— Баъзилар Ҳизр бувани кўрдим, дейди. Ҳизр бува ўзи ким ва ростдан бор-ми? Одамлар кўзига кўринади-ми?
— Қуръони каримнинг “Каҳф” сурасида Ҳизр алайҳиссалом ҳақида қисса келган. Бу қиссани уламоларимиз “Мусо алайҳиссалом ва солиҳ банда қиссаси” деб атайдилар. Чунки Қуръонда Ҳизр алайҳиссалом “Ҳизр алайҳиссалом” номи билан аталмаган, балки “солиҳ банда” деб аталган.
“Каҳф” сурасида келган оятларнинг тафсирида Имом Бухорий келтирган ривоятда солиҳ банда “Ҳазр” деб аталади, биз “Ҳизр” деб ўрганиб қолганмиз. Ана шундан Ҳизр алайҳиссалом борлиги, Қуръонда “солиҳ банда” номи билан эсга олинганлиги ва саҳиҳ ҳадисларда “Ҳизр” номи билан танилганликлари, машҳур бўлганликлари келиб чиқади.
“Ҳизр алайҳиссалом бор, доим бўлади, одамларга кўриниб туради”, деган уламоларимиз ҳам бор. Бу гапни кўпроқ аҳли тасаввуфлар айтишади. Лекин очиқ-ойдин Ҳизр алайҳиссаломнинг барҳаёт эканликлари, қиёматгача боқий қолишлари ва одамларга кўриниб туришлари тўғрисида на Қуръонда ва на ҳадислардан далил келтира олмайдилар. Агар мабодо ҳозирги кундаги баъзи бир кишилар далил келтиришаётган бўлса ҳам, у далиллар нотўғри, тўқима ва заиф ҳадислардан олинганлиги маълум.
Ҳар ким Аллоҳ таолонинг Ўзидан ҳожатини сўраб бораверса, яхши бўлади. Ҳизр алайҳиссаломни кўриб, у кишидан бирор нарса сўраш маъносидан кўра афзали шу. Ибодатларни вақтида адо қилиб, намозларни ихлос билан ўқиб, дуо қабул бўлиш шартларини ўрганиб, Аллоҳнинг Ўзидан сўраш тажрибадан ўтган ҳақиқат ҳамдир. Аллоҳ таоло барчамизнинг ҳожатларимизни раво қилсин!
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
“IQNA” ахборот агентлиги хабар беришича, Миср Араб Республикаси Вазирлар Кенгаши раиси, доктор Мустофо Камол Мадбулий жаноблари 2026 йил 504-сонли қарорни имзолади. Унга кўра, “Ал-Азҳар аш-Шариф” университети ҳузурида “Қуръони карим қироатлари ва илмлари” факультети ташкил этилади.
Миср расмий газетасида эълон қилинган ушбу қарор мамлакат конституцияси (қомуси) ҳамда 1961 йилги 103-сонли “Ал-Азҳар аш-Шариф ва унга қарашли муассасаларни қайта ташкил этиш тўғрисида”ги қонун ва унинг ижро низомига асосланади. Мазкур ташаббус “Ал-Азҳар аш-Шариф” университетида олий таълим тизимини ривожлантириш йўлидаги стратегик ташаббус сифатида баҳоланмоқда.
Факультетни ташкил этишнинг ҳуқуқий асослари
Қарор матнида 2024 йилги 304-сонли Президент қарорига ҳам таянилган бўлиб, унда айрим ваколатларни топшириш масаласи белгиланган. Бу эса таълим тизимини қўллаб-қувватлашда давлат идоралари ўртасидаги ҳамкорликни кўрсатади.
Шунингдек, 2025 йил 18 ноябрь куни бўлиб ўтган “Азҳар Олий Кенгаши” йиғилишида мазкур ташаббус маъқулланган. Лойиҳа “ал-Азҳар аш-Шариф” мажмуаси раҳбари, доктор, шайх Аҳмад Таййиб ҳазратлари томонидан тақдим этилган кенг қамровли таълимий дастур асосида ишлаб чиқилган.
Факультет тузилмаси ва жойлашуви
Қарорнинг биринчи ва иккинчи моддаларига кўра, талабалар мутахассислиги ва улар учун муносиб таълим муҳитини яратиш мақсадида икки мустақил факультет очилади:
Йигитлар бўлими: “Қуръони карим қироатлари ва илмлари” факультети (йигитлар учун) – Қоҳира шаҳридаги “Ал-Азҳар” университети “Ислом даъвати” факультети биносида фаолият олиб боради.
Қизлар бўлими: “Қуръони карим қироатлари ва илмлари” факультети (қизлар учун) – Қоҳира шаҳридаги“Ал-Азҳар” университети “Ислом ва арабшунослик тадқиқотлари” факультети биносида фаолият олиб боради.
Ўқув жараёни бошланиш муддати
Қарорнинг учинчи моддасига мувофиқ, ҳар икки факультетда ўқиш 2026/2027 ўқув йилидан бошланади. Қарор расмий газетада чоп этилган бўлиб, шу орқали кучга кирди ва бунга мувофиқ “Қуръони карим қироатлари ва илмлари” соҳасида ихтисослашган академик таълимнинг янги босқичи бошланади.
Манбалар асосида
Илёсхон АҲМЕДОВ
тайёрлади.