10 Март, 2026, 21 Рамазон, 1447
10 Март, 2026, 21 Рамазон, 1447
1. Чорва молларининг эркагу урғочисидан нисобга етгач, закот берилади.
Лекин шарти ярим йилдан ортиқ далада, ўтлоқда боқилган бўлиши ва мақсади сутидан фойдаланиш, наслини кўпайтириш, баҳосини ошириш бўлиши керак. Ҳайвонларни боқишдан мақсад уларда юк ташиш, миниш бўлса, закот вожиб бўлмайди.
2. Чорва молларини сотиб фойдаланиш, яъни тижорат нияти билан боқаётган бўлса, уларнинг қийматини пулга ҳисоблаб, закот чиқаради, неча бош эканига қараб эмас. (“Фатовойи Оламгирия”)
3. Чорва молларининг турига ва ададига қараб закот белгиланади. Масалан, ҳар бешта туяга бештадан қўй, 25 та туяга битта бир ёшдан иккинчи ёшга қадам қўйган бўталоқ, 36 та туяга икки ёшдан ўтиб, учинчи ёшга қадам қўйган бўталоқ берилади ва ҳоказо.
Қўй ва эчкининг 40 тасига бир ёшлик битта қўй, 120 тага етгач, иккита қўй ва ҳоказо. Сигир 30 тага етгач, бир ёшлик бузоқ, 40 тага етгач, икки ёшдан уч ёшга қадам қўйган ғунажин ва ҳоказо.
Ҳар бир урғочи отдан-биядан бир динор ёки нисобга етадиган қийматнинг 40 дан бир фоизи берилади. Отлар эркак-урғочи аралаш бўлса, улардан закот берилади. Аммо фақат эркак отлар бўлса, улардан закот берилмайди. Лекин тижорат учун боқаётган бўлса закот беради. (“Фатовойи Оламгирия”)
4. Эшак, хачир, қоплон, ўргатилган итлардан тижорат учун сақланаётган бўлсагина закот берилади.
Туя, сигир, қўй ва эчкиларнинг бир ёшга тўлмаган болалари алоҳида боқилаётган бўлса, улардан закот берилмайди. Аммо уларга битта катта ёшлиси қўшилса ҳам барчаси унга тобе бўлиб қолади ва нисоб учун ҳисобга олинади. Масалан, 3 та қўзи билан битта уч ёшга қадам қўйгани бўлса, бир қўй закотга ажратилади. (“Фатовойи Оламгирия”, “Сирожия”)
5. Закот фарз бўлган одам уни адо этмай туриб вафот топса, закот соқит бўлади.
“Фатовойи Оламгирия”
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
фатво ҳайъати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Саҳобалар айтадилар: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сариёғ ва хурмони яхши кўрар эдилар” (Имом Абу Довуд, Имом Ибн Можа ривояти).
Хурмо кам калорияли мева ҳисобланиб, унда бор-йўғи 23 кило калория мавжуд. Бироқ хурмонинг таркибида инсон организми учун зарур бўлган 30 га яқин турдаги аминокислоталар мавжуд бўлиб, уларнинг аксарияти бошқа меваларда учрамайди.
Шунингдек, у калий, магний, темир, мис ва витаминлар айниқса B6га бойдир.
Хурмо организмдаги холестерин даражасини пасайтириш орқали юрак касалликлари хавфини камайтиради. Ичак фаолиятини яхшилайди ва қабзиятнинг олдини олади. Уни мунтазам истеъмол қилиш ичак микрофлорасини соғломлаштиришга хизмат қилади.
Хурмо таркибидаги калий қон босимини меъёрлаштиришга ва юрак функциясини қўллаб-қувватлашга ёрдам беради. Унда B6 витамини ва антиоксидантлар миядаги яллиғланиш жараёнларини камайтиради, хотирани мустаҳкамлайди, фикрлаш қобилиятини яхшилайди.
Таркибидаги глюкоза, фруктоза ва сукроза каби табиий шакарлар туфайли хурмо организмга энергия беради. Шу сабабли у жисмоний чарчоқ пайтида ва ифторликда энг яхши озуқа ҳисобланади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Хурмо мўмин учун қандоқ ҳам яхши саҳарлик”, деганлар (Имом Абу Довуд ривояти).
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қишда хурмо билан, ёзда сув билан оғиз очар эдилар.
Хурмо таркибидаги калций, магний ва фосфор суякларни мустаҳкамлайди ва остеопороз каби касалликлар хавфини камайтиради. Ундаги антиоксидантлар эса, тери қаришини секинлаштиради ва унинг эластиклигини сақлайди.
Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, ҳомиладорлик даврида мунтазам хурмо истеъмол қилиш туғруқ жараёнини осонлаштиришга ёрдам беради.
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Кимки: “Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи”, деса, у учун жаннатда бир хурмо экилади», дедилар (Имом Термизий ривояти).
Даврон НУРМУҲАММАД
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 