29 Октябр, 2026, 18 Жумадул аввал, 1448
29 Октябр, 2026, 18 Жумадул аввал, 1448
Абу Зарр Ғифорийдан (розийаллоҳу анҳу) ривоят қилинади: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) дедилар: Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади:
“Эй бандаларим! Мен ситамни Ўзимга ҳаром қилдим. Уни сизларнинг ораларингизда ҳам ҳаром қилдим. Бир-бирларингизга ситам қилманглар.
Эй бандаларим! Мен тўғри йўлга йўллаганлардан бошқа ҳаммангиз адашгансиз. Мендан тўғри йўлни сўранглар, сизларни тўғри йўлга йўллайман.
Эй бандаларим! Мен ризқлантирганлардан бошқа барчангиз очсиз. Мендан ризқ сўранглар, сизларни тўйдираман.
Эй бандаларим! Мен кийим берганлардан бошқангиз яланғочсиз. Мендан кийим сўранглар, кийим бераман.
Эй бандаларим! Сизлар кечаю кундуз хато (гуноҳ) қиласиз. Мен барча гуноҳларни кечиргувчиман. Мендан гуноҳларингизни кечиришимни сўранглар, гуноҳларингизни кечираман.
Эй бандаларим! Менга зарар етказа олмайсиз, чунки зарарингиз етадиган даражада эмассиз. Менга фойда келтира олмайсиз, чунки фойда келтирадиган мавқеда эмассиз.
Эй бандаларим! Сизлардан аввалгилар ва кейингилар, инсонлар ва жинлар орангиздаги энг тақводор одамдек бўлса ҳам, мулкимни асло кўпайтирмайди.
Эй бандаларим! Сизлардан аввалгилар ва кейингилар, инсонлар ва жинлар орангиздаги энг фожир одамдек бўлса ҳам, мулкимдан бир нарсани камайтирмайди.
Эй бандаларим! Сизлардан аввалгилар ва кейингилар, инсонлар ва жинлар ҳамма бир майдонга тўпланиб, Мендан сўраса, ҳар бир инсонга сўраганини берсам, мулким денгизга ботириб чиқарилган игнанинг учидаги сувчалик ҳам камаймайди.
Эй бандаларим! Амалларингизни ҳисоблаб қўяман. Сўнг уларнинг эвазини (мукофоти ёки жазосини) тўлиқ қилиб бераман. Ким яхшиликка эргашса, Аллоҳ таолога ҳамд айтсин. Ким ёмонликка йўлиқса, ўзидан бошқани айбламасин!” (Имом Муслим, Имом Термизий).
Шарҳ: Бу қудсий ҳадис ҳар биримиз билишимиз керак бўлган масалаларни қамраб олгани билан алоҳида аҳамиятга эга. Унинг шарҳига бағишланган махсус китоблар ҳам ёзилган. Абу Идрис Ҳавлоний ушбу ҳадисга чуқур эҳтиром кўрсатиб ривоят қилган.
“Албатта, Аллоҳ бир зарра миқдорида (ҳам бировга) зулм қилмагай. Агар (ўша миқдорда) яхшилик бўлса, уни (бир неча баробар) кўпайтирур ва Ўз ҳузуридан улуғ мукофот (жаннат) ато этур” (Нисо, 40).
Бутун коинот Аллоҳ таолога тегишли. Унинг бирор шериги йўқ. У ўз мулкини истаганича тасарруф қилади.
Аллоҳ таоло ситамни бандаларига ҳам ҳаром қилган. Зеро ситам бор жойда адолат бўлмайди. Адолат бўлмаган жойда парокандалик, бузуқлик авж олади. Осойишталик йўқолади.
Ҳадисда “ҳаммангиз адашгансиз” дейилиши, инсон табиатидаги шаҳват, роҳатга муккасидан кетиш каби майлларни ўз ҳолига қўйса, адашиб кетишига ишорадир. Бу майлларни фақат Аллоҳ таолонинг инояти билан жиловлаш мумкин.
