Sayt test holatida ishlamoqda!
03 Fevral, 2026   |   15 Sha`bon, 1447

Toshkent shahri
Tong
06:12
Quyosh
07:33
Peshin
12:42
Asr
16:00
Shom
17:46
Xufton
19:00
Bismillah
03 Fevral, 2026, 15 Sha`bon, 1447

QUR_''ON SURA VA OYaTLARINI KIRILLChADA YoZIB YoDLASA BO'LADIMI?

30.11.2021   7977   3 min.
QUR_''ON SURA VA OYaTLARINI KIRILLChADA YoZIB YoDLASA BO'LADIMI?

❓392-CAVOL: Qur'on sura va oyatlarini birorta daftarga kirillchada yozib yodlasa bo'ladimi? Javob uchun rahmat. Alloh sizlardan rozi bo'lsin.

? JAVOB: Bismillahir Rohmanir Rohim. Avvalo Qur'on yodlashga bo'lgan intilishingiz maqtovga sazovor. Qur'oni karim Alloh taoloning buyuk kalomi bo'lib, uni yod olish naqadar ulkan savob ish ekani Payg'ambarimiz alayhissalomning hadislarida zikr qilingan:

اقرؤوا القران فانه ياتي يوم اقيامة شفيعا لاصحابه (رواه الامام مسلم عن ابي امامة الباهلي رضي الله عنه)

ya'ni: "Qur'on o'qinglar, chunki Qur'on qiyomat kunida o'z egalarini shafoat qiladi" (Imom Muslim rivoyatlari).

Qur'oni karim arab tilida nozil bo'lgan. Undagi ba'zi harflar borki, uni boshqa yozuvda, xususan, siz aytayotgan "kirill" yozuvida ifodalab bo'lmaydi. Natijada biz xato o'qiymiz va xato yodlaymiz, savob o'rniga gunohkor bo'lib qolishimiz ham hech gap emas.

Hanafiy mazhabining muhaqqiq ulamolardan Imom Shurunbuloliy bu mavzuda alohida kitob yozib, unda quyidagilarni ta'kidlagan:

إجماع الأئمّة الأربعة، واتفاق علماء مذاهبهم، على أنّ اتباع رسم خط المصحف العثماني واجب في كتابة القرآن الكريم، وأنّ كتابته بعبارة غير عربيّة: حرام، وكذا كتابته بغير خطّ عربيّ: ممنوع.

ya'ni: “To'rt fiqhiy mazhab imomlarining ijmosi va ularning mazhabidagi ulamolarning ittifoqiga ko'ra Qur'oni karim yozilishida Usmoniy mushaf xatiga ergashish vojibdir. Arab tilidan boshqa tilda yozish haromdir. Shuningdek, arab xatidan boshqada yozish ham man qilingandir” (“An-Nafhatul qudsiyya fi ahkami qiroatil-Qur'an va kitabatihi bil-farisiyya” kitobi).

Hozirgi kunda ko'plab, yirik fatvo uyushmalari tomonidan Qur'oni Karimni lotin yoki boshqa alifboda yozish harom ekaniga bir ovozdan qaror qabul qilganlar. Ular qatorida Saudiya Arabistonidagi “E'tiborli ulamolar hay'ati”, Misr Arab Respublikasi “Al-Azhar unversiteti fatvo qo'mitasi”, “Hindiston ulamolar jamiyati” (Dehli) kabi jami yigirmadan ortiq nufuzli tashkilot va hay'atlarning fatvo uyushmalarini ko'rish mumkin.

