Ҳазрат Ашраф Али Таҳонавий айтдилар: «Инсоннинг амали, ҳоҳ динга тааллуқли бўлсин, хоҳ дунёга тегишли бўлсин, юзаки назар билан текширилганда уч турли экани маълум бўлади. Кўпчилик олимлар шу фикрга келганлар. Биттаси фойдали амал, иккинчиси зарарли амал, учинчиси на фойдали ва на зарарли бўлган амал. Лекин чуқурроқ ўйлаб кўрилса, учинчи турдаги (на фойдали ва на зарарли) амал ҳам, иккинчи, яъни зарарли амал турига қўшилади. Чунки бефойда ишга сарф бўлган вақт ва қувват бирор фойдали ишга сарфланса эди, бундан катта фойда бўлар эди. Мана шу фойдадан маҳрумликнинг ўзи катта бир зарардир. Масалан, бир тижоратчи ўз сармоясини бир ишга тикди. Ундан на фойда бўлди ва на зарар. Лекин у мана шуни ўзининг нуқсони ва зарари деб ҳисоблайди. Чунки у ўзи умид қилиб, кўз тиккан фойдасидан маҳрум бўлди».
«Мажолиси ҳакимул-умма» китобидан
Анъанавий дипломатия кўпинча манфаатлар мувозанати, музокара ва битимлар тилида сўзлайди. Маданий дипломатия санъат, адабиёт ва тарих орқали мамлакат ҳақида ижобий
тасаввур уйғотади. Диний-маърифий дипломатия эса янада нозик омилга — инсоннинг эътиқоди, у муқаддас деб билган қадриятлар ва тарихий хотирасига таянади.
Ўзбекистоннинг таҳлиллар туфайли кўзга ташланаётган бу янги модели исломни зўравонлик билан тенглаштирувчи ташқи стереотипларга илмий далил билан жавоб бериши, бузғунчи талқинларга қарши маърифий майдон яратиши, турли дин ва маданият вакилларини инсон қадри, билим, виждон эркинлиги, тинчлик ва масъулият атрофида бирлаштириши мумкин.
Шавкат Мирзиёев мазкур сиёсатнинг ғоявий ташаббускори. Президент илгари сураётган "Жаҳолатга қарши маърифат" ғоясининг асосий тамойиллари БМТнинг "Маърифат ва диний бағрикенглик" резолюциясида халқаро даражадаги сиёсий-ҳуқуқий ифодасини топди. Бу ёндашув терроризм ва экстремизмнинг оқибатларига эмас, уларни озиқлантирадиган барча омилларга қарши курашишни назарда тутади.
Президент "диний-маърифий дипломатия" институтининг бунёдкори сифатида ўртага чиқди. Унинг ташаббуси билан Ислом цивилизацияси маркази ва бошқа илмий муассасаларнинг ташкил этилиши, тарихий мажмуаларнинг қайта тикланиши, қўлёзмалар ва илмий мактабларга эътибор янгича интеллектуал инфратузилмани шакллантирди
Шунда Ўзбекистоннинг диний-маърифий дипломатияси дунёнинг бугунги муаммоларига холис ечим таклиф этадиган омилга айланмоқда.
Ҳабибулло Садибақосев ,
Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси биринчи проректори, сиёсий фанлар доктори, профессор
Манба: "Янги Ўзбекистон" газетаси