— Қиёмат куни ҳайвонларнинг ҳоли нима бўлади? Улар ҳам савол жавоб қилинади-ми?
— Ҳадисларда келишича, қиёмат куни ҳамманинг ҳисоб-китоби бўлар экан. Бу дунёда зулм ўтказган ҳайвонлардан мазлум ҳайвонларга ўч олиб берилганидан сўнг, уларнинг барчаси тупроққа айлантирилар экан. Буни кўриб, дўзах азобидан хору зор бўлиб турган дўзахийлар “Кошки эди, ҳайвонларга ўхшаб, тупроқ бўлиб кетсам”, деб орзу қилар эканлар. Лекин бу орзу ҳеч қачон ушалмайди.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Албатта, қиёмат куни ҳақларни ўз аҳлига адо қилурсиз. Ҳаттоки, шохли қўйдан шохсиз қўйга ўч олиб берилади”, дедилар (Имом Муслим, Имом Термизий ривояти).
Шарҳ: Бу дунёда баъзи бир ёмонлар ўз ёмонлигининг баъзисининг жазосидан қутулиб қолиши мумкин. Аммо қиёмат куни ҳеч бир ҳақ зое бўлмайди. Ҳар бир нарса ўз ўрнини топиши муқаррар. Бунда фақат одамлар орасидаги ҳақ-ҳуқуқларгина эмас, балки барча махлуқотлар орасидаги ҳақ-ҳуқуқлар ҳам ўз эгасини топадилар. Ҳаттоки, бу дунёда ўзининг шохи борлигидан фойдаланиб, шохсиз қўйни сузган қўйдан ҳам ўч олинади. Бас, шундай экан, одам болалари ҳам ўзларининг “шох”ларини ишга солиб, ўзгаларнинг ҳаққини поймол қилишга урина кўрмасинлар (“Ҳадис ва Ҳаёт” китобидан). Валлоҳу аълам!
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Самарқанд вилоятида имом-хатиб ва имом-ноиблар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб этиш ва ҳамжиҳатликни мустаҳкамлаш мақсадида волейбол, шахмат-шашка ҳамда стол тенниси бўйича вилоят босқичи мусобақалари ўтказилди.
Тадбирда Самарқанд вилояти бош имом-хатиби ўринбосарлари Хайрулло домла Саттаров, Нурсултонхон домла Абдуманнонов, вилоят ҳокими ўринбосари Б. Каримов, шаҳар ва туман бош имом-хатиблари ҳамда жамоатчилик вакиллари иштирок этди.
Қизғин, бироқ ўзаро ҳурмат ва ахлоқ қоидаларига риоя қилинган ҳолда ўтган баҳслар якунига кўра ғолиб ва совриндорлар қуйидагича аниқланди:
Волейбол бўйича:
1-ўрин — Каттақўрғон тумани жамоаси
2-ўрин — Пайариқ тумани жамоаси
3-ўрин — Булунғур тумани жамоаси
Шахмат бўйича:
1-ўрин — Дониев Қулмурод (Пахтачи тумани “Хўжа Зиёвуддин” жоме масжиди имом-ноиби)
2-ўрин — Элмуродов Музроб (Нарпай тумани “Хўжа Қўрғон” жоме масжиди имом-хатиби)
3-ўрин — Махматоиров Баҳрулло (Ургут тумани “Ҳожи Ўринбой” жоме масжиди имом-хатиби)
Стол тенниси бўйича:
1-ўрин — Матлабов Муҳаммад Бобур (Ургут тумани “Испанза” жоме масжиди имом-ноиби)
2-ўрин — Аброров Жаҳонгирхон (Самарқанд шаҳар “Хўжа Сафойи Валий” жоме масжиди имом-ноиби)
3-ўрин — Ходихонов Камолиддин (Қўшработ тумани “Неъматулла хўжа” жоме масжиди имом-хатиби)
Мусобақа якунида ғолиб ва совриндорлар ташкилотчилар томонидан эсдалик совғалари билан тақдирланди.
Ушбу тадбир диний ходимлар ўртасида нафақат жисмоний бақувватликни, балки сабр, интизом, биродарлик ва ўзаро ҳурмат каби исломий фазилатларни мустаҳкамлашга хизмат қилди.
Sammuslim.uz