Аллоҳ таоло барча жонзотнинг ризқини белгилаб қўйган. У денгиз остидаги мавжудотга ҳам, тошнинг орасидаги жониворга ҳам ризқини етказиб туради. Ҳеч ким У белгилаб қўйган ризқдан ошиқ бир луқма ҳам тановул қилолмайди.
Ризқ деганда фақат ейиш-ичишга ярайдиган нарсалар кўзда тутилмайди. Балки кийим-кечак, уй-жой ва инсоннинг яшаши учун лозим бўлган барча воситалар ҳам ризқдир.
Банда билиб-билмай адашади, гуноҳ қилади. Адашганини ва гуноҳларини бўйнига олиб, тавба қилса, Яратган кечиради. Аллоҳ таоло гуноҳларни кечирувчи, хатоларни беркитувчидир. «(Эй Муҳаммад!) Ўз жонларига (гуноҳ билан) зулм қилган бандаларимга айтинг: “Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлманглар! Аллоҳ барча гуноҳларни кечиради. Албатта, У Мағфиратли ва Раҳмлидир”» (Зумар, 53).
Аллоҳ таоло Сомаддир, яъни бутун мавжудот ҳожатларини раво қилишини тилаб Унга ёлворади. Унинг тенги, ҳожати йўқдир, нуқсонсиздир. Ҳар лаҳзада саноқсиз нарсаларга муҳтож бўлган инс ва жин Унга зарар ҳам, фойда ҳам етказишга асло қодир бўлолмайди. Инсонлар ва жинлар яхши амал, тоат қилишса, азобдан қутилишади. Ёмон ишлар қилиб, гуноҳкор бўлишса, азобга учрайдилар. Қилган амалларининг барчаси ўзларига фойда ё зарардир. Аллоҳ таоло меҳрибонлигидан уларни ёмонликдан қайтариб, яхшиликка буюрган.
Банда нима сўраса, тиласа Аллоҳ таолодан сўраши, тилаши керак. Ҳадисда шундай амр қилинган. Чунки барча мулк Уникидир. Денгиз суви Аллоҳ таоло мулки қатрасининг қатрасидир.
Киши эришган ҳар бир яхшилик Аллоҳ таолонинг фазлидир. Ёмонликка дуч келса қилмишидандир. Буни яхши англамаган кимсалар адашади. Яхшиликни ўзидан деб билган кибр ва манманликка берилади. Ёмонликни ўзидан кўрмаган кимса ўзини тузатиш, ўнгланиш ўрнига атрофидагиларни танқид қилиш, ўзи яшаб турган жамият қонун-қоидасидан норозилик каби иллатлар чоҳига тушиб қолади. Бу икки ҳолатдан ҳам Аллоҳ таоло асрасин!
Нўъмон АБДУЛМАЖИД
тайёрлади.
Аввал хабар берганимиздек, бугун Ислом цивилизацияси марказида Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институти ўзининг 55 йиллигига бағишланган тадбир ҳамда “Долзарб ақидавий ва замонавий фиқҳий масалалар” мавзусидаги республика илмий-амалий анжумани бўлиб ўтди.
Дастлаб Тошкент ислом институти ректори, тарих фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) Уйғун домла Ғафуров сўзга чиқиб, анжуман қатнашчиларини мазкур қутлуғ айём билан самимий қутлади ва институтнинг 55 йиллик шонли фаолияти ҳақида нутқ сўзлади.
Сўзга чиққан Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари йиғилганларни Тошкент ислом олий маъҳади ташкил этилганининг 55 йиллиги ҳамда анжуман очилиши билан муборакбод этиб, муҳтарам Президентимиз томонидан илм-фан ривожига, хусусан, диний таълимга қаратилаётган юксак эътиборни алоҳида таъкидладилар.
Шунингдек, Муфтий ҳазратлари ўз нутқларида Туркий давлатлар муфтийлари йиғилишида диний таълим муассасаларининг илмий ҳайъатини тузиш таклифи маъқуллангани ҳамда Қозонда бўлиб ўтган халқаро олимпиадада институт талабаси Абдулазиз Одилжонов мутлақ 1-ўринни қўлга киритгани муносабати билан уни магистратурага имтиёзли қабул қилиш хушхабарини эълон қилдилар.
Дин ишлари бўйича қўмита раисининг биринчи ўринбосари, тарих фанлари доктори, профессор Давронбек Махсудов эса ўз табрик сўзида мазкур даргоҳнинг ярим асрлик фаолиятини юксак баҳолаб, бугунги кунда етишиб чиқаётган олимлар халқаро миқёсдаги ақидавий ва фиқҳий ихтилофларга асосли раддия бера оладиган даражага етганини эътироф этди.
Тадбир давомида Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси масъул ходими Иргаш Даминов сўзга чиқиб, 1971 йилда асос солинган ушбу билим даргоҳининг туб мақсади диний ва замонавий илмларни пухта эгаллаган етук мутахассисларни тайёрлаш экани ва бугун бу вазифа чиройли адо этилаётганини баён этди. Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази бош илмий ходими Зоҳидулла Мунавваров эса ушбу даргоҳ нафақат Ўзбекистон, балки бутун собиқ Иттифоқ ҳудудида ҳам ўзига хос мактаб яратганини таъкидлаб, унинг 55 йиллик фаолиятининг тарихий аҳамиятига тўхталиб ўтди.
Шунингдек, "Муфтий Бобохонлар" жамғармаси директори Жамолиддин Бобохонов ҳам сўзга чиқиб, институтнинг босиб ўтган йўлини эътироф этди. У ўз нутқида мазкур даргоҳнинг дастлабки камтарона шароитларидан тортиб бугунги кунгача эришган ютуқларини ёдга олиб, жамғарма ва институт ўртасидаги изчил ҳамкорликни, хусусан, "Муфтий Зиёвуддинхон ибн Эшон Бобохон" стипендияси таъсис этилгани ва янги ўқув хонаси жиҳозланганини маълум қилди.
Тадбир доирасида "Тошкент ислом институтининг 55 йиллик шонли йўли" мавзусида ўтказилган мақолалар танлови ғолиблари — устозлар ва талабалар тантанали равишда тақдирланди.
Қозон шаҳрида 20 та давлатнинг 32 та таълим муассасаси иштирокида ўтказилган ислом илмлари ва араб тили бўйича халқаро олимпиадада Тошкент ислом институти талабалари юқори натижаларни қўлга киритди. Жумладан, 4-босқич талабаси Абдулазиз Одилжонов «Ислом ҳуқуқи — ҳанафий мазҳаби» йўналишида биринчи ўринни, 2-босқич талабалари Абдуллоҳ Ғофуров ва Миржалол Абдусалимов эса мос равишда «Араб тили» ҳамда «Дин асослари» йўналишларида учинчи ўринни эгаллади.
Ушбу ютуқлари учун Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари томонидан Абдулазиз Одилжоновга магистратурага имтиёзли қабул қилиниш таклифи ҳамда 20 БҲМ миқдорида пул мукофоти берилди. Шунингдек, учинчи ўрин соҳибларининг ҳар бирига 10 БҲМ миқдоридаги пул мукофотлари тантанали равишда топширилди.
Тадбир сўнгида кўп йиллик хизматлари ва устозларнинг эзгу дуолари ижобати сифатида юртимиз тинчлиги ва диний таълим ривожи йўлида хатми Қуръонлар ва дуойи хайрлар қилинди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
ISHONCHLI VA RASMIY MANBA OBUNA BO'LING
YouTube | Instagram | Facebook
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 