Shundan kelib chiqib Sizga Alloh taoloning Kalomini arab harfida, qanday nozil bo'lgan bo'lsa, shundayligicha yodlashga harakat qilishni tavsiya qilamiz. Zotan, hozirda buning uchun imkoniyatlar etarli. Qur'onga xizmat qilayotgan qorilarimiz, ulamolarimiz arab imlosini o'rgatuvchi turli xil risolalar va kitoblar nashr qildilar. Qolaversa, telegram kanallari va boshqa ijtimoiy tarmoqlar orqali Qur'oni karim va tajvid darslarini sodda uslubda ta'lim berib bormoqdalar. Shulardan foydalangan holda, darslarni muntazam o'zlashtirib borsangiz tez kunda Qur'oni karimni arab imlosida o'qiy boshlaysiz, inshaalloh. Buning uchun ozgina mehnat, sabr va eng asosiysi chin ixlos kerak bo'ladi. Vallohu a'lam.

O'zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo hay'ati

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Qur’on qalbini zabt etgan yigit

03.02.2026   2151   3 min.
Qur’on qalbini zabt etgan yigit

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Imom Sa’labiy rahimahulloh aytadilar: “Abu Muhammad Xalil ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Mas’ud Muzakkar rahimahullohning bunday deganlarini eshitdim: “Ba’zi ulug‘lardan bunday hikoya keltirilgan:

“Mansur ibn Ammor aytadi: “Bir xaroba joyga kirdim. U yerda qo‘rquv bilan namoz o‘qiyotgan yigitni ko‘rdim. Ichimda: “Albatta, bu yigitda bir gap bor. Ehtimol, u Alloh azza va jallaning valiy do‘stlaridan bo‘lsa”, dedim. Namoz o‘qib bo‘lgunicha kutib turdim. Namozidan salom bergach, unga salom berdim. U alik oldi. Unga: “Jahannamda bir vodiy borligini bilmadingiz-mi? Alloh taolo u haqida bunday degan:

 

كَلَّا إِنَّهَا لَظَى

 

“Yo‘q! Albatta u (jahannam) kuchli alangadir”.

 

نَزَّاعَةً لِّلشَّوَى

 

“Boshning terisini sidirib oluvchidir”. (Bosh terisi shilib olingan do‘zaxiyga Alloh taolo yana yangi teri ato etadi. Jahannam o‘ti esa yana uni shilib oladi va shu tariqa to‘xtovsiz davom etaveradi.)

 

تَدْعُو مَنْ أَدْبَرَ وَتَوَلَّى

 

“U chaqiradir; orqaga ketgan va yuz o‘girganni” (Maorij surasi, 15-17-oyatlar).

 

Oyatni eshitgan yigit chuqur nafas oldi-da, ho‘ngrab yig‘lab yubordi, oh tortdi-yu, hushidan ketdi. O‘ziga kelganda, menga: “Yana Qur’on oyatidan o‘qib bering!” dedi. Men:

 

وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ

 

“Yoqilg‘isi odamlar va tosh bo‘lgan” (Baqara surasi, 24-oyat) degan oyatni o‘qidim. Oyatni eshitishi bilanoq joni uzilib, yerga yiqildi.

Libosini ko‘tarib, ko‘ksini ochsam, ko‘kragi ustiga:

فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ

 

“Bas, u rozilik hayotidadir”

 

فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ

 

“Oliy jannatdadir”

 

قُطُوفُهَا دَانِيَةٌ

 

“Uning mevalari yaqindir” (Haaqqoh surasi, 21-23-oyatlar) degan oyatlar yozilganini ko‘rdim.

Kech bo‘lgach, uyquga yotdim. Tushimda uni to‘shak ustida, boshiga toj kiyib o‘tirgan holda ko‘rdim. Undan: “Alloh taolo seni nima qildi?” deb so‘radim. Shunda u: “U Zot menga Badr ahlining savobini berdi va yana ziyoda qildi”, deb javob berdi. Men yana undan: “Nega senga ularning savobi mislicha savob berdi?” desam, u: “Chunki ular kofirlarning qilichlari bilan o‘ldirildilar. Men esa Malikul G‘afforning qilichi bilan o‘ldirildim”, deb javob berdi.

Ushbu qissani olim Yofi’iy “Rovzur rayohiyn fiy hikayatis solihiyn” kitobida keltirgan.


Ahmad ibn Ibrohim Sa’labiyning
"Qur’on oshiqlari" kitobidan