— Азалдан ота-боболаримиз тезак (таппи)ни тандирга ёқиб нон қилиб келган. Ҳозир ҳам баъзи қишлоқларимизда шундай қилишади. Лекин унинг шаръий ҳукми ҳақида эшитмаган эканман. Тезак ёқиб пиширилган нонни еса бўлади-ми?
— Ҳайвоннинг гўнги ва қуритилган тезагини ёқиб унда пиширилган таом ва нон ҳалол бўлади. Уламолар тезак ёқилиши билан у истиҳола бўлади, дейишган. Яъни олов сабабли моқияти ўзгаради.
Нажосатни поклашнинг бир қанча йўллари бор. Масалан, ювиш, артиш, ерга суртиш. Фуқаҳоларимиз ўзларининг фатво китобларида жумладан шундай дейдилар:
“Нажосатни поклашнинг яна бир йўли ёқишдир. Тезак ёқилса ва у кулга айланса, Имом Муҳаммаднинг наздида поклигига ҳукм қилинади. Шунга фатво берилган” (“Хулосатул фатаво”, “Фатавои Ҳиндия”).
Аллома Ҳаскафий эса бундай дейди: “Тезакнинг кули нажас ҳисобланмайди. Акс ҳолда барча диёрларда нонни (тезак билан пишириш оқибатида) нажас бўлиши келиб чиқарди” (Дуррул мухтор).
Агар тандир тезак билан қиздирилса, унда нон ёпиш макруҳ, агар тандирга сув сепилса, макруҳлик йўққа чиқади. (“Фатавои ҳиндия”, “Қуня”)
Демак, тезак ёқиб нон пиширилса, нон пок ва истеъмолга яроқли ҳисобланади. Қолаверса, бу иш азалдан одамлар орасида оммавий эҳтиёжга айланган. Валлоҳу аълам!
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Бу муқаддас ойда эҳтиёжманд оилаларни қўллаб-қувватлаш, уларнинг турмуш фаровонлигини яхшилаш ва жамиятда ўзаро ғамхўрлик муҳитини кучайтириш муҳим аҳамият касб этади. Давлат томонидан амалга оширилаётган ижтимоий қўллаб-қувватлаш чоралари ана шу эзгу мақсадларга хизмат қилмоқда.
Рамазон ойи муносабати билан мамлакатимизда муҳтож оилаларни қўллаб-қувватлаш мақсадида бир марталик моддий ёрдам ажратилмоқда. Тегишли тартибга мувофиқ, эҳтиёжманд фуқароларга 1 миллион ва 500 минг сўм миқдорида молиявий кўмак тақдим этилмоқда.
Мазкур ташаббус нафақат моддий ёрдам, балки давлатнинг аҳолига бўлган эътибори, ғамхўрлиги ва ижтимоий масъулиятининг амалий ифодасидир. Айниқса, муқаддас ойда бундай кўмакнинг етказилиши ҳудудлардаги кўплаб оилалар учун катта маънавий қўллаб-қувватлаш бўлмоқда.
Жумладан, Наманган вилоятида ҳам 68 мингдан ортиқ оилага бир марталик моддий ёрдам етказилиши режалаштирилган.
Жойларда бу жараён изчил ва манзилли тарзда амалга оширилиб, ёрдам ҳақиқатан эҳтиёжманд аҳоли қатламини қамраб олишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.
Бундай ижтимоий қўллаб-қувватлаш тадбирлари жамиятда ўзаро меҳр-мурувват муҳитини мустаҳкамлаб, инсон қадри ва фаровонлигини таъминлашга қаратилган ислоҳотларнинг амалий натижасини намоён этмоқда. Рамазон ойида эзгулик ва саховат ҳар бир хонадонга кириб бораётгани эса бу ишлар самарасининг яққол ифодасидир.
Бундай савобли амаллар республиканинг барча туманларида давом эттирилади.
Муҳайё Тошқораева, ЎзА