Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
04 Феврал, 2026   |   16 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:11
Қуёш
07:32
Пешин
12:42
Аср
16:01
Шом
17:47
Хуфтон
19:01
Bismillah
04 Феврал, 2026, 16 Шаъбон, 1447

Рамазонни қандай ўтказяпсиз: одамларни кечирдим ва кечирим сўрадим

17.05.2020   9597   2 min.
Рамазонни қандай ўтказяпсиз: одамларни кечирдим ва кечирим сўрадим

Кечагина бизни ўзига муштоқ қилиб, соғинтирган моҳи рамазоннинг сўнги даҳасида турибмиз. Қалбимизда чексиз қувонч билан бирга бизни тарк этаётган ойнинг ҳасрати ҳам бор.

Рукнимизнинг галдаги суҳбатдоши тижоратчи биродаримиз Муҳаммад Саид Иброҳимов.

“Тижоратчи бўлганим сабабми, дунё ташфишлари билан бўлиб, рамазонни қандай келиб қолганлигини сезмай ҳам қолибман. Илк кунидан оилавий рўза тутдик. Саҳарликдан сўнг бомдод намози вақтигача отам Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратларининг “Ҳадис ва ҳаёт”, “Одоблар хазинаси” китобларидан ўқиб берадилар. Диққат билан эшитамиз. Лекин, тонгда яна дўконга бораману қалбимни дунё ишлари эгаллаб олади.

Дўконга ҳар куни ҳар турли одам келади. Базан чарчоқдан, базан жаҳлдан кўплари билан тортишиб қоламиз... Ифторга яқин уйга қайтаман. Яқинда отам навбатдаги мутолаанинг бирида: “Батаҳқиқ, жаҳаннам учун кўплаб жин ва инсларни яратдик. Уларнинг диллари бору тушуна олмаслар. Кўзлари бору кўра олмаслар. Қулоқлари бору эшита олмаслар. Ана ўшалар чорва ҳайвонлари кабидирлар. Балки улардан ҳам баттарроқдирлар. Ана ўшалар ғофилдирлар”, (Аъроф-179. Тафсири ҳилол) ояти ҳамда “Кишининг мол-дунё ва шарафга бўлган ҳирси унинг дини учун, қўйга қўйиб юборилган икки оч бўридан ҳам ҳатарлироқдир”,  ҳадисини шарҳлари билан ўқиб берди.

Мени шу онданоқ бир ўй ўзига тортди. Юқоридаги оят ва ҳадис гўё тўғри менга қарата айтилгандек. Эҳтимол шунинг учун қулоғимга насиҳат, оят ва ҳадис кирмаётгандир. Балки шунинг учун қалбимда ҳаловат ва тилимда зикр бўлмаётгандир. Шу сабаб билиб билмай одамларнинг дилига озор бераётгандирман. Туни билан саҳарлик вақтигача тавба қилиб, истиғфор айтиб чиқдим. Аммо, кўнглим тўкис ҳаловат топмади...

Уламолар: “Инсон Аллоҳга осий бўлсаю тавба қилса кечиради. Аммо, банданинг бандадаги ҳаққини Аллоҳ таоло кечирмайди то ўзаро розилашмагунча” дея  таъкидлаган эканлар.

Тонгдан кўчага чиқдиму қанча танишим бўлса барчасидан чин қалбдан кечирим сўраб, розилик сўрадим. Мен учун мўжиза содир бўлди. Танишларим, мендан хафа бўлганлар ҳайратга тушишди, ҳатто базилари кўзига ёш олди. Кейин уйга келиб мени ҳафа қилганларни ҳаммасини кечирдим...

Шу ондан қалбимда ором пайдо бўлди. Алҳамдулиллаҳ! Бу йилги рамазон мен учун  ўзгача руҳда келди.

Азизлар сиз ҳам одамлардан розилик сўранг ва одамларни кечиринг! Ҳаловат ва ором кўнглингизни ҳушнуд этади. 

Саидаброр Умаров суҳбатлашди

Рамазон-2020
Бошқа мақолалар

Кимга Аллоҳ нусрат берса, асло мағлуб бўлмайди

03.02.2026   3630   2 min.
Кимга Аллоҳ нусрат берса, асло мағлуб бўлмайди

Мусулмоннинг таваккулга эҳтиёжи кучли бўлади. Хусусан “Ризқ” масаласида. Чунки ризқ инсоннинг ақлини ва қалбини машғул қилиб қўяди. Кечани бедор, ухламасдан ҳамда кундузини меҳнат ва машаққат билан ўтказиш натижасида инсоннинг жисми чарчайди.

Кўпинча инсон ризқни ўзига ўхшаш яратилган инсоннинг қўлида деб, ҳаёт луқмасини топиш учун нафсини хорлайди, лаганбардорлик қилади, бошини эгади, шаъни ва қадр-қимматини сарфлайди. У ўзига ўхшаш яратилган инсон хоҳласа беради, хоҳласа бермайди ҳамда унинг ва болаларининг ҳаёти унинг қўлида деб ўйлайди. Ҳудди Намруд Иброҳим алайҳиссаломга айтган гапларидек, Аллоҳ таоло жонни олиш ва қайтаришга қодир Зотдир.

Баъзи инсонлар ўзларига ҳаромни ейишга, пора олишга, рибони мубоҳ деб санашга ва ботил йўллар билан молларни ейишга фатво берадилар. Сабаби, ёшликдан кейин қарилик, саломатликдан кейин касалилк, лавозимидан бўшаб ёки ундан кейин зурриёти кучсиз бўлиб қолишидан қўрқадилар.


Абдуллоҳ Муборак раҳимаҳуллоҳ: “Кимда ким камбағаллик сабабли ҳаром нарсани еса, у таваккул қилувчи эмас”, деганлар. Буларнинг барчасидан чиқиш йўли Аллоҳ таолога таваккул қилишни маҳкам тутмоқликдир.

Мусулмон киши агар воъиз, дин тарқатувчи ва ислоҳ қилувчи бўлса таваккул қилишга кўпроқ муҳтож бўлади. Албатта у, таваккул қилишда мустаҳкам устунни ва мустаҳкам қўрғонни топади ҳамда куфр, зулм, боғий ва фасод мустабидларига юзланганда таваккул қилишга суянади. У Аллоҳ билан нусрат топади ва Аллоҳ билан азиз бўлади.

Кимга Аллоҳ нусрат берса, асло мағлуб бўлмайди, кимни беҳожат қилса, фақирлик кўрмайди ва кимни Аллоҳ азиз қилса хорликка юз тутмайди.

﴿إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ وَإِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ﴾

“Агар сизга Аллоҳ нусрат берса, сиздан ғолиб келувчи йўқ. Агар сизни ташлаб қўйса, Ундан ўзга ким ҳам ёрдам берар эди. Мўминлар фақат Аллоҳгагина таваккул қилсинлар”[1].

Юсуф Қаразовий раҳимаҳуллоҳнинг
"Таваккул" китобларидан


[1] Оли-Имрон, 160-оят.