Фикрни бузадиган нарсаларнинг иккинчиси “жамолдир”. Инсоннинг кўзи чиройли нарсаларни кўришга ўч бўлади. Масалан, уй, либос, улов, аёллар ва ҳоказо.
Ҳозирги замонда инсон нигоҳини назорат қилиши қийин. Агар инсон нигоҳини номаҳрамга қарашдан тийса, бу ишидан унинг қалбида нур пайдо бўлади. Бу борада Расуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ҳадис бор. Агар қайси банда ўз нигоҳини номаҳрамдан олиб қочса, Аллоҳ таоло унинг ибодатига лаззат киритиб қўяди. Ибодатнинг лаззатини туймоқ эса комил имондан дарак. Аксарият инсонлар кўп нарсаларда парҳезкорлик қиладилар. Лекин номаҳрамдан кўзларини тўсмаганлари учун Аллоҳ таолодан узоқдадирлар. Бу гуноҳдан сақланиш лозим. Чунки Аллоҳ таоло баъзи нарсаларни кўришга буюриб, бошқаларига назар солишдан қайтаради.
Аллоҳ таоло марҳамат қилади:
«Ўзингни эртаю кеч Раббиларига дуо қилиб, Унинг юзини ирода қилувчилар ила сабр этиб тут. Ҳаёти дунё зийнатини хоҳлаб, улардан икки кўзингни бурма» (Каҳф сураси, 28-оят).
Баъзи нарсаларга нигоҳ қаратишдан қайтаради. Улардан бири номаҳрамга қарашдир.
Аллоҳ таоло марҳамат қилади: «Сен мўминларга айт кўзларини тийсинлар» (Нур сураси, 30-оят). Раббимиз шу каби фитналаридан сақланишга буюради.
"Шарм ва ҳаё” китобидан
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
“Нисо” сурасида шундай бир оят борки, у Умар ибн Хаттоб разияллоҳу анҳуни қаттиқ ўйга солган ва у киши: “Бу Қуръондаги энг қўрқинчли оятлардан бири” деб айтганлар. Оят:
﴿مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ﴾
“Ким ёмонлик қилса, ўша (ёмонлик) билан жазоланади” (Нисо сураси, 123-оят).
Бу оятни эшитганда саҳобалар жуда қаттиқ хавотирга тушганлар. Чунки инсон ҳаётида хатолар, камчиликлар, гуноҳлар бўлиб туради. Саҳобалар: “Агар ҳар бир ёмон иш учун жазо бўлса, унда биздан ким нажот топади?” деб ташвишга тушганлар. Ривоят қилинишича, Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу бу оятни эшитиб: “Ё Аллоҳнинг Расули! Агар ҳар бир ёмон иш учун жазо бўлса, биз ҳалок бўламиз-ку?” деб сўраганлар. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Эй Абу Бакр! Сен касал бўлмайсанми? Сен чарчамайсанми? Сен ғам-ташвишга ботмайсанми?” деб сўрадилар. Абу Бакр розияллоҳу анҳу: “Албатта шундай ҳолатларга тушаман”, деб жавоб бердилар. Шунда Пайғамбаримиз алайҳиссалом: “Мана шу нарсалар сен қилган хатоларинг учун каффоратдир”, дедилар.
Уламолар бу оятни бундай тушунтиришган:
Инсон қилган ёмон ишларининг жазоси фақат охиратда эмас, балки дунёда ҳам баъзан каффорат билан тўланади:
- Касаллик,
- Ташвиш,
- Мусибат,
- Қийинчилик,
- Қалбдаги изтироб.
Булар мўминни гуноҳлардан поклайди. Шунинг учун бу оятда икки хислат жамланган:
- Адолат — ҳар бир амал ҳисобга олинади.
- Раҳмат — Аллоҳ бандасини дунёда поклаб туради.
Яна уламолар айтадилар:
Нисо сураси инсонни икки қанот билан қўллайди:
- Хавф (қўрқув).
- Ражо (умид).
Шунинг учун бу сура мўминнинг қалбини тарбия қиладиган энг таъсирли суралардан бири.
Ҳомиджон қори ИШМАТБЕКОВ