Имом Ибн Аннаҳвий раҳимаҳуллоҳ айтадилар: Бир куни Ибн Атоуллоҳ Искандарийнинг илм мажлисларига келдим. Ўша вақтда у зот ўз замонасининг тасаввуф аҳли орасида ЭНГ катта уламолардан эдилар. У кишига қараб туриб илмларига ҳавасим келди ва ичимда: бу зот қайси мақомда эканлар-а? – деб ўз-ўзимга айтдим. Шу вақт шайх гапдан тўхтаб менга қарадиларда: Эй, Ибн Аннаҳвий! Осий ва гуноҳкорларнинг мақомидаман, дедилар. Бу гапни эшитиб хайратда қолдим ва салом бериб секин кетдим. Ўша кечаси Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни тушимда кўрдим. У зот бир тепаликнинг устида турибдилар, саҳобалар у кишининг атрофларида, одамлар тўпланган. Шу пайт Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: Қани Тожуддин ибн Атоуллоҳ? - дедилар. Ибн Атоуллоҳ: Мен шу ердаман, деб жавоб бердилар . Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унга: Тур ўрнингдан ва гапир. Аллоҳ таоло сенинг гапингни яхши кўради, дедилар . Ибн Атоуллоҳ Аллоҳнинг муҳаббати ҳақида гапира бошладилар.
Алаҳсиб ўрнимдан турдим ва шу заҳоти Ибн Атоуллоҳнинг ҳузурларига югурдим. Қарасам у киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларида гапираётган гапларини айтиб турган эканлар. Ўзимга ўзим: Мана бу юксак мақом экан, дедим. Шунда Ибн Атоуллоҳ менга табассум билан боқиб: Эй, Ибн Аннаҳвий! Сенга махфий бўлганлари бундан ҳам буюк, дедилар.
Ҳомиджон домла Ишматбеков,
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
раисининг биринчи ўринбосари.
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
حدثنا علي بن عبد العزيز نا أبو حفص عمر بن يزيد الرفاء بالبصرة نا شعبة بن الحجاج عن عمرو بن مرة عن شقيق بن سلمة عن عبد الله بن مسعود قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ”ما بال أقوام يشرفون المترفين ويستخفون بالعابدين ويعملون بالقرآن ما وافق هواهم وما خالف هواهم تركوه فعند ذلك يؤمنون ببعض ويكفرون ببعض يسعون فيما يدرك بغير سعي من القدر المقدور والأجل المكتوب والرزق المقسوم ولا يسعون فيما لا يدرك إلا بالسعي من الجزاء الموفور والسعي المشكور والتجارة التي لا تبور.“
Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва ъалаа олиҳи васаллам бундай дедилар: “Одамларга нима бўлдики, бадавлатларни эъзозлайди, ибодатгўйларни камситади, нафси ҳаволарига тўғри келсагина Қуръонга амал қилади, нафси ҳаволарига тўғри келмаса, уни тарк қилиб қўяди, натижада баъзисига иймон келтириб, баъзисига куфр келтиради. Саъй-ҳаракатсиз топиладиган ўлчаб берилган қадарга, ёзиб қўйилган ажал (муддат)га, тақсимлаб қўйилган ризққа ҳаракат қилади. Ҳаракат қилмаса етишиб бўлмайдиган ажру мукофотга, савобли амалларга ва касодга учрамайдиган тижоратга ҳаракат қилмайди?!”.
Абу Саид Ҳайсам ибн Кулайб Шошийнинг
“Муснади Шоший” асаридан
Даврон НУРМУҲАММАД таржимаси