Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
07 Май, 2026   |   19 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:42
Қуёш
05:13
Пешин
12:25
Аср
17:20
Шом
19:30
Хуфтон
20:55
Bismillah
07 Май, 2026, 19 Зулқаъда, 1447

Ҳар кунингиз Рамазон бўлсин!

20.05.2020   9224   3 min.
Ҳар кунингиз Рамазон бўлсин!

Тасаввур қилинг, сизнинг ўта ашаддий душманингиз бор. У сизга шу даражада  душманчилик қиладики унга қарши туришга сизда мадор қолмаган. Камига, у сиз бутун умрингизни тиккан, бор кучингиз билан ҳаракат қилаётган ҳамда бутун ўй-фикрингизни эгаллаган орзу ва мақсадингиз йўлида энг катта тўсиқ бўлиб турибди. Сиз мақсад сари қанча ҳаракат қилсангиз у сизни бу йўлдан буриб юбориш учун сизданда кўп тер тўкмоқда. Унинг бу зулмларидан, сизга ёмонликларидан чарчадингиз, кучингиз қолмади. Айни шундай ҳолда қийналиб турганингизда сизга бир хушхабар етиб келди. Билдингизки, душманингиз қилган жиноятлари сабаб кишанланибди, мақсадингиз тарафга эса бир қадам қолган. Ушбу хабардан қанчалик хурсанд бўласиз? Нималарни ҳис этасиз? Юрагингиз ҳапқириб, ҳаяжондан ёрилишига бир баҳя қолади, шундай эмасми?

Агар ушбу ҳолатни тасаввур қила олган бўлсангиз биз сизга етказмоқчи бўлган хушхабарни қабул қилинг. Бизнинг энг катта душманимиз бўлган, доимий бизни васвасага соладиган шайтон кишанланган, энг катта орзуйимиз, бутун вужудимиз билан талпинаётганимиз жаннат эшиклари эса ланг очиқ турибди. Ушбу хушхабарни биз ўзимиз ўйлаб топганимиз йўқ. Бу хабарни инсонларнинг энг ростгўйи, икки олам саййиди ва суюкли Ҳабибимиз (с.а.в) айтмоқдалар. Келинг, У зотнинг сўзларига қулоқ тутинг: 

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : «إِذَا جَاءَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ، وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ النَّارِ، وَسُلْسِلَتْ الشَّيَاطِينُ». رواه البخاري ومسلم.

Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: «Рамазон келганда жаннатнинг (барча) эшиклари очилади, дўзахнинг (барча) эшиклари қулфланади ва шайтонлар кишанланади». Бухорий ва Муслим ривоятлари.

Бундай ажойиб хушхабарни эшитган ҳар қандай мўмин беихтиёр ҳар куни Рамазон бўлишини, бу ой уни ҳеч қачон тарк этмаслигини истайди. Ҳар кунимиз Рамазон бўлиши учун эса ушбу ойни ғанимат билиш, унда амалларни кўпайтириб олиш лозим. Агар биз йил бўйи айни шу кайфият бизни тарк этмаслигини истасак бу ойда ўзимиз учун бирор яхши амални вазифа қилиб доимий одатга айлантириб олишимиз керак бўлади. Масалан, аваллари Қуръон тиловатини камроқ қилган бўлсак бу ойда кунлик вазифани ўқишга одатланишимиз ва буни йил давомида тўхтатмаслигимиз ёки жамоат намозларига бироз бепарволик қилган бўлсак бу ойда жамоатга одатланиб йил бўйи амал қиладиган одатимизга айлантириб олишимиз лозим. Ана шунда бу гўзал ойнинг шукуҳи бизни йил давомида тарк этмайди ва шайтонлар кишандан бўшатилганда ҳам улар бизнинг амалларимизга тўсқинлик қила олмайди.

Аллоҳ таоло ушбу муборак ойнинг қолган ўн кунлик – маърифат даҳасини ҳам ғанимат билишимизни, унда солиҳ амалларни янада кўпайтириб олишимизни барчамизга насиб айласин. Ҳар кунимиз Рамазон бўлсин!

