muslim.uz

muslim.uz

Ўзбекистон мусулмонлари идораси тасарруфидаги олий ва ўрта махсус диний таълим муассасаларининг 2022-2023 ўқув йили қабул жараёнлари бўйича қуйидаги ишонч телефонлари орқали зарур маълумот ва тавсиялар олишингиз мумкин:

 

ОЛИЙ ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИ БЎЙИЧА:

  1. Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институти

Телефон рақами: 71-240-03-58, 99-004-55-51

Интернет сайти: www.oliymahad.uz, Телеграм канали: https://t.me/oliymahad

 

  1. Мир Араб олий мадрасаси

Телефон рақами: 95-604-45-97

Интернет сайти: www.mirarab.uz, Телеграм канали: https://t.me/Mirarabuz

 

  1. Ҳадис илми мактаби

Телефон рақами: 66-240-20-51

Интернет сайти: www.muhaddis.uz, Телеграм канали: https://t.me/muhaddisuz

 

ЎРТА МАХСУС ИСЛОМ ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИ БЎЙИЧА:

  1. “Кўкалдош” ўрта махсус ислом таълим муассасаси

Телефон рақами: 71-244-48-27

Интернет сайти: www.kukaldosh.uz, Телеграм канали: https://t.me/kukaldoshuz

 

  1. “Хадичаи Кубро” аёл-қизлар ўрта махсус ислом таълим муассасаси

Телефон рақами: 71-299-24-11

Интернет сайти: www.xadicha.uz, Телеграм канали: https://t.me/xadichauz

 

  1. “Саййид Муҳйиддин махдум” ўрта махсус ислом таълим муассасаси

Телефон рақами: 91-600-81-12

Интернет сайти: www.maxdum.iiau.uz, Телеграм канали: https://t.me/maxdumuz

 

  1. “Ҳидоя” ўрта махсус ислом таълим муассасаси

Телефон рақами: 88-572-6006

Интернет сайти: www.hidoya.uz, Телеграм канали: https://t.me/hidoyauz

 

  1. “Хожа Бухорий” ўрта махсус ислом таълим муассасаси

Телефон рақами: 75-542-74-25

Интернет сайти: www.xojabuxoriy.uz, Телеграм канали: https://t.me/Xojabuxoriy

 

  1. “Мир Араб” ўрта махсус ислом таълим муассасаси

Телефон рақами: 95- 600-45-97

Интернет сайти: www.mirarabmadrasa.uz, Телеграм канали: https://t.me/mirarabmadrasa

 

  1. “Жўйбори Калон” аёл-қизлар ўрта махсус ислом таълим муассасаси Телефон рақами: 65-221-77-44

Интернет сайти: www.juyborikalon.uz, Телеграм канали: https://t.me/juyborikalon

 

  1. “Фахриддин ар-Розий” ўрта махсус ислом таълим муассасаси

Телефон рақами: 95-602-70-21

Интернет сайти: www.arroziy.uz, Телеграм канали: https://t.me/arroziyuz

 

  1. “Муҳаммад ал-Беруний” ўрта махсус ислом таълим муассасаси

Телефон рақами: 55-101-55-12

Интернет сайти: www.alberuniy.uz, Телеграм канали: https://t.me/alberuniyuz

 

  1. “Имом Термизий” ўрта махсус ислом таълим муассасаси

Телефон рақами: 55-451-05-96

Интернет сайти: www.imomtermiziy.uz, Телеграм канали: https://t.me/termiziylar

 

 

Таълим ва илмий-тадқиқот бўлими

 

Фиқҳий истилоҳда “рафъ ул-ядайн” деб намозда қўлларни елка баробарича кўтаришга айтилади. Ўрта осиё халқлари орасида ҳанафий мазҳаби кенг ёйилгани учун, халқимиз намозда бир марта – намозни бошлашдаги “такбири ифтитоҳ”  чоғидагина “рафъ ул-ядайн” қилади. Зотан ҳанафий мазҳабининг таълимоти ҳам шу.

Аммо баъзида бошқа мазҳаблар таълимотига мос тарзда “рафъ ул-ядайн” қиладиган намозхонлар ҳам учраб қолади. Улар худди шу масалада ҳанафий мазҳаби муассисларини “рафъ ул-ядайн” ҳақидаги ҳужжат-ҳадисларни билмаган, яъни уларга етиб келмаган деб ўйлайдилар ва шундан келиб чиқиб бошқа, хусусан шофеъий мазҳабига мувофиқ “рафъ ул-ядайн” қиладилар.

Аслида шуларнинг ўзлари “рафъ ул-ядайн”  борасида ҳанафий уламолар ҳужжат қилган далилларни билишмайди. Агар билганларида ҳанафий мазҳаби уламоларига нисбатан “Ҳанафийлар “рафъ ул-ядайн” борасида суннатга зид фатво берган” демаган бўлардилар.

Шунга кўра, мақолада “рафъ ул-ядайн” ҳақида Ислом фуқаҳоларининг неча хил фикри борлиги ва хусасан ҳанафий мазҳаби мужтаҳидларининг ҳужжатларини ёритиб беришни мақсад қилдик. Токи, бу мавзуда ҳанафийларнинг ҳам ҳужжатлари борлигини билиб олсинлар.

Хуллас, бу масалада уч хил мазҳаб бор:

Биринчи

Ҳанафий мазҳаби фуқаҳолари: “Намозхон икки қўлини фақат намозни бошлашда такбири таҳрима айтиш жараёнидагина кўтаради холос, бошқа ўринларда икки қўл кўтарилмайди”, деб айтганлар.

Ва яна саҳобалардан Али ва Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳумо икковлари намозда фақат такбири таҳрима айтишдагина икки қўлларини кўтарган. Бошқа ўринларда қўлларини кўтармаганлар.

Шунингдек, салафи солиҳ фуқаҳолардан Абдураҳмон ибн Абу Лайло, Суфён Саврий ва Ҳасан ибн Ҳайй раҳимаҳумуллоҳ ҳам худди ҳанафийлардек фатво берганлар.

Абу Бакр ибн Айёш раҳимаҳуллоҳ шундай деган: “Мен ўз даврим фақиҳлари орасида такбири таҳримадан бошқа ўринда қўлларини кўтарадиган фақиҳни билмайман. Мен билган фақиҳларнинг ҳаммаси фақат такбири таҳрима чоғида қўлини кўтарар эди”.

Иккинчи

Моликийлар. Имом Молик раҳимаҳуллоҳ эса бу мавзуда: “Намозхон намознинг ҳеч бир ҳолатида икки қўлини кўтармайди. Бу бу ҳақида бирор маълумот борлигини билмайман. Намоз такбирларида ҳам, руку ва саждага бориш ё қайтишда ҳам. Лекин намозни бошлашда икки қўлини салгина кўтариб қўйса бўлади” – деган.

Имом Молик раҳимаҳуллоҳнинг айнан ўзидан “Муватто”ни ривоят қилган ровийлардан бири ва энг машҳури Ибн Қосим раҳимаҳуллоҳ: “Имом Моликдан “Намознинг фалон жойида қўл кўтарилади” деб қилинган ривоятларнинг ҳаммаси заъиф суст ривоятлардир” деб айтган.

Ашҳаб раҳимаҳуллоҳ эса, имом Моликдан “Икки қўл фақат такбири увлодагина кўтарилади” деб ривоят қилган. Яна бир ривоятида эса “Имом рукудан қайтишда “Самиъаллоҳу лима ҳамидаҳ” деган чоғи икки қўлини кўтаради”, деб айтган.

Учинчи

Имом Шофеъий раҳимаҳуллоҳ: “Намозни бошлашда, рукуга такбир айтганда ва рукудан бошини кўтарганда икки қўл кўтарилади. Саждага кетишда ва ундан қиёмга туришда қўл кўтарилмайди” деган. (Шу ергача барча маълумотлар имом Таҳовий раҳимаҳуллоҳнинг “Мухтасару ихтилафил-улама” номли асаридан олинди. 1 – Ж. 199 – Б.  Масала 133).

Юқорида кўрсатиб ўтилган ҳар бир фикр эгаси мутлақ мужтаҳидлик мақомига эришган, ўз даврининг илм ва тақвода тенгсиз олимлари бўлган. Ҳар бири шариат номидан бирон фатво айтар экан, албатта бу дунёда ҳам, Аллоҳнинг хузурида жавоб бериш масъулиятини тўлақонли ҳис қилганлар. Имом Абу Ҳанифа ҳам, имом Молик ҳам, имом Шофеъий ҳам юқоридаги қарашларида кучли далилларга эга. Бирорталари бедалил бу фатвони берган эмас.

Муқаддимада айтиб ўтганимиздек, энди ҳанафий мазҳаби фақиҳларининг далилларини тақдим қиламиз:

1-) Суфён Осим ибн Кулайбдан, у Абдураҳмон ибн Асваддан, у Алқамадан, у Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан у Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг намози ҳақида шундай деган:

انه كان يرفع يديه في اول تكبيرة ثم لا يعود

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қўлларини намоз бошлашдаги такбир чоғида кўтарар эдилар. Кейин қайта кўтармасдилар”. (Ҳадис ривоят қилинган манбалар: Имом Таҳовий, Маъоний ал-асор, 1/224.  Абу Довуд, Сунан, 1/192. Термизий, Сунан, 2/40. Насаий, Мужтабо. 2/182, 195).

2-) Ҳаммод Иброҳимдан, у Алқамадан, у Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилади, Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳу айтган:

صليت خلف النبى صلى الله عليه و سلم و ابى بكر و عمر رضى الله عنهما فكانوا لا يرفعون ايديهم إلأ عند إفتتاح الصلوة

Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг, Абу Бакр ва умар розияллоҳу анҳуманинг ортларида намоз ўқиганман. Улар икки қўлини фақат намозни бошлашдагина кўтарар эдилар”. (Ҳадис ривоят қилинган манбалар: Дорақутний, Сунан 1/295. Байҳақий, Кубро, 2/79 ва 80).

3-) Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу шундай ривоят қилганлар:

الا أصلى بكم صلوة رسول الله صلى الله عليه و سلم؟ ٌالوا بلى. و رفع يديه فى التكبيرة الاولى ثم لم يرفع بعد ذلك

мен сизларга Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг намозларини кўрсатиб ўқиб берайми? Саҳобалар “Ҳа, албатта” – дедилар. У киши шунда биринчи такбир айтишда икки қўлини кўтардилар ва кейин бошқа кўтармадилар”. (Ҳадис ривоят қилинган манбалар: Ибн Абу Шайба, Мусаннаф, 1/267. Байҳақий, Кубро, 2/78. Шарҳус сунна. 3/24).

4-) Язид ибн Абу Зиёд Абдураҳмон ибн Абу Лайлодан, у Баро ибн Озиб розияллоҳу анҳудан ривоят қилади:

كان النبى صلى الله عليه و سلم إذا إفتتح الصلوة رفع يديه حتى يحاذى بهما أذنيه ثم لا يعود

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам намоз бошлаганларида икки қўлларини қулоқлари рўпарасигача кўтарар эдилар, кейин бу амални қайтармас эдилар”. (Ҳадис ривоят қилинган манбалар: Дорақутний, Сунан 1/293. Имом Таҳовий, Маъоний ал-асор, 1/225.  1/267. Байҳақий, Кубро, 2/76).

Азиз ўқувчи, кўриб турганингиздек “рафъ ул-ядайн” ҳақидаги далиллар, ҳадислар ҳанафий мазҳаби фуқаҳоларига етиб борган. Улар бу мавзудаги барча ҳужжатларни пухта ўрганиб, ўзлари саҳиҳ ва ишончли деб билганларини амалга татбиқ қилганлар. Шунга биноан ҳанафий мазҳаби фуқаҳолари икки қўлни қулоқлар юмшоғигача фақатгина намоз бошлаш чоғида бир марта кўтарилади, деб фатво берганлар. Ҳанафийларнинг бу фатвоси асло суннатга зид эмас! Балки айни суннатнинг ўзгинасидир!

Ботиржон ТОЖИБОЕВ

Андижон шаҳар “ҒИШТЛИК” жоме масжид имоми

Хабар берганимиздек, шу кунларда ўзбекистонлик зиёратчилар Мадинаи мунавварада ибодатларини адо этиш билан бирга ушбу шаҳардаги минглаб саҳобалар абадий қўним топган “Бақи” қабристони, “Қубо” ва “Қиблатайн” масжидлари ва Ухуд тоғини ҳам зиёрат қилишмоқда.

Ҳожиларимиз зиёратларни малакали ишчи гуруҳи ва элликбошилар ҳамроҳлигида амалга оширишиб, ушбу муборак жойлар ҳақида батафсил маълумотларга эга бўлишмоқда.

Зиёрат асносида муборак жойларни кўриш насиб қилгани учун Ҳақ таолога ҳамдлар айтишиб, юртимиз тинчлиги ва халқимиз фаровонлигини сўраб хайрли дуолар қилишмоқда.

Ҳожиларимиз зиёрат қилган муборак жойлар: “Бақи” қабристони, “Қубо”, “Қиблатайн” масжидлари ва Ухуд тоғи ҳақида қуйида қисқача маълумот бериб ўтамиз:

Бақиъ қабристони Мадинаи мунавварада жойлашган энг қадимги ва энг машҳур катта қабристон бўлиб, у ерга минглаб саҳобийлар, тобеъинлар ва авлиёлар дафн этилган. У Масжиди Набавийнинг жануби-шарқ томонида жойлашган.

Бақиъ қабристони шарафли жой ҳисобланиб, у дунёдаги қабристонларнинг энг афзалидир. Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Сизлардан ким Мадинада вафот эта олса, шундай қилсин. Чунки мен бу ерда вафот этган кишини шафоат қиламан”, дедилар” (Имом Термизий ривояти). Баъзи ривоятларга кўра, Бақиъ қабристонига дафн этилганлар қабр азобидан эминда бўладилар, деб таъкидланган.


***


“Қубо” масжиди эса Исломда биринчи қурилган масжид ҳисобланади. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Мадинага кўчиб ўтаётган пайтларида Мадина йўлида Қубо деб номланган жойга етиб, ўша бир неча кун турганлар. У ерда биринчи бўлиб “Қубо” масжидига асос солганлар ва илк маротаба ўша масжидда жамоат намозини ўқиганлар. Масжид жойлашган ўрни эътибори билан “Қубо” деб номланган. У Мадинадан тахминан уч мил[1] узоқликда жойлашган.


***


“Қиблатайн” масжиди икки қибласи бор маъносини англатади. Мадинаи мунавваранинг ғарб томонида, Бани Салмо туманидаги “Бахрату вабра” деб номланган тепаликда жойлашган. Мазкур масжид ранги ўта оқлиги билан машҳур.
Масжид ҳижратнинг иккинчи йилида қуриб битқазилган. Масжидни Савод бин Ғанам бин Каъб зурриётлари хурмо шохлари ва баргларидан қуришган. “Қиблатайн масжиди”нинг араб ва Ислом тарихидаги аҳамияти катта. Пайғамбар алайҳиссалом даврида мусулмонлар масжид ал-Ақсога қараб намоз ўқишаётган эдилар. Жарчи келиб, Расулуллоҳ алайҳи саломга ваҳий нозил бўлгани ҳамда қибла Ҳарамга ўзгаргани ҳақида хабар берди. Бақара сурасининг 144-ояти нозил бўлиб, саҳобалар таналари билан Маккадаги Ҳарами шарифга юзландилар. Шундан буён бу масжид икки қиблали масжид деб атала бошлади.


***


Уҳуд тоғи Мадинанинг шимолий тарафида жойлашган муборак бир тоғдир. Тоғнинг узунлиги 7 километр, кенглиги 2-3 километр, баландлиги эса 350 метрга яқин. Тоғ Мадинаи Мунавварадан тахминан 4-5 километр узоқликда жойлашган. Уҳуд тоғида бир неча ғор ва даралар мавжуд бўлиб, баъзи ғорларнинг баландлиги бир ярим метрни, узунлиги эса ўн метрни ташкил этади.

Ушбу тоғ ва унинг атрофида кўплаб тарихий воқеалар бўлиб ўтган. Ана шулардан бири Уҳуд ғазотидир. Бу ғазот Бадр ғазотидан кейин, ҳижрий 3-йилда, мусулмонлар билан Қурайш қабиласи ўртасида бўлиб ўтган. Ушбу жангда минг нафар мусулмонлар уч минг сонли Қурайш қўшинига қарши курашдилар.

Аллоҳ таоло юртдошларимизнинг сафарларини муборак қилиб, ибодату дуоларини ижобат айлаб, муборак жойларда дуо қилишни барчамизга насиб этсин!

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

— Ҳозирги кунда мўмина қизларимиз бошқа дин, бошқа миллат йигитлари (масалан, хитой, корейс, рус ва бошқа)га турмушга чиқиб кетаётганини кўп эшитяпмиз. Динимизда муслима аёлнинг ўзга дин вакилига турмушга чиқиши борасида нима дейилган? Аксинча, муслима бўлмаган қизларнинг мусулмон йигит билан оила қуриши масаласида-чи?

Никоҳ инсоний алоқалар ичида энг муқаддас ва аҳамиятлисидир. Никоҳдаги икки шахс бир-бирига энг яқин шахслар ҳисобланади. Бу ҳолга эришиш аввало, қалбларнинг бирлашмоғини, қалбларнинг бирлашмоғи эса ақийда бирлигини тақозо этади. Чунки ҳар бир инсоннинг ҳаётий йўлини белгилайдиган ўлчов унинг диний нуқтаи назари бўлади. Шу боисдан Ислом ақийдасида бузуқ аёлларга уйланиш, мушрик эркакларга турмушга чиқиш ман этилади.

Мусулмон эркак Ислом ақидасидан ўзга ақидадаги мушрика аёлга уйланиши мумкин эмас. Лекин у аёл ўз динини тарк этиб, Ислом динига кириб, мўмина бўлса, шундан кейин уйланса бўлади. Бу ҳукмдан яҳудий ва масиҳий динидаги аёллар мустасно. Улар ўз динларида турсалар ҳам, мусулмон эркак уларга уйланса бўлади.

Шунингдек, мўмина аёлларнинг мушрик эркакларга турмушга чиқишлари, уларга никоҳланишлари қатъиян ман қилинади: “Ва мушриклар иймонга келмагунларича, уларга никоҳлаб берманг”.

Яъни мўминаларни уларнинг никоҳига берманг. Муслима-мўмина аёллар мусулмон динидаги эркакдан бошқа эркакка турмушга чиқишлари мутлақо мумкин эмас. Агар у эркак Исломга кириб, мўмин бўлсагина, рухсат бўлади. Ҳатто, эркак яҳудий ёки масиҳий динида бўлса ҳам, муслима аёлнинг унга никоҳланиши ҳаром. Фақат мусулмон эркак бўлиши шарт.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Биз аҳли китобнинг аёлларига уйланамиз, улар бизнинг аёлларимизга уйланмайдилар”, деганлар. Худди аёлларга ўхшаб, эркаклар фазлининг ўлчови ҳам иймондир: “Шубҳасиз, мўмин қул мушрикдан, гар у сизни қизиқтирса ҳам, яхшидир”. Яъни эркак киши қул бўлса ҳам, мўмин бўлса, бас, бошқа иймонсиз эркаклардан яхшидир.

Эркак бўлсин, аёл бўлсин, иймонсизлиги, мушриклиги жуда ёмон, ким улар билан алоқада бўлса, хусусан, никоҳ каби муқаддас ва нозик алоқада бўлса, касофати уради. Урганда ҳам, энг ҳассос нуқтада – ақийда бобида уради ва инсон ўз турмуш ўртоғига эргашиб, динидан чиқиб кетиши хавфи бор. Шунинг учун оятда: “Анавилар ўт-оловга чақирарлар”, – дейилади. Анавилар (мушриклар) ўзлари билан бирга бўлганларни мушрикликка, бу дегани, дўзах ўтига чақирадилар. “Аллоҳ эса Ўз изни ила жаннатга ва мағфиратга чақирар ҳамда одамларга Ўз оятларини баён қиладир. Шоядки, эслатма олсалар”. Шунинг учун Аллоҳ таолонинг баён қилиб берган оятларига амал қилиб яшаш керак.

 

Муҳаммад Айюб домла Ҳомидов

 

 

Одно из крупнейших новостных агентств Италии – «Askanews» распространило информацию о состоявшемся 16-20 мая в Ташкенте, Самарканде и Бухаре международном форуме «Диалог деклараций», сообщает ИА «Дунё».
Отмечается, что мероприятие стало практической реализацией принципов и положений, закрепленных в Специальной резолюции Генеральной Ассамблеи ООН «Просвещение и религиозная толерантность», принятой в 2018 году по инициативе Президента Узбекистана Шавката Мирзиёева, а также шагом на пути к достижению целей Национальной стратегии республики в области прав человека.
Организованный впервые в 2019 году в Ташкенте международный форум «Диалог деклараций» сегодня стал важной площадкой, предлагающей мировому сообществу возможность ознакомиться с богатым культурно-историческим, научным и духовным наследием узбекского народа, а также политико-правовым опытом Узбекистана в сфере обеспечения межрелигиозного согласия и религиозной толерантности, поддержки в обществе атмосферы дружбы и взаимопонимания.
Сообщается, что нынешний форум, как и в 2019 году, собрал видных религиоведов, теологов, юристов и официальных лиц из Европы, Азии, Среднего Востока, Африки и США. С узбекской стороны приняли участие представители различных конфессий, богословы, религиоведы и специалисты профильных министерств и ведомств.
Форум завершился конференцией, состоявшейся 19 мая в Бухаре, в ходе которой были подведены итоги научно-практических семинаров, проведен обмен мнениями по вопросам обеспечения религиозной и межрелигиозной свободы и намечены перспективы дальнейшего взаимодействия.
Главным итогом международной встречи стало принятие Бухарской декларации, которая явилась логическим продолжением и интеграцией деклараций, ранее принятых в Марракеше (2016), Джакарте (2017), Потомаке (2018), Пунто-дель-Эсте (2018), в Мекке (2019).

Пресс-служба Управления мусульман Узбекистана

Сторінка 2 з 2224
Top