Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
03 Феврал, 2026   |   15 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:12
Қуёш
07:33
Пешин
12:42
Аср
16:00
Шом
17:46
Хуфтон
19:00
Bismillah
03 Феврал, 2026, 15 Шаъбон, 1447

Имом Муслим

22.07.2016   23868   25 min.
Имом Муслим

 Имом Абу Ҳусайн Муслим ибн Ҳажжож ал-Қушайрий ан-Нисобурий ҳижрий 206 йили Нисобурда дунёга келдилар. Нисбатлари Қушайрий бўлиб, у Нисобурга қарашли қишлоқдир.

  У зот ҳадис илмида китоби «Саҳиҳ» деб тан олинган 6 та имомларнинг биридирлар. Китоблари «Саҳиҳ Муслим» Қуръони каримдан кейинги ўринда турадиган китоблардан биридир. Имомнинг ҳадис илмидаги тутган ўринлари ва олий мартабаларга етишларига сабаб саҳиҳ китобларида бирорта зиёдалик ҳам, ноқислик ҳам бўлмаганлиги, бундан олдин ҳам, бундан кейин ҳам бунинг сингари тартибдаги китобни топилмаслигидир. Имом Муслим ҳадис жамлаш даврида унинг нозик жойларига жуда ҳам эътибор билан қарадилар. Ҳатто бир ҳарф бўлса ҳам ўзгартиришдан сақландилар. Бу зот ҳадисларни аввалидан охиригача узилиш ва иллатдан саломат, иснодлари ишончли бўлсагина саҳиҳ китобларига киритдилар. Имом Муслимнинг «Саҳиҳ»лари Имом Бухорийнинг китобларига қараганда баъзи томонлари афзаллигини уламолар қайд қилганлар.

 Имом Нававий айтадилар: «Ернинг устида, осмоннинг остида Муслимнинг китобларидан кўра саҳиҳроқ китоб топилмайди».

 Имом Муслим айтадилар: «Агар ҳадис аҳллари 200 йил ҳадис ёзсалар ҳам кучлари мана шу «саҳиҳ»ни ёзишликка етади, холос». Ва яна айтади: «Ҳар бир ёзган китобимни Абу Заръата ар-Розийга кўрсатдим, агар у зот, мана бу ҳадис иллатли, десалар тарк қилдим, агар, саҳиҳ, десалар китобимга киритдим».

 Имом Муслим кўплаб китобларнинг муаллифидирлар. Шулардан энг машҳурлари «Саҳиҳ Муслим» бўлиб, мана шу китоб сабабли улуғ мартабага ва чиройли мақтовларга сазовор бўлдилар. Бундан ташқари, у зотнинг «Жомиъ ал-Кабир алал абвоб», «Китобу муснади ал-Кабир ала асмои рижол», «Китобу Асмои ва куна», «Китобу илал», «Китобу тамйиз», «Китобу ҳадис Амр ибн Шуъайб», «Китобу машойихи Молик», «Китобу авҳомул муҳаддисийн», «Китобу ман лайса лаҳу илла ровин воҳид», «Китобу табақати ат-Тобеъийн», «Китобу муҳозрамийн», «Китобу машойихи ас-Саврий» китоблари маълум ва машҳур.

 Бундан ташқари «Саҳиҳи Муслим»га бир неча мухтасар ва шарҳлар ёзилган.

 Имом Муслимнинг «Асмо ар рижол» номли китобларига Абу Бакр Аҳмад ибн Али Исфаҳоний шарҳ ёзган.

 Имом Муслимдан ана шу даврнинг катта имомлари, жамоатлар ҳадис ривоят қилишди. Улар Абу Ҳотим ар-Розий, Мусо ибн Ҳорун, Аҳмад ибн Салома, Абу Исо ат-Термизий, Абу Бакр Ҳузаймий, Яҳё ибн Саъид, Абу Авона ва бошқалардир.

 Имом Муслим (Аллоҳ у кишини ўз раҳматига олган бўлсин) 261 ҳижрий сана, якшанба куни, 55 ёшларида бу оламдан кўз юмдилар. Душанба куни Нисобурда дафн этилдилар.

 

Бошқа мақолалар

Мен Сиздан Аллоҳ учун кечирим сўрайман

02.02.2026   3030   1 min.
Мен Сиздан Аллоҳ учун кечирим сўрайман

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: "Аллоҳ таоло шаъбоннинг ярмидаги тунларда барча махлуқотларига назар солиб, мушрик ва аразлашганлардан бошқа барчанинг гуноҳини кечиради" (Ибн Можа ривояти).
 

Мен Сиздан Аллоҳ учун кечирим сўрайман.

Мени кечиринг!


Остонада Бароат кечаси!

Бугун шом намозида кейин гуноҳлар кечириладиган – Бароат кечаси кириб келади. Бу кечада ҳамманинг гуноҳлари кечирилади, фақат бир-бири билан аразлашган, гина-адоватда бўлганлар мағфиратга эришмайди.

Аслида кечириш жуда осон... Тўғри, балки дилингизни оғритишган, яхшиликларингизни билишмагандир, аммо барибир, кечиримли бўлиш яхши.

 

Кўнглингизга озор берганларни кечириш учун ўзингизни овутиб, баҳоналар тўқишга уринманг. Балки шунча гуноҳ қилсангиз ҳам Аллоҳ Сизнинг гуноҳларингизни кечираётганини, У Зот сизга лутф этаётган беминнат неъматларини эсланг.

Ишонинг, аразлашган яқинларингиз билан муносабатларни тиклаш, кўнгилдаги нафрат изларини йўқотиш, қалбдаги оғриқни тўлиқ олиб ташлаш – сизга анча енгиллик беради.

 

Бароат кечаси – гина-адоват, нафрат-аразлар, хафагарчиликлар унутиладиган, ҳамма бир-биридан розилик ҳамда кечирим сўрайдиган кеча. Бу кеча Аллоҳ насиб қилса яна бир йилдан кейин келади. Лекин унга яна кимлар етади, кимлар етмайди.

 

Шундай экан, яхши кўрган инсонларингизни маҳкам тутинг.

Уларни яхши кўришингизни айтинг, хатоларини кечиринг. Бир кун келиб кеч бўлиши мумкин.

Ҳаёт гина сақлашга, ғазабга, ришталарни узишга арзимайди.

Эртага биз фақат хотира бўлиб қоламиз. Ўлим рухсат сўрамайди.

Даврон НУРМУҲАММАД