилган таом ва нон ҳалол бўлади. Уламолар тезак ёқилиши билан у истиҳола бўлади, дейишган. Яъни олов сабабли моқияти ўзгаради.
Нажосатни поклашнинг бир қанча йўллари бор. Масалан, ювиш, артиш, ерга суртиш. Фуқаҳоларимиз ўзларининг фатво китобларида жумладан шундай дейдилар:
“Нажосатни поклашнинг яна бир йўли ёқишдир. Тезак ёқилса ва у кулга айланса, Имом Муҳаммаднинг наздида поклигига ҳукм қилинади. Шунга фатво берилган” (“Хулосатул фатаво”, “Фатавои Ҳиндия”).
Аллома Ҳаскафий эса бундай дейди: “Тезакнинг кули нажас ҳисобланмайди. Акс ҳолда барча диёрларда нонни (тезак билан пишириш оқибатида) нажас бўлиши келиб чиқарди” (Дуррул мухтор).
Агар тандир тезак билан қиздирилса, унда нон ёпиш макруҳ, агар тандирга сув сепилса, макруҳлик йўққа чиқади. (“Фатавои ҳиндия”, “Қуня”)
Демак, тезак ёқиб нон пиширилса, нон пок ва истеъмолга яроқли ҳисобланади. Қолаверса, бу иш азалдан одамлар орасида оммавий эҳтиёжга айланган. Валлоҳу аълам!
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Самарқанд вилоятида имом-хатиб ва имом-ноиблар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб этиш ва ҳамжиҳатликни мустаҳкамлаш мақсадида волейбол, шахмат-шашка ҳамда стол тенниси бўйича вилоят босқичи мусобақалари ўтказилди.
Тадбирда Самарқанд вилояти бош имом-хатиби ўринбосарлари Хайрулло домла Саттаров, Нурсултонхон домла Абдуманнонов, вилоят ҳокими ўринбосари Б. Каримов, шаҳар ва туман бош имом-хатиблари ҳамда жамоатчилик вакиллари иштирок этди.
Қизғин, бироқ ўзаро ҳурмат ва ахлоқ қоидаларига риоя қилинган ҳолда ўтган баҳслар якунига кўра ғолиб ва совриндорлар қуйидагича аниқланди:
Волейбол бўйича:
1-ўрин — Каттақўрғон тумани жамоаси
2-ўрин — Пайариқ тумани жамоаси
3-ўрин — Булунғур тумани жамоаси
Шахмат бўйича:
1-ўрин — Дониев Қулмурод (Пахтачи тумани “Хўжа Зиёвуддин” жоме масжиди имом-ноиби)
2-ўрин — Элмуродов Музроб (Нарпай тумани “Хўжа Қўрғон” жоме масжиди имом-хатиби)
3-ўрин — Махматоиров Баҳрулло (Ургут тумани “Ҳожи Ўринбой” жоме масжиди имом-хатиби)
Стол тенниси бўйича:
1-ўрин — Матлабов Муҳаммад Бобур (Ургут тумани “Испанза” жоме масжиди имом-ноиби)
2-ўрин — Аброров Жаҳонгирхон (Самарқанд шаҳар “Хўжа Сафойи Валий” жоме масжиди имом-ноиби)
3-ўрин — Ходихонов Камолиддин (Қўшработ тумани “Неъматулла хўжа” жоме масжиди имом-хатиби)
Мусобақа якунида ғолиб ва совриндорлар ташкилотчилар томонидан эсдалик совғалари билан тақдирланди.
Ушбу тадбир диний ходимлар ўртасида нафақат жисмоний бақувватликни, балки сабр, интизом, биродарлик ва ўзаро ҳурмат каби исломий фазилатларни мустаҳкамлашга хизмат қилди.
Sammuslim.uz