Замон глобаллашгани сари унинг фойдалари билан бирга зарарлари ҳам тобора намоён бўлмоқда. Шулардан бири кийиниш масаласидир. Ёшларимиз тақлидга ўч бўлгани боис интернет сайтлари ва ижтимоий тармоқларда кўрган модалари ортидан эргашишга ҳаракат қиляптилар.
Натижани эса кўриб турибмиз: йигитлар калтаиштон кийишиб, бурни ва қулоқларини тештириб олмоқда. Қизлардан эса ҳаё пардаси кўтарилган. Энг ёмони, булар оддий ҳол сифатида қабул қилинмоқда.
Муқаддас динимизда ҳар бир нарсанинг одоби бўлгани каби, кийинишнинг ҳам гўзал тартиб-қоидалари бор. Кийим – инсон зийнати. У киши маънавияти, маданияти, диди ва дунёқарашининг ёрқин кўзгусидир. У инсонни иссиқ-совуқдан сақлайди, авратларини беркитади ва кишига зийнат бўлиб хизмат қилади.
Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Эй, Одам авлоди! Сизларга авратларингизни беркитадиган либос ва патлар (зийнат кийимлари)ни туширдик. (Аммо) тақво либоси – бу, яхшироқдир. Бу(лар) Аллоҳнинг мўъжизаларидандир. Шояд (буни) эслаб кўрсалар!” (Аъроф сураси, 26-оят).
Бугунги глобаллашув даври либосларга ҳам маълум маънода ўз таъсирини ўтказаётгани ачинарлидир. Ғарбдан кириб келаётган ажнабий суратлар ва турли ёзувлар акс этган кийимларни кўриб, ёқа ушлайсан киши. Айниқса, айрим ўсмир йигитлар устидаги либослар ҳар қандай инсонни таажжубга солиши шубҳасиз.
Абу Ҳомид Ғаззолий «Қалб ажойиботлари» номли китобида кўркам ва қимматбаҳо кийимларга ўчлик шайтоннинг инсон қалбини забт этиш учун кирадиган эшикларидан бири экани ҳақида ёзган. Дарҳақиқат, шайтон инсонни умр бўйи олий нав ва фахрли кийимлар билан зийнатланишга чорлаб, шу йўл билан ҳам ўзига бўйсундиришга, нафсининг қулига айлантиришга ҳаракат қилади.
Шайх Шаъбий айтади: «Аҳмоқлар устингдан кулмайдиган ва фақиҳлар (шариат билимдонлари) айбламайдиган кийимни кий». Муҳаммад ибн Сирийн: «Шуҳрат олдин кийимни узун кийишда эди, сўнг уни янгилашга ўтди», деган. Умар ибн Хаттоб: «Кийимнинг дағал ва эскирганини кийинглар», деганлар. Бу зот масжид минбарида хутба ўқиётганларида, устиларида еттита ямоқ солинган кўйлак бор эди.
Одобимизда айниқса аёлларнинг кийинишига катта эътибор билан қаралган. Уларнинг юзи, икки қўл кафтидан бошқа ҳамма жойи уятли (аврат) бўлгани учун, у бегона назарлардан яширилиши ва кийиниш ҳам шунга муносиб бўлиши лозим. Ҳозирги пайтда айрим қиз-жувонлар ўртасида урф бўлганидай, енги ва этаги калта, кўкси очиқ кийимлар, гавда ва аъзоларини «кўз-кўз» қилиб турувчи тор ва юпқа-ҳарир кўйлаклар, энг ачинарлиси, кўкрак, киндик ва болдирларини очиб, ҳаммага намойиш қилиб юришлар одобимизга мутлақо зиддир.
Америка тери касалликлари мутахассислари ўтказган тадқиқотлар натижасида ғарблик аёллар ёш бўла туриб ҳусн ва жозибаларини тез йўқотаётганлари, барвақт ажин тушаётгани ва унинг тез кўпайиб кетаётгани, аксинча, муслима аёлларнинг етмиш-саксон ёшда ҳам юзлари чиройли, ажинсиз ва нурли экани, уларда ғарб аёлларида кўп учрайдиган тери саратони (раки) хасталиги деярли кузатилмаётгани аён бўлди.
