10 Июн, 2026, 23 Зулҳижжа, 1447
10 Июн, 2026, 23 Зулҳижжа, 1447
Аллоҳга беҳисоб шукрлар бўлсин, фазилатли рамазоннинг биринчи ярми ҳам деярли ортда қолди. Бу ойнинг ўзига хос хислатларидан бири бу хайру саҳоват ва меҳр-оқибатнинг жонланишидир.
Рукнимизнинг бу галги суҳбатдоши бир нечта диний-маърифий интернет сайтлари ва ижтимоий тармоқлардаги каналлар муаллифи, “Меҳр улаш” хайрия гуруҳи ташкилотчиларидан бири, ижодкор, журналист, блоггер ва тарғиботчи, Тошкент шаҳридан Жамшид ака Назаров. Жамшид ака Рамазонни қандай ўтказаётганлигини биз билан бўлишди.
“Барча мўмин-мусулмонлар қатори биз ҳам ҳар йили рамазон ойини оилавий интизорлик билан кутамиз. Бу йилги рўза кунлари бутун дунёда таралган вирус пандемияси вақтига тўғри келгани биз каби хайрия гуруҳи ташкилотчиларнинг елкасига янада кўпроқ масъулият юклади. Биз ҳар йили рамазонни масжидларни тўлдириб таробеҳ ўқиш ва қориларнинг қироатини интернет орқали медиа оламига тарқатиш билан машғул бўлар эдик.
Карантиннинг ҳам ўз ҳикмати бор экан. Ўтган йиллар давомида ижод билан бўлиб ота-онам ва оилам билан деярли ифторлик ва саҳарлик қилмаган эканмиз. Шундай бахтларга ҳам мушарраф бўлдик!
Рўзанинг илк кунлариданоқ рамазон режасини тузиб олдик.
Ота-онам, ака-укаларим билан ёнма-ён қўшни бўлиб яшаганимиз сабаб, саҳарликни ота-онам билан бирга қиляпмиз. Саҳарликдан сўнг бироз суҳбатлашиб бўлгач отам, акам, укам ва биз (фарзандларим билан) оилавий катта жамоа бўлиб бомдод намозини адо этамиз. Бомдоддан сўнг соат ўнларгача сайт ишлари билан шуғулланаман. Ундан сўнг фарзандларимнинг онлайн дарслари билан машғул бўламан.
Яна бир ҳурсанчилик, ҳар куни muslim.uz сайти ва ижтимоий тармоқлардаги каналлари орқали бериб борилаётган рамазон суҳбатлари ва мақолалар, хусусан “Топишмоқли 40 ҳадис” рукнини қолдирмасдан кузатиб, ўрганиб боряпмиз, айниқса болаларим катта қизиқиш билан ўрганяпти.
Аср вақтига келиб яна жамоа бўлиб намозни адо этамиз. Аллоҳ таоло бизга ошпазликни ҳам юқтирган, беҳисоб шукр. Шу сабаб асрдан сўнг ота-онам учун махсус ифторликка атаб таом пишираман. Дуоларини олиш биз учун шараф.
Ифторлик ва шом намозидан сўнг то хуфтон вақтигача яна бир бор сайт ишларига қарайман.
Хуфтон ва таровеҳ намозини жамоат бўлиб ўқиймиз. Алҳамдулиллаҳ катта ўғлим билан бига ҳар куни бир порадан хатм қилиб боряпмиз. Кичик ўғлим тасбеҳ айтиб туради ва сўнгидаги дуони отажоним қилиб, юртга халққа тинчлик, фаровонлик ва мусибатлардан тезроқ чиқишни Аллоҳдан сўраб илтижо қиламиз.
Ҳафтада 2-3 кун режага асосан шериклар билан хайрия ишларини ҳам амалга оширамиз. Аллоҳ қабул қилсин!
