Cавол: Намозда эснаш яхши эмас, деб эшитдим. Аммо эснаш ихтиёрсиз келса, нима қилиш керак?
Жавоб: Ибодат пайтида эснаш хушуъ ва хузуъни кетказади. Бошқа пайтларда ҳам эснашни уламолар яхши санашмаган. Шу сабаб намозхон эснашни қайтаришга ҳаракат қилиши лозим. Аммо қайтаролмаса чап қўли орқаси билан оғзини ёпиши керак.
Қиёмда турган пайтда кўп ҳаракат бўлмаслиги учун ўнг қўл орқаси билан оғиз беркитилади. Чунки қиёмда намозхоннинг ўнг қўли чап қўлининг устида бўлади. Аммо олдин эснашни қайтаришга ҳаракат қилиш керак. Қудурий айтади: “Кўп бор синадик, эснашни қайтаришга ҳаракат қилинса, у тўхтар экан” (“Фатовойи Қозихон”).
“Туҳфатул мулук” китобида, Пайғамбаримизнинг намозда асло эснамаганларини, кўнгилдан ўтказиб, Аллоҳ таолога чин дилдан итоатли, илтижоли ҳолатда туриш одамни намозда эснаш каби ортиқча ҳаракатлардан сақлайди, дейилган (“Шарҳул Виқоя”).
ЎМИ Матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Мадина минтақасидаги Ал-Маҳд маъмурий туман (муҳофаза)да олиб борилган йирик археологик тадқиқотлар давомида илк Ислом даврига оид, иккинчи халифа Ҳазрати Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу номи битилган қоятош топилди.
Бу ҳақда Саудия Арабистони Маданий мерос комиссияси маълум қилди.
Тошга қуйидаги дуо сўзлари ўйиб ёзилган:
الله ولي عمر بن الخطاب في الدنيا والآخرة لا إله إلا الله
“Аллоҳ Умар ибн ал-Хаттобнинг бу дунё ва охиратдаги дўстидир (ҳимоячиси). Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқдир”.
Матн қадимий ҳижозий хатида ёзилган.
Олимларнинг таъкидлашича, бу ёзув халифанинг ушбу ҳудудга шахсан ташриф буюрганини англатмайди. Аммо у исломнинг илк ўн йилликларида диний рамзлар ва раҳбарлар номлари савдо ҳамда зиёрат йўллари орқали қанчалик тез тарқалганини исботловчи муҳим далилдир.
Даврон НУРМУҲАММАД