Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
09 Апрел, 2026   |   20 Шаввол, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:32
Қуёш
05:54
Пешин
12:30
Аср
17:02
Шом
19:00
Хуфтон
20:16
Bismillah
09 Апрел, 2026, 20 Шаввол, 1447

Имом Абу Довуд

27.07.2016   19569   2 min.
Имом Абу Довуд

Абу Довуд Сулаймон ибн Ашъас ибн Исҳоқ ал-Аздий Сижистоний ҳужжат билан ҳукм қилувчи, ҳуффозларнинг саййиди, ҳадисларни таҳлил этувчи «Китоби Саҳиҳ» деб тан олинган олти муҳаддиснинг биридурлар. Нисбатлари Басра қишлоқларининг бири бўлган Сижистонгадир.

 Бу зот 202  ҳижрий сана Басрада таваллуд топдилар. Ҳадисларни тўплашда Ироқ, Хуросон, Шом, Миср, Арабистон Жазираси каби юртлардаги уламолар ҳузурида бўлиб чиқдилар. 221 ҳижрий санада Куфага сафар қилдилар ва ана шу ердаги кишилардан ҳам ҳадисларни эшитиб ривоят қилдилар.

 Уламолар бу зотда бўлган сифатларни кўп зикр қилишади. Амр ибн Али Боҳилий: «Имом Абу Довуд дуоси ижобат бўлувчи кишилардан эдилар»-деб айтади. Муҳаммад ибн Саъд Зуҳарий: «Бу зот обид, тақволи, фозил, солиҳ, пок кишилардан эдилар»-деб айтади. Абу Ҳотим ар-Розий: Бу зотдек тазарруъли ва бу кишидек ҳужжати ишончли кишини кўрмаганман» - деган.

 Абу Довуднинг «Сунан» китоблари тўғрисида ҳам уламолар ғоятда мақтов фикрлар билдиришган: Закариё Соний айтади: «Қуръон Исломнинг асли, «Сунани Абу Довуд» Исломнинг аҳдидир». Улуғ зотлардан Хаттобий: «Бу китоб иккита саҳиҳ китобдан кўра фақиҳроқ ва ҳадис илмида бунинг сингари китоб тасниф этилмаган» -деб айтади.

 Имом Абу Довуд ҳаммаси бўлиб 50000 ҳадис ривоят қилиб, булардан 4800-та саҳиҳ ҳадисни «Сунан» китобларига киритдилар. Имом Абу Довуднинг «Сунан» китобларига кўплаб шарҳ ва мухтасарлар ёзилди.
Бу зот ҳадисларни Муслим ибн Иброҳим, Сулаймон ибн Харб, Абу Умар Ҳавзий, Абу Валид Тайолисий, Абу Муаммар ал-Муаққад, Абдуллоҳ ибн Маслама ал-Қаънабий, Аҳмад ибн Ҳанбал, Усмон ибн Шайба, Амр ибн Авн, Ҳишом ибн Аммор Димашқий, Рабийъ ибн Нофиъ Ҳалабий, Аҳмад ибн Солиҳ Мисрий ва бошқа бир нечта жамоат кишилардан эшитдилар.
Имом Абу Довуддан Термизий, Насаий, ўғиллари Абдуллоҳ, Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Ҳорун, Али ибн Ҳусайн ибн Абд, Муҳаммад ибн Муҳаммад ад-Даврий, Исмоил ибн Муҳамад Саффор, Аҳмад ибн Салмон Нажжор ва бошқа бир неча кишилар ривоят қилишди.

 Имом Абу Довуд ҳижратнинг 275 йили, Шаввол ойининг 16-кунида Басрада вафот этдилар.

 

Бошқа мақолалар
Мақолалар

Пайғамбаримиз ﷺга салавот айтишнинг фазилати

09.04.2026   1033   1 min.
Пайғамбаримиз ﷺга салавот айтишнинг фазилати

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Имом Суютий раҳимаҳуллоҳ айтадилар: "Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам га кўп салавот айтиш ризқларни кўпайтиради, баракаларни зиёда қилади, ҳожатларни қондириб беради, ғам-ташвиш ва барча қайғуларни кетказади".

Ибн Қаййим ал-Жавзия раҳматуллоҳи алайҳи айтадилар: "Агар мўминлар Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга салавот айтишнинг фазилатини билганларида, тиллари ҳеч қачон ундан тўхтамас эди. Албатта, Пайғамбарга салавот айтиш қалбингдаги барча ниятлар ижобат бўлишига сабаб бўлади. Унинг самараларидан бири — Қиёмат куни сирот кўпригида собит туриш ва ундан ўтишга ёрдам бериши".

Ибн ал-Жавзий раҳимаҳуллоҳ айтадилар: "Агар Аллоҳ бир бандасига яхшиликни истаса, унинг тилини Муҳаммад ﷺ га салавот айтишга осон қилади".

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга кўп салавот айтишда қуйидаги фазилатлар бор: "Гуноҳлар кечирилиши, хатоларнинг ювилиши, дуоларнинг қабул бўлиши, ҳожатларнинг қондирилиши, қийинчилик ва ғамларнинг кетиши, яхшилик ва баракаларнинг келиши, Ер ва Осмон Роббисининг розилигига эришиш. Шунингдек, у қабрда эгаси учун нур бўлади ва турли балолардан нажот беради".

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга салавот айтиш сенинг ғамингни кетказади ва гуноҳларингни кечирилишга сабаб бўлади. Шу билан сен дунё ва охират бахтига эришасан.
Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Албатта, Аллоҳ ва Унинг фаришталари Пайғамбарга салавот айтадилар. Эй иймон келтирганлар! Сизлар ҳам унга салавот айтиб, салом йўлланглар”.

Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга салавот ва саломлар бўлсин.

Ҳомиджон домла ИШМАТБЕКОВ

Мақолалар