Cавол: Намозда эснаш яхши эмас, деб эшитдим. Аммо эснаш ихтиёрсиз келса, нима қилиш керак?
Жавоб: Ибодат пайтида эснаш хушуъ ва хузуъни кетказади. Бошқа пайтларда ҳам эснашни уламолар яхши санашмаган. Шу сабаб намозхон эснашни қайтаришга ҳаракат қилиши лозим. Аммо қайтаролмаса чап қўли орқаси билан оғзини ёпиши керак.
Қиёмда турган пайтда кўп ҳаракат бўлмаслиги учун ўнг қўл орқаси билан оғиз беркитилади. Чунки қиёмда намозхоннинг ўнг қўли чап қўлининг устида бўлади. Аммо олдин эснашни қайтаришга ҳаракат қилиш керак. Қудурий айтади: “Кўп бор синадик, эснашни қайтаришга ҳаракат қилинса, у тўхтар экан” (“Фатовойи Қозихон”).
“Туҳфатул мулук” китобида, Пайғамбаримизнинг намозда асло эснамаганларини, кўнгилдан ўтказиб, Аллоҳ таолога чин дилдан итоатли, илтижоли ҳолатда туриш одамни намозда эснаш каби ортиқча ҳаракатлардан сақлайди, дейилган (“Шарҳул Виқоя”).
ЎМИ Матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Аллоҳ таоло яратган ажиб неъмат, инсоннинг саломатлиги учун энг фойдали маҳсулотлардан бири асалдир.
Қуръони каримда бундай марҳамат қилинади:
﴿وَأَوْحَى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُونَ ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِيهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآَيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ﴾
«(Эй, Муҳаммад!) Роббингиз асалариларга ваҳий (бўйруқ) қилди: “Тоғларга, дарахтларга ва (одамлар) барпо қиладиган нарсаларга инқурингиз”. Сўнгра турли мевалардан еб, Парвардигорингиз (сиз учун) қулай қилиб қўйган йўллардан юрингиз!» Уларнинг қоринларидан одамлар учун шифо бўлган турли рангдаги шарбат (асал) чиқур. Албатта, бунда фикр юритадиган қавм учун аломат бордир» (Наҳл сураси, 68-69-оятлар).
Ҳадиси шарифда ҳам жуда кўп ўринларда асалнинг шифо экани баён қилинган. Жумладан: Абу Мутаваккилдан, у Абу Саид Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилади: “Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга бир киши келиб: “Менинг бир биродарим қорни(касаллиги)дан шикоят қилмоқда”, деди. Бошқа ривоятда; “Ошқозони дармонсиз бўлди”, дейилган. У зот алайҳиссалом: “Унга асал ичиргин”, дедилар. У киши жўнаб кетди ва яна қайтиб келиб: “Асал ичирган эдим. Ундан бирор нарсани кетказмади”, деди. Бошқа ривоятда: “У (асал) фақат дармонсизликни зиёда қилди холос”, деди. Икки ёки уч марта келган эди Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унга яна: “Асал ичир!” дедилар.Учинчи ёки тўртинчисида: “Аллоҳ рост гапиради. Дўстингни қорни ёлғончи экан”, дедилар (Имом Термизий, Имом Насоий, Имом Аҳмад ривояти).
“Саҳиҳи Муслим”да: “Дўстингни қорни тузалмас касалликка чалинибди” лафзи келтирилган. Яъни, ҳазми бузилибди, ошқозони касалланибди деган маънода.
Яна бир ҳадисда: “Ўзларингизга икки шифо; асал ва Қуръонни лозим тутинглар” дейилган (Имом Можа, Имом Ҳоким ривояти).
Асал мижози нам, совуқ кишилар учун энг яхши озуқадир. У жигар, юракни тозалайди. Сийдикни ҳайдайди. Кўзга суртилса, кўриш қобилиятини оширади.
Эрта тонгда асални сувга аралаштириб ичишда жуда кўп фойда бўлиб, саломатликни яхшилайди ва зеҳнни оширади.
"Исломда саломатлик" китобидан
Муҳаммад Зариф Муҳаммад Олим ўғли