Савол: Сажда қилганида қуймичи, белининг паст қисми очилиб қолган кишининг намози дуруст бўладими?
Жавоб: Намозда аврат аъзоларининг тўртдан бири ёки ундан кўп қисми очилиб қолишининг ҳукми ўша аъзонинг ҳаммаси очилиб қолганининг ҳукми кабидир. Намозда ёпилиши керак бўлган аврат аъзоларининг тўртдан бири очилиб қолса ва шу ҳолда бир рукнни адо этса, намоз бузилади. Агар иккита аврат аъзонинг тўртдан биридан ками очилиб қолиб, улар қўшилганида бир аъзонинг тўртдан бирига тўғри келса, намоз бузилади. Аммо очилган авратни дарҳол ёпиб олган кишининг намози билиттифоқ бузилмайди. Аврат бўлган аъзонинг тўртдан биридан кам қисми очилиб қолса, зарари йўқ. Авратининг тўртдан бири очилиб, бир рукн адо этилиши муддатича турган кишининг, Имом Абу Юсуф наздида, намози бузилади. Имом Муҳаммад эса бузилмаслигини айтган (“Фатовойи Ҳиндия”).
Демак, сажда қилганида қуймичи, белининг киндикдан пастки қисми очилиб қолган одамнинг намози дуруст бўлмайди.
“СЎРАГАН ЭДИНГИЗ...” китобидан
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Агар мақсад ва орзуларингиз ёзилган кундалигингизни кўрсатсангиз, мен сизга беш йилдан кейин қаерда бўлишингизни ёки нима билан шуғулланишингизни айтиб бера олмайман. Аммо кундалик одатларингизни кўрсатсангиз, беш йилдан кейин қандай инсонга айланишингизни тахмин қила оламан.
Унутманг! Келажак фақат мақсадлар билан қурилмайди. У ҳар куни такрорланадиган кичик одатлар ипидан тўқилади.
Хулоса шуки, агар келажагингизни билмоқчи бўлсангиз, мақсадларингизга эмас, кундалик одатларингизга эътибор беринг.
Ҳар бир инсоннинг ўз мақсадлари бор. Кимдир 10 миллион сўм топишни, кимдир 10 килограмм вазн ташлашни, яна кимдир эса YouTubeда машҳур бўлишни орзу қилади…
Бироқ мақсаднинг ўзи йўлни белгиламайди. Йўлни кундалик одатлар белгилайди. Масалан, 10 килограмм озишни истаган инсон бунга фақат соғлом овқатланиш ва мунтазам машқ қилишни одатга айлантирсагина эриша олади.
Аксарият одамлар эса бир неча кун тартибга амал қиладилар, кейин яна эски одатларига қайтиб кетадилар. Натижада, уларнинг мақсадлари деворга илинган чиройли расмдек қолиб кетади. Чунки мақсад одатга айланмади.
Мақсад қўйиш осон. Аммо одатни шакллантириш сабр, интизом ва меҳнат талаб қилади.
Одат бу – мунтазам такрорланадиган, вақт ўтиши билан инсон табиатининг бир қисмига айланадиган хатти-ҳаракатдир. Шундай даражага етадики, уни деярли ўйламасдан бажарасиз.
Айнан кундалик одатлар одамлар ўртасидаги энг катта фарқни юзага келтиради. Агар одатларингизни яхшиласангиз, мақсадларингизга яқинлашасиз.
Демак, ҳар куни одатларимизни оз бўлса-да, яхшилашга интилишимиз керак. Ана шу кичик, аммо барқарор қадамлар ҳаётимизда катта ўзгаришларни бошлайди.
Биз ҳар куни яхшироқ бўлишни танласак, келажагимиз ҳам шунга яраша гўзал бўлади.
Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан “Қандай амал Аллоҳ учун энг маҳбубдир?”, деб сўралди. У зот алайҳиссалом: “Оз бўлса ҳам, давомлиси”, дедилар» (Имом Термизий ривояти).
Сизнинг қандай мақсадларингиз бор? Сўнгги кунларда қайси мақсадларингизга эришиш учун ҳаракат қиляпсиз?
Даврон НУРМУҲАММАД