Аллоҳга беҳисоб шукрлар бўлсинки бу йилги рамазон ҳам ўзига хос ҳикмат билан келди. Оилавий бирдамлик, силайи раҳм ва оқибат янада тикланди. Етказганига шукр!
Барча ватандошларимизни Рамазон билан чин қалбдан табриклайман!
Саидаброр Умаров суҳбатлашди
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Қуръони каримда савол ва жавоб кўринишида бир нечта оятлар зикр қилинган:
“Сиздан ҳаром ой ҳақида сўрайдилар” (Бақара сураси, 217-оят);
“Сиздан нимани инфоқ қилишларини сўрайдилар” (Бақара сураси, 219-оят);
“Сиздан хамр ва қимор ҳақида сўрайдилар” (Бақара сураси, 219-оят);
“Сиздан етимлар ҳақида сўрайдилар” (Бақара сураси, 220-оят);
“Сиздан ҳайз ҳақида сўрайдилар” (Бақара сураси, 222-оят);
“Сиздан фатво сўрайдилар” (Нисо сураси, 176-оят);
“Сиздан ўлжалар ҳақида сўрайдилар” (Анфол сураси, 1-оят);
«Сиздан: “Бу ҳақми?” деб сўрайдилар» (Юнус сураси, 53-оят);
“Сиздан руҳ ҳақида сўрайдилар” (Исро сураси, 85-оят);
“Сиздан Зулқарнайн ҳақида сўрайдилар” (Каҳф сураси, 83-оят);
“Сиздан тоғлар ҳақида сўрайдилар” (Тоҳа сураси, 105-оят);
“Сиздан қиёмат қачон бўлур, деб сўрайдилар” (Назиъаат сураси, 42-оят).
Ушбу саволларга жавоб бериш услуби уч хил кўринишда келади. Энг кўп учрайдиган кўриниш шуки, Аллоҳ таоло саволни зикр қилгач, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга “Қул” (айт) деб амр қилади. Баъзи ўринларда эса жавоб “фа” ҳарфи билан бошланади: “Фа қул”.
Қолган саволлар эса ёрдамчи масалалар бўлгани учун уларда “фа” ҳарфи зикр қилинмаган.
Учинчи кўринишга келсак, Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Агар бандаларим сиздан Мени сўрасалар, Мен, албатта, яқинман. Дуо қилгувчи дуо қилганда, ижобат қилурман” (Бақара сураси, 186-оят).
Бу ерда “Айт: Мен яқинман” дейилмаган. Бу эса дуо мақомининг улуғлигини кўрсатади. Бунинг бир неча нозик жиҳатлари бор.
Биринчиси: Аллоҳ таоло гўёки: “Эй бандаларим! Бошқа ишларингизда воситачига муҳтож бўласиз. Аммо дуо пайтида Мен билан сизнинг орангизда ҳеч қандай воситачи йўқ”, демоқда.
Иккинчиси: “Бандаларим сиздан Мен ҳақимда сўрасалар” деган оятда Аллоҳ таолонинг бандага меҳрибонлиги ва унга яқинлиги ифода этилган.
Учинчиси: Аллоҳ таоло “Бандам Менга яқин” демади, балки “Мен унга яқинман” деди. Банда ўз кучи билан Ҳақ таолога яқин бўла олмайди. Аммо Ҳақ субҳанаҳу ва таоло Ўз фазли ва раҳмати билан бандасига яқинлашади. Шунинг учун Аллоҳ таоло: “Албатта, Мен яқинман”, деб марҳамат қилган.
Тўртинчиси: дуо қилувчининг қалби Аллоҳдан бошқа нарсалар билан машғул экан, у ҳақиқий маънода Роббига юзлана олмайди. Банда ўз ҳавойи нафси ва шахсий мақсадларидан воз кечиши билан Аллоҳга яқин бўлади. Дуо инсонни Аллоҳга яқинлаштиради. Шу боис дуо ибодатларнинг энг афзалларидан бири ҳисобланади.
Даврон НУРМУҲАММАД
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 