Бошқа соҳаларда бўлгани каби, кийиниш борасида ҳам мусулмон инсон аввало ҳалол-ҳаромга эътибор бериши лозим. Унинг киядиган кийими ҳалол касб билан топилган бўлиши ва уни кийиш шаръан ҳаром бўлмаслиги керак.
Бугун айрим кишилар ҳатто давраларга ҳам пала-партиш, кир-чир кийимларда келиб қолади. Кийим кир бўлса, ювади, йиртилса, тикади, бужмайса, дазмоллайди, тугмаси узилса, қадайди ва ҳоказо.
Саҳл ибн Ҳанзалиядан ривоят қилинади: «Бизга Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Албатта, сизлар биродарларингиз ҳузурига борурсизлар. Бас, либосингизни тузатинг, эгар-юкларингизни тузатинг, одамлар ичида худди холдек бўлинг», дедилар» (Имом Аҳмад, Абу Довуд, Тобароний ва Ҳоким ривояти).
Хуллас, ёшларимизга айтар сўзимиз шуки, ғарбга тақлид қилишимиз билан ҳеч нарсани йўқотмаймиз, деб ўйлашингиз мумкин. Бу жуда катта хато. Чунки ўзлигидан мосува инсоннинг йўқотадиган бошқа нарсаси йўқ.
Тавфиқ Аллоҳдан!
Мансур ЎРОЛОВ,
Сергели туманидаги “Нўғайқўғон” жоме масжиди имом ноиби
Мисрнинг “See News” ва “Al-Ahram” нашрларида Самарқанд шаҳрида бўлиб ўтадиган Биродар шаҳарлар халқаро форуми ҳамда Самарқанддаги Имом Бухорий мажмуаси ҳақида мақолалар эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
“See News” портали маълум қилишича, жорий йилнинг 24–25 июль кунлари Самарқанд шаҳрида Ўзбекистоннинг халқаро ҳамкорлигини кенгайтириш, шаҳарлар ўртасидаги шерикликни мустаҳкамлаш ва халқ дипломатиясини ривожлантиришга қаратилган Биродар шаҳарлар халқаро форуми бўлиб ўтади.
Форум давомида шаҳарлар ҳамкорлиги масалаларига бағишланган халқаро илмий-амалий конференциялар, панель сессиялари ва давра суҳбатларини ўтказиш режалаштирилган.
Шу билан бирга, биродар шаҳарлар ўртасида меморандум ва битимларни имзолаш маросимлари, халқ дипломатияси ва ҳудудлараро ҳамкорлик тақдимотлари, хорижий делегациялар учун маданий-маърифий тадбирлар ташкил этиш кўзда тутилган.
Самарқанднинг тарихий обидаларига ташрифлар, инвестиция, туризм ва маданият соҳаларига бағишланган турли кўргазмалар эса иштирокчиларда катта таассурот қолдиради.
“Al-Ahram” газетаси мухбири Муҳаммад Абдулсалом Сабрин Самарқанддаги Имом Бухорий мажмуаси ҳақида репортаж тайёрлади. Журналистнинг ёзишича, у ушбу муҳташам мажмуани “Имом Бухорийнинг “Ал-Жомеъ ас-саҳиҳ” асари – уммат китоби” мавзусидаги халқаро илмий конференция доирасида бориб кўрган.
Мақолада Имом Бухорий мажмуаси қарийб 450 минг квадрат метр майдонни эгаллаган яхлит илмий-маърифий ва маънавий марказ сифатида тасвирланган. Унда тўртта 75 метрли минорага эга масжид, Имом Бухорийнинг ҳаёти ва илмий сафарларига бағишланган ноёб қўлёзмалар ҳамда хариталар жамланган тўққиз павильондан иборат интерактив музей мавжуд.
Муаллифнинг қайд этишича, реконструкция ишларидан сўнг мажмуанинг кунлик қабул қилиш қуввати 12 минг нафардан қарийб 65 минг нафар зиёратчигача ошган. У ушбу мажмуани нафақат бетакрор меъморий ёдгорлик, балки халқлар ўртасида ўзаро ҳурмат ва тинч-тотув яшаш ғояларини ўзида мужассам этган маънавий маскан сифатида таърифлаган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати