Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам “Ҳаё ўлимни ва (қабрда) чиришни эсламоғингиздир”, дедилар. Албатта, ўлим ва ундан сўнг бўладиган ҳолатларни эслаш, инсоннинг гуноҳдан қайтишига сабабчи бўладиган энг кучли воситалардан биридир.
Имом Ғаззолий раҳматуллоҳи алайҳ айтадилар: “Эй биродар! Бугун бозорга келган мато сенинг кафанинг бўлмаслигини қаердан ҳам билардинг!?”
Машойихлар айтганлар: “Ўлимнинг келиши аниқ. Лекин ўлганда кафан билан кетишда гумон бор”.
Шунинг учун инсон ҳар қадамида ўлимга тайёр бўлмоғи керак. Ўлим қай ҳолатда келишини ким билади?
Ҳадиси шарифда: “Қандай ҳолатда яшаган бўлсангиз, шундай ҳолатда ўлим келади”. Яъни, кимнинг ҳаёти солиҳ амаллари билан безатилган бўлса, ўлими ҳам мақталинган ҳолатда бўлади ва кимнинг ҳаёти гуноҳлар билан ўтган бўлса, унга ўлим ҳам шу ҳолатда йўлиқади.
"Шарм ва ҳаё” китобидан
Ҳожи кимнинг гуноҳи кечирилишини сўраса, унинг гуноҳи ҳам кечирилади.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Аллоҳим, ҳожининг гуноҳини ва у мағфират сўраган кишининг гуноҳини кечиргин", деб дуо қилдилар (Имом Байҳақий ривояти).
Умар розияллоҳу анҳу айтадилар: "Ҳожининг гуноҳи ҳам, у мағфират сўраган кишининг гуноҳи ҳам кечирилади..." (Имом Ибн Абу Шайба ривояти).
Шунинг учун Ибн Умар розияллоҳу анҳу: "Ҳожини кўрсанг, унга салом бергин, у билан қучоқлаб кўришгин, уйига киришидан олдин гуноҳларинг кечирилишини сўраб дуо қилишини илтимос қилгин", дер эди (Имом Ибн Ҳиббон ва Имом Аҳмад ривояти).
Шу сабабли, одамлар ҳожиларни кўришса, уларнинг дуосидан баҳраманд бўлиб қолишга ҳаракат қиладилар.
Аллоҳ таоло ҳожиларни кўрсатиб, фаришталарига — осмон фаришталарига мақтанади (Имом Ибн Ҳиббон ва Имом Аҳмад ривояти).
“Энг шарафли уммат” китобидан