— Баъзан бирор қийинчиликларга дуч келсак, тақдирдан нолиб қоламиз: “Нега бундай бўлди?”, “Гуноҳим нима?”, деб йиғлаймиз. Бир киши бундай гапларни айтиб йиғласа, гуноҳ бўлади, иймонидан айрилади, деб айтди. Шу гап тўғри-ми?
— Аслида, қадар, яъни Аллоҳ томонидан тайин қилинган яхшилик ва ёмонлик, мусибат ва раҳмат, хурсандчилик ва хафалик, ўлим ва ҳаёт, куфр ва иймон, бойлик ва камбағаллик, ҳидоят ва залолат ҳамда бошқа ҳамма нарсалар Аллоҳ таолонинг махлуқотлардаги сиридир. Халойиқнинг тақдирлари Аллоҳ томонидан белгиланади. Бу тақдирнинг ҳикматини Аллоҳдан бошқа ҳеч ким билмайди.
Қадарга иймон келтириш — инсонга келадиган ёки охиратда бўладиган ҳар бир нарса Аллоҳнинг тақдири, илми, иродаси ва белгилаши билан бўлишига иймон келтиришдан иборатдир. У нарсадан муқарраб (Аллоҳга яқин киши) фаришта ҳам, юборилган набий ҳам хабардор эмас. У нарсага назар солишдан, фикр қилишдан ва васвасадан ниҳоятда эҳтиёт бўлинг. Чунки Аллоҳ таоло қадар илмини Ўз бандаларидан ўраб қўйгандир.
Ҳар бир мўминга бу масалада қалбига тушган васвасани даф қилиш лозим бўлади.
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
حدثنا عبد الله بن محمد بن شاكر نا يحيى بن أبي بكير نا زائدة عن منصور عن شقيق عن عبد الله قال: ذكر رجل عند رسول الله صلى الله عليه وسلم فقيل: يا رسول الله إن فلانا نام الليلة حتى أصبح ما صلى فقال النبي صلى الله عليه وسلم: ذاك رجل بال الشيطان في أذنيه أو أذنه.
Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва ъалаа олиҳи васалламнинг ҳузурларида бир киши зикр қилиниб: “Ё Аллоҳнинг Расули, фалончи кечаси билан тонг отгунча ухлайверди, намоз ўқимади”, дейилди. Набий соллаллоҳу алайҳи ва ъалаа олиҳи васаллам: “Бу одамнинг икки қулоғига [ёки қулоғига] шайтон бавл қилибди”, дедилар”.
Абу Саид Ҳайсам ибн Кулайб Шошийнинг
“Муснади Шоший” асаридан
Даврон НУРМУҲАММАД таржимаси