Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
24 Апрел, 2026   |   6 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:04
Қуёш
05:31
Пешин
12:26
Аср
17:12
Шом
19:17
Хуфтон
20:36
Bismillah
24 Апрел, 2026, 6 Зулқаъда, 1447

Имом Абу Довуд

27.07.2016   19779   2 min.
Имом Абу Довуд

Абу Довуд Сулаймон ибн Ашъас ибн Исҳоқ ал-Аздий Сижистоний ҳужжат билан ҳукм қилувчи, ҳуффозларнинг саййиди, ҳадисларни таҳлил этувчи «Китоби Саҳиҳ» деб тан олинган олти муҳаддиснинг биридурлар. Нисбатлари Басра қишлоқларининг бири бўлган Сижистонгадир.

 Бу зот 202  ҳижрий сана Басрада таваллуд топдилар. Ҳадисларни тўплашда Ироқ, Хуросон, Шом, Миср, Арабистон Жазираси каби юртлардаги уламолар ҳузурида бўлиб чиқдилар. 221 ҳижрий санада Куфага сафар қилдилар ва ана шу ердаги кишилардан ҳам ҳадисларни эшитиб ривоят қилдилар.

 Уламолар бу зотда бўлган сифатларни кўп зикр қилишади. Амр ибн Али Боҳилий: «Имом Абу Довуд дуоси ижобат бўлувчи кишилардан эдилар»-деб айтади. Муҳаммад ибн Саъд Зуҳарий: «Бу зот обид, тақволи, фозил, солиҳ, пок кишилардан эдилар»-деб айтади. Абу Ҳотим ар-Розий: Бу зотдек тазарруъли ва бу кишидек ҳужжати ишончли кишини кўрмаганман» - деган.

 Абу Довуднинг «Сунан» китоблари тўғрисида ҳам уламолар ғоятда мақтов фикрлар билдиришган: Закариё Соний айтади: «Қуръон Исломнинг асли, «Сунани Абу Довуд» Исломнинг аҳдидир». Улуғ зотлардан Хаттобий: «Бу китоб иккита саҳиҳ китобдан кўра фақиҳроқ ва ҳадис илмида бунинг сингари китоб тасниф этилмаган» -деб айтади.

 Имом Абу Довуд ҳаммаси бўлиб 50000 ҳадис ривоят қилиб, булардан 4800-та саҳиҳ ҳадисни «Сунан» китобларига киритдилар. Имом Абу Довуднинг «Сунан» китобларига кўплаб шарҳ ва мухтасарлар ёзилди.
Бу зот ҳадисларни Муслим ибн Иброҳим, Сулаймон ибн Харб, Абу Умар Ҳавзий, Абу Валид Тайолисий, Абу Муаммар ал-Муаққад, Абдуллоҳ ибн Маслама ал-Қаънабий, Аҳмад ибн Ҳанбал, Усмон ибн Шайба, Амр ибн Авн, Ҳишом ибн Аммор Димашқий, Рабийъ ибн Нофиъ Ҳалабий, Аҳмад ибн Солиҳ Мисрий ва бошқа бир нечта жамоат кишилардан эшитдилар.
Имом Абу Довуддан Термизий, Насаий, ўғиллари Абдуллоҳ, Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Ҳорун, Али ибн Ҳусайн ибн Абд, Муҳаммад ибн Муҳаммад ад-Даврий, Исмоил ибн Муҳамад Саффор, Аҳмад ибн Салмон Нажжор ва бошқа бир неча кишилар ривоят қилишди.

 Имом Абу Довуд ҳижратнинг 275 йили, Шаввол ойининг 16-кунида Басрада вафот этдилар.

 

Бошқа мақолалар

Абу Бакр розияллоҳу анҳунинг Расулуллоҳ ﷺга муҳаббатлари: 3-қисм

23.04.2026   2394   1 min.
Абу Бакр розияллоҳу анҳунинг Расулуллоҳ ﷺга муҳаббатлари: 3-қисм

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бетобликларида ҳазрат Абу Бакр розияллоҳу анҳуга имом бўлиб, меҳробда намозга ўтиб беришни буюрдилар. Абу Бакр жамоат билан намозни бошлаганларида масжидга Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳам кириб келиб, намозга қўшилдилар. Набий Акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам келганларини пайқаган жамоат қўл силкиб, ҳазрат Абу Бакр розияллоҳу анҳуни огоҳлантирмоқчи бўлишди. Ҳазрат Абу Бакр розияллоҳу анҳу намозни давом эттиравердилар. Шундай қилишлари ҳам керак эди. Аллоҳ таолога ибодат этувчи ҳар бир киши ён-атрофга қарамаслиги, бошқа нарсаларга чалғимаслиги лозим. Аммо қўл силташлар тўхтамагач, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам келганларини фаҳмладилар.

Юзларини қибладан бурмаган ҳолда ортга тисарила бошладилар. Биринчи сафга келганларида Расули Муҳтарам соллаллоҳу алайҳи ва саллам олдинга силжиб, намозни давом эттирдилар. Салом берилгандан сўнг жамоага юзландилар. Намозда қўл кўтариш аёлларга хос хусусият эканлигини, агарда имомга бирор нарсани билдириш керак бўлса,"Субҳаналлоҳ" деб овоз бериш кераклигини айтдилар. Кейин: "Эй Абу Бакр, сенга ишора қилсам ҳам нима учун жойингда туриб, намозни давом эттиравермадинг?" дея сўрадилар. Ҳазрат Абу Бакр розияллоҳу анҳу: "Абу Қуҳофанинг ўғлига Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг олдиларида намоз ўқиш ярашмайди", деб жавоб бердилар.

 

Шайх Зулфиқор Аҳмад Нақшбандийнинг
"Ишқи Расул" китобидан Нодиржон Одинаев таржимаси