Абу Ҳурайра розийаллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Бир киши Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламга: “Менга насиҳат қилинг”, деди. У зот алайҳиссалом: “ғазаб қилма!”, дея бир неча марта айтдилар. Шарҳ: Имом Бухорий ушбу 5765-хадисни ғазабдан эҳтиёт бўлиш бобида келтирган.
Ҳадиснинг аҳамияти
Имом Жарданий айтади: “Бу ҳадис жуда улуғ ҳадисдир. Чунки унда дунё ва охират яхшилигининг барчаси жам қилинган”. Ҳадисда келган “бир киши”дан мурод Абу Дардо розийаллоҳу анхудир.
Табароний Абу Дардодан ривоят қилган ҳадисда: Айтдим: “Эй Расулаллоҳ, мени жаннатга киритадиган амалга далолат қилинг?”. Набий алайҳиссалом айтдилар: "Ғазаб қилма ва сен учун жаннат бордир".
Ҳадисда келган “ғазаб қилма” назмидан мурод шуки, инсон ғазабга сабаб бўладиган ишлардан узоқлашиши керак. Агар инсон ғазабланса, ҳеч нарса қилмаслик керак бўлади.
Абдуллоҳ ибн Амр розийаллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Ўша киши Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламдан сўради: “Аллоҳнинг ғазабидан мени узоқ қиладиган нарса нима?” У зот алайҳиссалом дедилар: “Ғазаб қилма!”.
Ҳасан Басрий айтади: кимда тўрт нарса бўлса, Аллоҳ уни шайтондан сақлайди ва унга дўзахни ҳаром қилади: истак, қўрқинч, шаҳват ва ғазаб келганда уни тийиш.
Манбалар асосида Тошкент ислом институти 4-босқич талабаси
Муҳаммадисохон Маҳмудхонов тайёрлади
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
“Вақт ўғирлари” — бу инсоннинг вақтини беҳуда сарфлайдиган омилларни ифодаловчи тушунча. Вақтни ўғирловчи омиллар қуйидагилардан иборат:
1. Мобил телефон, телеканаллар, интернет ва кўнгилочар дастурлар.
2. Кечиктириш ва баҳона қилиш — энг машҳур ва энг зарарли одатлардан бири.
3. Мажбуран бир ишга киришиш
4. Руҳий кўтаринкиликнинг йўқлиги (истак, мотивация етишмаслиги).
5. Қўрқув.
6. Ишларнинг аҳамиятини фарқлай олмаслик.
7. Диққaтнинг тарқоқлиги.
8. “Йўқ” деёлмаслик — кўп вазифаларни қабул қилиб, вақтни бошқара олмай қолиш.
9. Кутилмаган чалғитувчилар — телефон қўнғироғи, фавқулодда ҳолатлар, тўсатдан келган дўст ваҳоказо.
10. Бир ишни такрор-такрор бошлаш — бирор ишни қилаётганингизда чалғиб бошқа ишга ўтиб кетиш ва яна аввалги ишга қайтиш.
11. Режанинг йўқлиги ёки ишларни нотўғри режалаштириш.
12. Тартибсизлик.
13. Самарасиз йиғилишлар.
14. Кутиш (биров билан учрашув белгилаганингизда ёки бир ишни бажаришини келишганингизда вақтида битирмай кечиктириши).
15. Ҳаддан ташқари кўп қоғозлар ва тартибсиз ҳужжатлар — бу иш столини ва диққатни эгаллаб олиб, вазифаларни мураккаблаштиради.
Доктор Мустафо Фиқийнинг
“Вақтни бошқариш” китобидан