Ийсохон Яҳё тайёрлади

Рамазон-2020
Бошқа мақолалар
Мақолалар

"Коррупция – омонатга хиёнат: Ислом дини бу иллатга қандай барҳам беради?

07.05.2026   1459   3 min.

Ҳозирги даврда коррупция глобал миқёсдаги энг жиддий муаммолардан бири сифатида эътироф этилмоқда. У жамиятнинг иқтисодий, сиёсий ва ижтимоий ривожланишига салбий таъсир кўрсатади. Шу сабабли коррупцияга қарши курашиш нафақат ҳуқуқий чораларни, балки ахлоқий ва маънавий асосларни ҳам талаб қилади. Ислом дини эса инсон фаолиятини тартибга солувчи мукаммал тизим сифатида бу борада муҳим тамойилларни таклиф этади.

 

Ислом таълимотида жамият барқарорлиги ахлоқий қадриятларга таянади. Қуръони каримда адолат ва омонатдорликка алоҳида урғу берилиб, инсонлар ўртасидаги муносабатлар ҳалоллик асосида қурилиши лозимлиги таъкидланади. Жумладан, Нисо сурасининг 58-оятида омонатни эгасига топшириш ва адолат билан ҳукм қилиш буюрилади.


Исломий қадриятлар қуйидагилардан иборат:
• Ҳалоллик — ҳар қандай фаолиятда поклик ва ростгўйликни таъминлаш; 
• Адолат — ҳар кимга ҳаққини бериш; 
• Омонатдорлик — ишониб топширилган вазифани суиистеъмол қилмаслик; 
• Масъулият — ҳар бир амал учун жавобгарликни ҳис этиш. 


Коррупция мансаб ёки ваколатдан шахсий манфаат йўлида фойдаланишдир. Бу ҳолат жамиятда тенгсизлик ва ишончсизликни келтириб чиқаради.
Ислом нуқтаи назаридан коррупция:
• ҳаром даромад, 
• зулм ва адолатсизлик, 
• омонатга хиёнат сифатида баҳоланади. 
Пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в) ҳадисларида пораҳўрлик кескин қораланган бўлиб, бу иллат жамиятни емирувчи омил сифатида кўрсатилган.


Ислом дини коррупцияни илдизидан бартараф этишга қаратилган қуйидаги механизмларни илгари суради:
Биринчи, омонатдорлик тамойили — мансабни шахсий манфаат учун ишлатишни қатъиян ман этади.
Иккинчи, адолат тамойили — қарорлар холис ва ҳаққоний бўлишини талаб қилади.
Учинчи, ҳалоллик — ҳаром йўллар билан бойлик орттиришни рад этади.
Тўртинчи, тақво — инсоннинг ички назорати сифатида хизмат қилади.
Бешинчи, ҳисобдорлик — ҳар бир амал учун жавобгарликни эслатади.
Бу тамойиллар коррупциянинг олдини олишда профилактик восита сифатида муҳим аҳамият касб этади.

 

Бугунги кунда коррупцияга қарши курашишда қонунчилик асослари такомиллаштирилмоқда. Бироқ фақат жазолаш механизмлари етарли эмас. Исломий ёндашув эса инсоннинг ички дунёсини тарбиялаш орқали муаммонинг илдизига таъсир кўрсатади.
Исломий қадриятлар билан ҳуқуқий тизим уйғунлашганда:
• жамиятда ҳалоллик муҳити шаклланади, 
• давлат бошқарувида шаффофлик ошади, 
• фуқароларнинг ҳуқуқий онг ва маданияти юксалади. 

Коррупцияга қарши курашишда исломий ахлоқий-ҳуқуқий тамойиллар муҳим ўрин тутади. Ҳалоллик, адолат, омонатдорлик ва масъулият каби қадриятлар жамиятда соғлом муҳитни шакллантиришга хизмат қилади. Шу боис замонавий ҳуқуқ тизимини ушбу қадриятлар билан уйғунлаштириш коррупцияни камайтиришда самарали йўл ҳисобланади. 
 

Муҳаммад Ачилов,
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Бухоро вилояти вакиллиги ҳуқуқшуноси

Мақолалар