Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
05 Феврал, 2026   |   17 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:10
Қуёш
07:30
Пешин
12:42
Аср
16:02
Шом
17:48
Хуфтон
19:02
Bismillah
05 Феврал, 2026, 17 Шаъбон, 1447

Бир савол сўрасам: Ҳизр алайҳиссалом ким, у одамларга кўринади-ми?

01.03.2021   2338   1 min.
Бир савол сўрасам: Ҳизр алайҳиссалом ким, у одамларга кўринади-ми?

— Баъзилар Ҳизр бувани кўрдим, дейди. Ҳизр бува ўзи ким ва ростдан бор-ми? Одамлар кўзига кўринади-ми?

— Қуръони каримнинг “Каҳф” сурасида Ҳизр алайҳиссалом ҳақида қисса келган. Бу қиссани уламоларимиз “Мусо алайҳиссалом ва солиҳ банда қиссаси” деб атайдилар. Чунки Қуръонда Ҳизр алайҳиссалом “Ҳизр алайҳиссалом” номи билан аталмаган, балки “солиҳ банда” деб аталган.

“Каҳф” сурасида келган оятларнинг тафсирида Имом Бухорий келтирган ривоятда солиҳ банда “Ҳазр” деб аталади, биз “Ҳизр” деб ўрганиб қолганмиз. Ана шундан Ҳизр алайҳиссалом борлиги, Қуръонда “солиҳ банда” номи билан эсга олинганлиги ва саҳиҳ ҳадисларда “Ҳизр” номи билан танилганликлари, машҳур бўлганликлари келиб чиқади.

“Ҳизр алайҳиссалом бор, доим бўлади, одамларга кўриниб туради”, деган уламоларимиз ҳам бор. Бу гапни кўпроқ аҳли тасаввуфлар айтишади. Лекин очиқ-ойдин Ҳизр алайҳиссаломнинг барҳаёт эканликлари, қиёматгача боқий қолишлари ва одамларга кўриниб туришлари тўғрисида на Қуръонда ва на ҳадислардан далил келтира олмайдилар. Агар мабодо ҳозирги кундаги баъзи бир кишилар далил келтиришаётган бўлса ҳам, у далиллар нотўғри, тўқима ва заиф ҳадислардан олинганлиги маълум.

Ҳар ким Аллоҳ таолонинг Ўзидан ҳожатини сўраб бораверса, яхши бўлади. Ҳизр алайҳиссаломни кўриб, у кишидан бирор нарса сўраш маъносидан кўра афзали шу. Ибодатларни вақтида адо қилиб, намозларни ихлос билан ўқиб, дуо қабул бўлиш шартларини ўрганиб, Аллоҳнинг Ўзидан сўраш тажрибадан ўтган ҳақиқат ҳамдир. Аллоҳ таоло барчамизнинг ҳожатларимизни раво қилсин!

Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Муҳаббат далиллари

05.02.2026   571   2 min.
Муҳаббат далиллари

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Агар бирор киши “Ҳазрат, Аллоҳ таолонинг бандаларига муҳаббатининг бирор далили борми?” деб сўраса, яъни Аллоҳ таоло бандаларига меҳрибондир, карамлидир, лекин муҳаббатли эканлигига бирор далил борми? Бунга уламолар кўплаб далилларни келтирганлар. Мисол учун, барча бирдек тушунадиган оддий мисол: “Агар бандада муҳаббат бўлса, у ўз маҳбубига қанча кўп яхшилик қилса ҳам уни оз деб билади. Қачонки маҳбубидан бирор арзимас ва оз туҳфа олса ҳам уни қадрли ва жуда кўп деб билади. Бундай ҳолат Аллоҳ таоло ва банда орасида ҳам учраши Қуръони каримда баён этилган. Аллоҳ таоло бандаларига дунёда минглаб, балки ундан-да зиёда неъматлар билан сийлаган бўлса ҳам, лекин Қуръони каримда бундай дейилади:

﴿قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ﴾

«Сен: “Дунёнинг матоҳи оз” деб айт» (Нисо сураси, 77-оят).

Маҳбуб тарафидан бўлгани учун бандалар қисқа умрларида ўз ҳожатларидан ортиб, Аллоҳ таолони ёд қилсалар, ибодатни тўкис адо этсалар, муродларига эришадилар. Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади:

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا﴾

«Эй, имон келтирганлар! Аллоҳни кўп зикр қилинглар» (Аҳзоб сураси, 41-оят).

Субҳаналлоҳ! Маҳбубидан бўлган амални кўп деб, ўзи берган неъматларини оз деб марҳамат қиляпти. Бу Аллоҳ таолонинг ўз бандаларига бўлган муҳаббатининг далилидир.

Яна Қуръони мажидда Аллоҳ таоло ўз муҳаббатини изҳор қилиб марҳамат қилади:

﴿اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ ءَامَنُو﴾

«Аллоҳ имон келтирганларнинг дўстидир» (Бақара сураси, 257-оят).

Субҳаналлоҳ! Қандай бахт ва саодат, Аллоҳ таолонинг марҳаматики, бир сўз билан Буюк Роббимизга имон келтирганларга Ўзининг муҳаббатини эълон қиляпти.


"Илоҳий ишқ" китобидан
Нодир Одинаев таржимаси

Мақолалар