Муқаддас динимизнинг соф исломий таълимотини юртимиз мўмин-мусулмонларига асл ҳолича етказиш, Ислом маърифатини кенг ёйиш, буюк аждодларимизнинг бебаҳо дурдонларини ёшларимизнинг онгу шуурига сингдириш, халқимиз, айниқса, навқирон авлод вакилларини муқаддас қадриятларимизга зид турли ёт ғоялардан асрашда имом-хатибларнинг ўрни бугун ҳар қачонгидан ҳам муҳим аҳамият касб этиб боряпти.
Бугун чет давлатларга таълим олиш, саёҳат қилиш ва ишлаш учун бораётган ватандошларимизни огоҳликка чорлаш, интернет сайтлари ва ижтимоий тармоқларда ўзларининг радикал чиқишлари билан кишини чалғитувчи ғаразли кимсалар даъватларидан эҳтиёт бўлишга ундашда имом домлаларнинг хизматлари таҳсинга сазовор.
Ана шу жабҳаларда фаоллик кўрсатган, Тошкент вилояти имом-хатибларининг бошини қовуштириб, улар билан ҳамжиҳатликда ишлаётган, кўплаб масжидларнинг обод бўлишига хизмат қилаётган Жасурбек домла Рауповни куни кеча Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Нуриддин домла Холиқназаров мақтов ёрлиғи билан тақдирлади.
Албатта, бу Жасурек домланинг камтарона хизматларига муносиб рағбатдир.
Меҳнат қилган инсон ҳеч қачон кам бўлмаслиги айни ҳақиқатдир. Тошкент вилояти бош имом-хатибининг мақтов ёрлиқ билан тақдирланиши яна бир қувончли воқеанинг дебочаси бўлди.
Гап шундаки, бугун, яъни, 2021 йил 4 ноябрь куни Ўзбекистон мусулмонлари идораси тасарруфидаги масжидларда фаолият юритаётган имом-хатиблар ўртасида “Йил имоми – 2021” кўрик-танловининг республика босқичи бўлиб ўти.
Кўрик-танловда Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги ҳудудий босқичларда ғолибликни қўлга киритган имом-хатиблар баҳслашдилар.
Ҳакамлар ҳайъатининг хулосасга кўра, энг юқори балл тўплаган Тошкент вилояти Пискент тумани “Собирхон ота” жоме масжиди имом-хатиби Суннатилла домла Эрназаров биринчи ўринни қўлга киритди.
Бу ютуқ нафақат “Собирхон ота” масжиди жамоасининг ёки Пискент тумани мўмин-мусулмонларининг, айни пайтда Тошкент вилоятининг ҳам муваффақиятидир.
Суннатилла домла 2000 йилдан бери Пискент туманидаги “Собирхон ота” жоме масжиди имоми бўлиб ишлаб келмоқда. Ўтган давр мобайнида у жума мавъизаларида, иккала ҳайит ва бошқа турли тадбирларда халқимизга соф Ислом таълимотини етказишга муносиб ҳисса қўшмоқда.
Фурсатдан фойдаланиб, ЎМИ Тошкент вилояти вакиллиги жамоаси ҳамда вилоятдаги шаҳар ва туманлар бош имом-атиблари, масжидлар имомлари, отинойилар номидан Жасурбек домла Раупов ҳамда Суннатилла домла Эрназаровни қўшалоқ мукофот блан самимий муборакбод этамиз.
Аллоҳ таоло Ўзининг дини йўлида хизмат қилаётган барча азизларимизнинг ажрларини кўпайтириб берсин!
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Тошкент вилояти вакиллиги
Матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Ислом таълимотига кўра, ҳар бир қавмда моҳир табиб бўлиши фарзи кифоя ҳисобланади. Агар табиб, мутахассис шифокор бўлмаса, ўша атрофдаги барча бирдек гуноҳкор бўлади. Шунинг учун, табибларга алоҳида эътибор кўрсатилган. Ўз навбатида табиблик қилувчи ўз соҳасини пухта экаллаши ва ўта масъулиятли бўлиши керак. Чунки унинг ҳар бир ҳаракати бемор ҳаётига ижобий ёки салбий таъсир кўрсатади.
Амр ибн Шуайб отасидан у бобосидан ривоят қилади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: “Кимки тиб(илми)ни билмай туриб табиблик қилса, у зоминдир” (Имом Абу Довуд ривояти).
Абу Саид Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Зарар кўриш ҳам, зарарга зарар қайтариш ҳам йўқ”, деганлар (Имом Аҳмад, Имом Ибн Можа, Имом Табароний ривояти)
Ушбу ҳадисларда беморларни муолажа қилувчи киши зиммасига улкан масъулият юкланади. У ўзида маълум сифатларни ҳосил қилиб, етарли билим ва малакага эга бўлсагина муолажага киришиши зарур.
Тиб илмига оид бир неча асарлар муаллифи, забардас олим доктор Аҳмад Шавкат Шаттий моҳир (ҳозиқ)табибнинг мажбуриятлари ҳақида тўхталиб қуйидагиларни санаб ўтган:
1. Моҳир табиб касалликнинг бошланиш сабаблари, қандай пайдо бўлгани ва касалликнинг босқичларини ўрганиши.
2. Касални куч-қувватига эътибор бериши лозим.
3. Табибнинг мақсади фақат касалликни кеткизиш бўлиб қолмаслиги керак. Балки, унинг ортидан рўй бериши мумкин бўлган асоратларини ҳам бартараф этиб, қайта қўзғалмаслигига ишонч ҳосил қилиши даркор.
4. Муолажани енгил тарзда, босқичма-босқич олиб бориб,аввал оддий маҳсулотлар билан бошлайди. Эҳтиёж бўлганда дори-дармонларни, иложсиз қолганда эса мураккаб дори воситаларини қўллайди.
5. Дориларнинг кучи билан касалликнинг даражаси ўртасидаги ўзаро мутаносибликка қаттиқ эътибор бериши зарур.
6. Оғир касалликни тузатиш имконибўлмаса, моддий манфаат умидида муолажага уринмайди.
7. Қалб ва руҳиятдаги иллатларни даволашда ҳам кўникмага эга бўлиши керак. Бу танадаги дардларни муолажа қилишда асосий жиҳат ҳисобланади. Чунки қалб ва нафс тана аъзоларининг ўз вазифасини бажариши ва унинг табиатида асосий таъсирга эга.
8. Табиб беморига мулойим ва самимий муомалада бўлиши ва уни хотиржам қилиши лозим. Зеро, унинг беморларга хушмуомалалик билан муносабатда бўлиши вожибдир.
9. Муолажа жараёнида ишлатадиган барча асбобларни яхши билиши ва ундан унумли фойдалана олиши шарт. Чунки баъзи дориларни махсус асбобларсиз етказиб бўлмайди.
10. Табиб муолажасини беш рукн асосида олиб бориши лозим:
1) Мавжуд саломатликни сақлаб туриш;
2) Йўқотилган соғлиқни тиклаш;
3) Касалликни кетказиш ёки унинг таъсирини камайтириш;
4) Катта зарарни даф қилиш учун кичикроғини олиш;
5) Икки манфаатли ишдан кўпроқ фойда берадиганини танлаш.
Демак, барча табиблар мазкур сифатларни ўзида мужассам қилишга астойдил интилиши лозим. Бемор ўз вақтида моҳир табибга мурожаат қилиши ва унинг муолажасини олиши, табиб эса беморини диққат эътибор ва сидқидилдан даволаши даркор.
Юқорида қайд этилган шартлар фақат табобат билан шуғулланадиган махсус кишиларгагина қайдланмаган. Балки тиббиёт соҳасида фаолият юритиб, инсонларни даволаш билан шуғулланадиган барча шифокорларга тааллуқлидир. Зеро, беморларнинг ҳаёти уларнинг муолажалари, ҳатти-ҳаракатларига боғлиқдир. Бемор табибларнинг тавсияси билан таркиби ва тайёрланиш жараёнидан мутлақо бехабар бўлган ҳар хил дориларни истеъмол қилади ва турли муолажаларни олади. Ушбу жараёнда агар табиб арзимаган хато ёки бепарволикка йўл қўйса, бемор бир умрга мажруҳ бўлиб қолиши ёки ҳаётдан кўз юмиши мумкин. Янада аҳамиятли жиҳати, баъзи касалликларни даволаш жараёнида айрим ибодатларни кечиктириш масалан: рўзани тутмай туриш, намозни ўтириб ёки ётиб ўқиш тавсия қилинади. Бу тавсиялар нотўғри бўлса, муолажа қилувчи қаттиқ гуноҳга ботади.
Шунинг учун, табиблар шариат илмларидан ҳам хабардор бўлиши, доимий тарзда билим ва кўникмаларини орттириб, ўз устида кўп ишлаши лозим. Етарлича илм ва малака ҳосил қилгандан сўнг амалиётга киришиб, беморини ихлос билан муолажа қилиши даркор. Шундагина, шифохоналар бўшаб, турли касалликлар камаяди ва жамият ҳар томонлама соғлом бўлади.
Шу ўринда бир масалани таъкидлаш зарур, юртимизда тиббиётда мутахассисларни тайёрлашда барча соҳани қамраб олиб, кадрлар масаласида чуқурроқ бош қотириш лозим. Чунки барча соҳаларда етарлича малакага эга моҳир табиб, шифокорларни топиш қийин. Айниқса, ҳозирда аёллар касалликлари билан боғлиқ соҳаларда мутахассислар етишмай, баъзан эркаклар фаолият юритади. Ҳаттоки, айрим туғруқхоналарда эркак дояларни учратиш мумкин. Бу масаланинг ўта нозик эканини англаш лозим. Зеро, динимизда бемор бошқа жинс вакили бўлган шифокорга охирги паллада, яъни, аёл киши даволаниши учун мутахассис аёл шифокорни, эркак эса эркак шифокорни топа олмаса бошқа жинсдаги мутахассисга кўриниши жоиз бўлади. Шунда ҳам у омонатдор, ахлоқли бўлиши керак ва беморнинг дард чекаётган аъзосигагина назар ташлаши лозим. Юртимиз 95 % аҳолиси мусулмон экани ва уларни аксарияти аёллардан иборатлиги, миллий менталитетимизни инобатга олган ҳолда аёллар учун махсус шифохоналар очиш долзарб масала ҳисобланади.
Уламолардан бирига табиблар ва шифокорларга насиҳат қилсангиз: деб илтимос қилинибди. У киши: “Касалхоналардаги шифокорларга насиҳатим улар аввало Аллоҳга тақво қилишсин ва Исломнинг очиқ қолган туйнуги устида турганларини яхши англаб олишсин. Ислом душманлари у орқали тиббиёт номи билан гўё ёрдам қилаётгандек, динимизга зимдан ҳужум қиладилар. Шунинг учун, шифокорлар Аллоҳнинг динини ва ўз соҳаларини пухта ўрганишлари лозим.
Эркак шифокор эркак кишини, аёл шифокор эса аёлларни даволаши керак, зарурий ҳолатлар бундан мустасно. Ғайридинларга кўр-кўрона эргашишдан, шубҳали дориворларни қўллашдан йироқ бўлсинлар.
Беморларга шифо фақат Аллоҳдан, ҳар қандай муолажалар эса сабаб эканини таъкидлаб уларнинг қалбларини Яратган Буюк Зотга боғласинлар. Зеро қанча-қанча касаллар қимматбаҳо дори-дармонлар билан ҳам тузалмайди. Баъзи шифоси йўқ деб ташхис қўйилган беморлар тез кунда соғайиб кетади” дея таъкидлади.
Муҳаммад Зариф Муҳаммад Олим ўғлининг
"Исломда саломатлик" китобидан