— Халқ орасида: “Ўргимчак (шу жумладан чаён) тушган сувни агар у сув тўла идишга тушган бўлса, бутунлай ҳаммасини тўкиб ташлаш керак, ит ялаган сувни ичиб бўлмайди, калтакесак одам терисига тегса, 40 марта ювиниш керак, деган гаплар бор. Шулар ростми?
— Бу гапнинг қаердан келиб чиққани номаълум. Жумҳур уламолар, шу жумладан ҳанафийлар ҳам ўргимчак, ари, суварак ва капалаклар сингари қонсиз ҳашаротлар идишдаги сув ёки таомга тушса, ҳатто таомнинг қайноқлиги сабаб ўлса ҳам, сув ёки таомни нажосат қилмайди, дейишган. Шунингдек, бу каби ҳашаротлар тушган сувни ичиш ёки таҳорат ва ғусл каби ибодатлар учун ишлатиш ҳам жоиз. Бунга Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисдаги Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қуйидаги ҳадислари далил бўлади: “Агар биронтангизнинг ичимлигига пашша тушгудек бўлса, пашшанинг ҳаммасини ботириб, сўнг олиб ташласин. Зеро, унинг бир қанотида касаллик бўлса, бир қанотида даво бор” (Имом Бухорий ривояти).
Уламолар бундай дейдилар: “Ушбу ҳадис агар сувга ёки бирон суюқликка пашша тушиб, ўлса, уни нажосат қилмаслигига ниҳоятда очиқ далилдир. Бу аксар уламолар, шу жумладан ҳанафийларнинг ҳам фикридир. Аллома Ибн Нужайм: “Пашша тўғрисидаги мазкур ҳукм асалари, ўргимчак ва шу каби оқар қони мавжуд бўлмаган ҳашаротларга ҳам тегишли бўлади”, деган (Баҳрур-роиқ).
Ибн Қудома шундай дейди: “Агар пашша, чаён, қўнғиз ва шунга ўхшаш оқар қони бўлмаган ҳашаротлар озгина сувга тушиб, ўлса, сувни нажосат қилмайди” (Ал-муғний).
Лекин киши ўз табиатидан келиб чиқиб, чаён ёки шунга ўхшаш ҳашарот тушган ичимликни истеъмол қилиш ёхуд ундан фойдаланишни истамаса ихтиёри ўзида.
Муҳаммад Айюб домла Ҳомидов
Хориждаги элчихона ва консуллик идоралари томонидан чет элдаги ватандошлар иштирокида муқаддас Рамазон ойи муносабати билан кўплаб саховат тадбирлари ўтказилмоқда, деб хабар қилмоқда “Дунё” АА мухбири.
Меҳр-шафқат, бағрикенглик ва саховат ойи доирасида ўтказилаётган мазкур маънавий-маърифий учрашувлар ва ифторликлар хориждаги ватандошларни қўллаб-қувватлаш, уларга миллий-диний қадриятларни етказиш мақсадида ташкил этиляпти.
“Рамазон – меҳр-мурувват, аҳиллик ва шукроналик ойи” деган эзгу ғоя асосида ўтказилаётган хайрли тадбирлар хорижда меҳнат қилаётган, таълим олаётган ва доимий яшаб келаётган юртдошларни бир даврага бирлаштириш имконини бермоқда.
Учрашувларда ватандошларимизга Президентимизнинг “Муборак Рамазон ойини муносиб тарзда ўтказиш тўғрисида”ги қарори мазмун-моҳияти, ислом дини арконлари, муҳтож ва эҳтиёжманд оилаларга кўмак бериш, ёшларни турли бузғунчи ғоялар таъсиридан асраш каби масалаларда кенг тушунча берилмоқда.
Маданий-маърифий тадбирларда давлатимиз томонидан юборилган диний уламолар ҳам қатнашиб, ҳамюртларимизга ислом динининг ҳақиқат, эзгулик, адолат, хайрихоҳлик, бағрикенглик борасидаги аҳамияти, миллий қадриятларимиз ва урф-одатларимиз, диний маълумотлардан фойдаланиш манбалари, ёшлар онгини заҳарлашга қаратилган ғоялар таъсирига тушиб қолмаслик каби масалаларда фикр юритмоқда.
Бугунги кунгача, Токио, Лондон, Доҳа, Жидда, Чонгжу, Вашингтон, Нью-Йорк, Нью-Жерси, Филадельфия, Анқара, Истанбул, Чанқай, Карабюк, Москва, Санкт-Петербург, Новосибирск, Кемерово, Екатеринбург, Владивосток, Хабаровск, Калининград, Ростов-Дон, Иркутск, Қоҳира, Прага, Куала-Лумпур, Боку каби йирик шаҳарларда ифторлик тадбирлари юқори даражада ташкил этилди.
Чет элдаги элчихона ва консуллик идоралари Рамазон ҳайити байрамигача яна кўплаб шаҳарларда миллий анъана ва қадриятларга мос тарзда ватандошлар иштирокида ана шундай учрашув ва ифторликлар ўтказишни режа қилган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати