27 Март, 2026, 7 Шаввол, 1447
27 Март, 2026, 7 Шаввол, 1447
Муфти ас-сақолайн Имом Нажмиддин Абу Ҳафс Насафий ҳазратлари ислом оламида беназир зотлардан биридир. Тафсир, ҳадис, фиқҳ, усул ул-фиқҳ, луғат, адаб ва бошқа илмларда моҳир бўлиб, ушбу фанларга доир ўзидан қимматли асарлар қолдирган.
“Тилбатут талаба” асари шулардан бири бўлиб, ислом оламида илк фиқҳга оид энциклопедик китобдир. Китобнинг рўза бобида, Имом Насафий рамазон ва унинг луғавий ва истилоҳий маъноларини таърифлаб, ундаги маъноларнинг ҳикматини қуйидагича келтиради:
“رمضان” — ирмоз (إرماض) сўзининг ўзагидан ясалган бўлиб, унинг бир неча маънолари бор. Шулардан бири:
— “куйдириш” маъноси. Яъни, Рамазон рўзаси банданинг гуноҳларини куйдиради, уни ўчиради.
— “ўткирлаш”, “чархлаш” маъноси. Яъни, Рамазон қалбларни бу ойда ибодат ва яхшиликларни кўпайтиришга чархлайди, уни ўткирлайди.
— “кутиш”, “интизор бўлиш” маъноси. Яъни, бу ойда мўминлар Аллоҳ таолонинг савоб ва мукофотини интизор бўлиб кутади.
— “чарчатиш”, “ҳолдан тойдириш” маъноси. Арабларда “رمضت الظبي” ибораси мавжуд бўлиб, бу сўз кийикни овлаган овчига нисбатан ишлатилади. Унинг кўриниши қуйидагича:
— одатда кийик чаққон жонивор бўлиб, овчининг тўрига тушиши қийин. Уни овлаш учун, овчи унинг изидан тушади ва қизиб турган тошлоқ ерга уни ҳайдаб боради (араб диёрларида иссиқ қаттиқ бўлганидан, қум ва тошлоқ устида овқат тайёрлаш мумкин). Унинг устида кийикнинг туёқлари нозик бўлгани учун куяди, қавариб кетади ва тўхтаб қолади. Натижада, овчи уни осонгина қўлга киритади.
Рамазони шарифнинг бундай номланишидаги ҳикмат шуки, мўмин киши Аллоҳ таоло томонидан бу ойда рўза тутиш ва кечаларини қоим қилишга буюрилади. Кундузи рўзадор бўлиб, оч қолади, чанқайди, чарчайди. Кечаларини бедор ўтказиб ҳолдан тойади, кучи кетади. Натижада, шаҳват-у лаззатларига берилишидан тўхтайди ва ўзини Аллоҳ субҳанаҳу ва таолога батамом топширади. Яъни, Рамазон ойи бамисоли қизиб турган тошлоқ бўлиб, унинг устида мўмин киши ўзининг Аллоҳ таолонинг бандаси ва қули эканлиги тан олади ва У зотга ўзини топширади”.
Бундан кўриниб турибдики, Рамазони шариф савобу мукофотларга тўла ва ғанимат билишга ҳақли ойдир. Зеро, бу ойда Қуръони карим нозил бўлган, унда минг ойдан афзал Қадр кечаси бор. Энг асосийси, ҳадиси қудсийда Аллоҳ таоло бу ойни Ўзининг ойи эканлиги ва унда қилинган ибодатнинг савобини Ўзи беришини таъкидлаган.
Аллоҳ таолодан бу ойнинг шарофатидан тўла манфаат олган ҳолда, Ўзининг ва Расули (саллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг розилигини топиб, онадан туғилган кундагидай гуноҳлардан покланиб чиқишимизни насиб айласин!
Халилуллоҳ ЮСУФ
#xabar #uchrashuv #vatandosh
Ўзбекистон делегациясининг Швеция сафари доирасида 25 март куни Швеция, Норвегия ва Данияда ўқиш ва иш билан бўлиб турган 200 нафардан зиёд ватандошларимиз билан бир пиёла чой устида учрашув ташкил қилинди.
Тадбир аввалида Швециядаги ватандошлар жамоаси томонидан амалга оширилаётган маънавий-маърифий тадбирлар, хусусан, миллийликни сақлаш, ҳамжиҳатликни мустаҳкамлаш, спорт мусобақалари ва таълим-тарбия ишлари тўғрисида тақдимот қилинди.
Учрашувда хорижда истиқомат қилаётган ватандошлар ҳолидан хабар олиш, уларнинг ҳуқуқ ва манфаатлари, эътиқодларини ҳимоялаш борасида Давлатимиз Раҳбари ташаббуси билан жуда катта ишлар қилинаётгани эътироф этилди. Жумладан, Рамазон ойида уламолар, имом-хатиблар ва қориларни дунё давлатларига юбориш анъанага айлангани, бу йил ҳам бир гуруҳ уламолар Россия, Жанубий Корея, АҚШ ва Европа мамлакатларида бўлиб қайтгани, у ерларда ватандошларимиз учун ифторлик дастурхонлари ёзилиб, маърифий суҳбатлар ташкил этилгани юқори баҳоланди.
Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари ватандошлар жамоаси ва улар томонидан амалга оширилган ишлар натижасида ўзбек жамияти муҳити яхши шакллангани, Ватан нафаси яққол сезилиб тургани ва ватанпарварлик фазилати сайқалланаётганини таъкидладилар.
Янги Ўзбекистондаги диний-маърифий соҳадаги ислоҳотлар, Рамазон ойидаги тадбирлар, хатми Қуръонлар, Қадр кечасидаги дуолар, Рамазон ҳайити арафасида Ислом цивилизацияси маркази ва Имом Бухорий масжид-мажмуаси очилиши катта байрам туҳфаси бўлгани алоҳида қайд этилди.
Муфтий ҳазратлари Ватан ва унга бўлган муҳаббат тушунчаси борасида Қуръони карим оятлари, ҳадиси шарифлар ва мўътабар манбалар асосида сўзлаб бердилар.
Мамлакатимизда инсонни қадрлашга бўлган эътибор йил сайин ортаётгани, аҳолининг эҳтиёжманд қатламини қўллаб-қувватлашга алоҳида эътибор қаратилаётгани, хайрия ишларига жуда катта маблағ ажратилгани рақамлар ва мисоллар асосида келтириб ўтилди.
Шунингдек, бугунги мураккаб ва қалтис даврда ҳар қачонгидан ҳам огоҳ ва ҳушёр бўлиб яшаш зарур бўлаётгани, ҳар қандай диний масалада савол ёки мурожаатлар бўлса, Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳузуридаги Фатво марказига боғланиш бўйича маълумотлар берилди.
Ватандошларимиз, хусусан, фан доктори Муҳиддин Ширинов Собиқ иттифоқ даври билан бугунги кунни қиёсланса, жуда катта ўзгаришлар бўлгани, хусусан, Швеция парламентида чиқиш қилиш ҳам Ўзбекистоннинг дунё миқёсидаги нуфузи ортиб бораётганига бир мисол бўлишини таъкидлади.
Ўзбекистон делегацияси томонидан ватандошларнинг илм-фан, маданият, ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатиш, спорт соҳасидаги ютуқлари юқори баҳоланди.
Ўзбекистон делегацияси ватандошлар томонидан ташкил этилган корхоналар фаолияти билан ҳам танишди.
Учрашувда ватандошларимиз олис масофалардан келиб она Ватан нафасини ҳис эттиришга ҳаракат қилгани учун делегация аъзоларига ўз миннатдорликларини изҳор этишди. Якунда Қуръони карим оятлари тиловат қилиниб, дуолар қилинди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 