Sayt test holatida ishlamoqda!
10 Sentabr, 2026   |   28 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:37
Quyosh
05:58
Peshin
12:20
Asr
16:49
Shom
18:45
Xufton
20:02
Bismillah
10 Sentabr, 2026, 28 Rabi`ul avval, 1448

“Ramazonni qanday o‘tkazyapsiz? Xayriya ishlari kengaydi, silayi rahm tikkalanyapti”

10.05.2020   7754   3 min.
“Ramazonni qanday o‘tkazyapsiz? Xayriya ishlari kengaydi, silayi rahm tikkalanyapti”

Allohga behisob shukrlar bo‘lsin, fazilatli ramazonning birinchi yarmi ham deyarli ortda qoldi. Bu oyning o‘ziga xos xislatlaridan biri bu xayru sahovat va mehr-oqibatning jonlanishidir.

Ruknimizning bu galgi suhbatdoshi bir nechta diniy-ma’rifiy internet saytlari va ijtimoiy tarmoqlardagi kanallar muallifi, “Mehr ulash” xayriya guruhi tashkilotchilaridan biri, ijodkor, jurnalist, blogger va targ‘ibotchi, Toshkent shahridan Jamshid aka Nazarov. Jamshid aka Ramazonni qanday o‘tkazayotganligini biz bilan bo‘lishdi.

“Barcha mo‘min-musulmonlar qatori biz ham har yili ramazon oyini oilaviy intizorlik bilan kutamiz. Bu yilgi ro‘za kunlari butun dunyoda taralgan virus pandemiyasi vaqtiga to‘g‘ri kelgani biz kabi xayriya guruhi tashkilotchilarning yelkasiga yanada ko‘proq mas’uliyat yukladi. Biz har yili ramazonni masjidlarni to‘ldirib tarobeh o‘qish va qorilarning qiroatini internet orqali media olamiga tarqatish bilan mashg‘ul bo‘lar edik.

Karantinning ham o‘z hikmati bor ekan. O‘tgan yillar davomida ijod bilan bo‘lib ota-onam va oilam bilan deyarli iftorlik va saharlik qilmagan ekanmiz. Shunday baxtlarga ham musharraf bo‘ldik!

Ro‘zaning ilk kunlaridanoq ramazon rejasini tuzib oldik.

Ota-onam, aka-ukalarim bilan yonma-yon qo‘shni bo‘lib yashaganimiz sabab, saharlikni ota-onam bilan birga qilyapmiz. Saharlikdan so‘ng biroz suhbatlashib bo‘lgach otam, akam, ukam va biz (farzandlarim bilan) oilaviy katta jamoa bo‘lib bomdod namozini ado etamiz. Bomdoddan so‘ng soat o‘nlargacha sayt ishlari bilan shug‘ullanaman. Undan so‘ng farzandlarimning onlayn darslari bilan mashg‘ul bo‘laman.

Yana bir hursanchilik, har kuni muslim.uz sayti va ijtimoiy tarmoqlardagi kanallari orqali berib borilayotgan ramazon suhbatlari va maqolalar, xususan “Topishmoqli 40 hadis” ruknini qoldirmasdan kuzatib, o‘rganib boryapmiz, ayniqsa bolalarim katta qiziqish bilan o‘rganyapti.

Asr vaqtiga kelib yana jamoa bo‘lib namozni ado etamiz. Alloh taolo bizga oshpazlikni ham yuqtirgan, behisob shukr. Shu sabab asrdan so‘ng ota-onam uchun maxsus iftorlikka atab taom pishiraman. Duolarini olish biz uchun sharaf.

Iftorlik va shom namozidan so‘ng to xufton vaqtigacha yana bir bor sayt ishlariga qarayman.

Xufton va taroveh namozini jamoat bo‘lib o‘qiymiz. Alhamdulillah katta o‘g‘lim bilan biga har kuni bir poradan xatm qilib boryapmiz. Kichik o‘g‘lim tasbeh aytib turadi va so‘ngidagi duoni otajonim qilib, yurtga xalqqa tinchlik, farovonlik va musibatlardan tezroq chiqishni Allohdan so‘rab iltijo qilamiz.

Haftada 2-3 kun rejaga asosan sheriklar bilan xayriya ishlarini ham amalga oshiramiz. Alloh qabul qilsin!

Allohga behisob shukrlar bo‘lsinki bu yilgi ramazon ham o‘ziga xos hikmat bilan keldi. Oilaviy birdamlik, silayi rahm va oqibat yanada tiklandi. Yetkazganiga shukr!

Barcha vatandoshlarimizni Ramazon bilan chin qalbdan tabriklayman!

 

Saidabror Umarov suhbatlashdi

 

Ramazon-2020
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Xalo va istibro

10.09.2026   412   3 min.
Xalo va istibro

Namozning maqbul bo‘lish shartlaridan biri tozalik va poklikdir. Namozxonning badani, libosi va namoz o‘qiydigan joyi har qanday najasdan pok bo‘lishi shart. Mazkur masalalarga oid turkum maqolalar nashrlarimiz sahifalarida ilgari ham berilgan edi. Avvalo, takror foydadan xoli emas, qolaversa, ko‘p yoshlarimiz namozxonlar safiga qo‘shilayotganini e’tiborga olib, tahorat va namozga oid masalalarni qayta yoritishga qaror qildik.


Inson xilqatan bir necha narsalarga mubtalodir. Aqli qusurli odam bu holni unutib, kibrlanadi. Inson mubtalo bo‘lgan narsalardan biri uning har kuni bir necha bor hojatga chiqishga majburligidir.


Dinimizda inson hayotining barcha holatlarining, jumladan, tahorat ushatishning ham odob va hukmlari bayon etilgan. Qanday joylarda tahorat ushatib bo‘lmaydi?


Qabriston, yo‘llarda, daraxtlar osti, hovuz, quduq, buloq, ariq va daryo qirg‘oqlari, tahorat olinadigan joyda; yer va devor yoriq-kovaklariga, jonivorlar inlari, shuningdek, shamolga qarab hojat chiqarib bo‘lmaydi.


Xalojoyga kirish va poklanish tartibi


Xalojoyga hojat tangligi kuchaymasidan avvalroq borish lozim. Xaloga oyat, hadis, Alloh taoloning va payg‘ambarlarning nomlari yozilgan narsalarni olib kirish mumkin emas. Ularni tashqarida qoldirish kerak. Xaloga boshyalang kirish makruh.


Xalo eshigiga yetgach, “Bismillah, Allohim, meni ifloslardan va ozor beruvchilardan asra”, deyiladi. Hojatxonaga chap oyoq bilan kirib, o‘ng oyoq bilan chiqiladi. Hojat joyiga yetmay, pastki kiyim yechilmaydi. Xaloda chap yelkani qibla tarafga qilib, avrat va iflos joylarga nazar qilmay, oyoqlar orasini keng tutib o‘tiriladi.


Hojatni tik turib, uzrsiz yalang‘ochlanib (yopiq joyda bo‘lsa ham), qiblaga yuzlanib yoki qiblaga orqa qilib chiqarish, yosh bolalarni ham mazkur holatlarda to‘sish tahrimiy makruhdir. Xaloda yozib-chizish, atrofga alanglash va badanni o‘ynash mumkin emas. Xaloda fiqh va o‘zga ilmlar haqida fikr yuritilmaydi, salomga va azonga javob qaytarilmaydi. Burun qoqilmaydi. Yo‘talmaslikka, tezroq bo‘shanishga harakat qilish zarur.


Hojat ushatilgach, erkaklar turmaslaridan, siydik yo‘lini orqadan uchiga qarab siqishlari kerak. Orqa yo‘l chap qo‘l bilan toza kesak, tosh, qiymati yo‘q eski latta yoki eski paxta yoki maxsus hojat qog‘ozi bilan artib tozalanadi.


Istibro nima va u qanday qilinadi?


Istibro – siydik yo‘lida bir tomchi ham qoldirmay tozalanish bo‘lib, erkaklar uchun vojib. Buning uchun kiyimni ko‘tarib hojat o‘rnidan turgach, peshob yo‘liga kesak tutib yurish yo silkinish yo yo‘talish kerak. Siydik yo‘lida hech narsa qolmaganiga to‘la ishonch hosil bo‘lgach, suv bilan tozalanishga o‘tiladi.


(Davomi keyingi sonda)


Muhammad SHARIF JUMAN

“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 11-sonidan

http://hidoyatuz.taplink.ws

Fiqh