Ислом инсонни мукаррам қилиш бўйича кўрган чоралар ичида либос масаласи ҳам бор. Бу масалада инсоннинг кийиниш маданиятига риоя қилиши ўзи учун обрў ва мартаба экани, гўзаллик ва зийнат экани бир нечта китобларимизда зикр қилинган.
Аллоҳ таоло Аъроф сурасида марҳамат қилади: «Эй Одам болалари, батаҳқиқ, сизларга авратингизни тўсадиган либос ва зийнат либосини нозил қилдик. Тақво либоси, ана ўша яхшидир. Ана ўшалар Аллоҳнинг оят-белгиларидандир. Шоядки эсласалар» (26-оят).
Инсонни ҳайвондан ажратиб турадиган аломатлардан бири либосдир. Одамнинг аврати – айбини беркитиб туриши учун Аллоҳ таоло унга либос ато қилган. Либоснинг зарури авратни пинҳон тутадигани ҳисобланади. Лекин Аллоҳ инсоннинг авратдан бошқа аъзоларини ҳам тўсиш эҳтиёжи борлигини инобатга олиб, либосни зийнат тарзида нозил қилди. Худди шунингдек, либосни ўз ўрнида, яъни шариатга мувофиқ кийган инсон зийнатли ҳисобланади.
Юқорида айтганимиздек, Аллоҳ таоло кийим-бошни инсонга авратини тўссин, ўзини тузатсин, деб берган. Аммо барча соҳада ҳаддида турмаган инсон бу ўринда ҳам турли бузуқликларга йўл қўйди. Баъзилари кийим-бошни фахр ва ғурур воситаси, иккинчилари уни ҳаётдаги асосий мақсад қилиб олди. Қадр-қийматни ҳам кийим-бош билан ўлчай бошлади. Учинчилари кийимни тор ва юпқа кийиб, ундан кўзланган асосий мақсадни суиистеъмол қилишга киришди. Хусусан, тарбиясиз аёллар либосни айнан авратни бўрттириб кўрсатиш учунгина кийдилар. Бу эса юксак инсоний шарафни ерга урадиган ҳолатдир. Шунинг учун ҳам Ислом бу ишларда ўз таълимотларини жорий қилди.
Бошқа динлар, тузумлар ва халқларнинг бу борадаги тасарруфларига қарайдиган бўлсак, Исломдаги каби мўътадилликни кўрмаймиз. Улар ёки у тарафга, ёки бу тарафга оғиб кетган бўладилар.
Уларнинг баъзилари еб-ичиш, кийиш ва садақа ишларида тарки дунё йўлини тутиб, имкони бор нарсани қилмасдан, ўзини ўзи қийнайди. Албатта, ҳозирда бу тоифадагилар оз.
Баъзилар эса ҳаётни еб-ичиш, кийинишу ўйин-кулгидан иборат, деб хаёл қилади. Бутун имкониятларини мазкур нарсаларга сарфлайди.
Еб-ичишда ҳам, кийинишда ҳам, садақа қилишда ҳам доимий ва чегарасиз равишда исрофга йўл қўядилар. Энг ёмони, бу масалада дунёқарашлари нотўғри бўлгани сабабли ейдиган таомлари, ичадиган ичимликлари, киядиган кийимлари ва қиладиган садақалари ила манманлик, мутакаббирлик қиладилар. Ҳозирда худди шу тоифа кўпчиликни ташкил этади.
Минг афсуслар бўлсинким, баъзи мусулмонлик даъвосини қилиб юрганлар ҳам Ислом таълимотларидан узоқлашиш, уларга амал қилмаслик оқибатида бу масалада хатога йўл қўядилар. Оқибатда турли-туман муаммолар келиб чиқади.
Манбалар асосида тайёрланди
Сўфиев Абдулҳаким
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Поп тумани бош имом-хатиби
Пойтахтимиздаги “Новза” масжидида “Ҳаж – 2026” мавсумининг илк зиёратчиларини кузатиш маросими бўлиб ўтди.
Юзида қувонч, тилида шукрона билан муқаддас заминга ошиқаётган ҳамюртларимиз зиёратларини эсон-омон адо этиб, юртимизга қайтишини сўраб, дуолар қилинди.
Яқинларини муборак сафарга кузатаётган юртдошларимизнинг ҳам нигоҳида ҳавас ва соғинч туйғулари балқийди: улар ҳам мана шундай саодатли кунлар ва Каъбатуллоҳ зиёрати ўзларига ҳам насиб этишини чин дилдан ният қилган бўлса, ажабмас.
Айтиш жоизки, Ўзбекистондаги 2026 йилги ҳаж мавсуми 2 майдан бошланди. 18 майга қадар ҳар куни мамлакатимизнинг 9 та ҳудуди – Тошкент, Наманган, Фарғона, Андижон, Самарқанд, Бухоро, Қарши, Термиз ва Урганч шаҳарларидаги аэропортлардан Саудия Арабистонининг Мадина шаҳрига тўғридан-тўғри авиақатновлар амалга оширилади.
– Юртимизда диний-маърифий соҳага қаратилаётган алоҳида эътибор туфайли сўнгги йилларда мўмин-мусулмонлар исломнинг барча рукнлари, хусусан, ҳаж амалларини тўла-тўкис адо этиш бахтига ноил бўлмоқда, – дейди Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари Муҳаммадолим Муҳаммадсиддиқов. – Хусусан, бу йил ҳам ҳаж тадбирларини ташкил этиш бўйича кенг кўламли тайёргарлик ишлари амалга оширилди. Зиёратчилар тиббий кўрикдан ўтказилиб, менингит касаллигига қарши эмланди. Уларга расмий ҳаж визалари ва бошқа зарур ҳужжатлар расмийлаштириб берилди.
Муборак сафар қатнашчиларига гуруҳ раҳбарлари масъул қилиниб, сафар олди машғулотлари ўтказиляпти. Аёл зиёратчилар учун ҳам алоҳида аёл мутахассис ва шифокорлар ажратилган. Шунингдек, ҳар бир зиёратчига “Ҳаж – буюк ибодатдир” қўлланмаси, сумка, нимча, термос, соябон, сим-карта, қувватлагич тақдим этилмоқда.
– Қувонч ва ҳаяжонимизнинг чеки йўқ, – дейди зиёратчилардан бири Наби Ваҳобов. – Яратганга беҳисоб шукрки, орзу-армонларимиз ушалмоқда. Ҳаж зиёратига йўлга чиқяпмиз. Биз учун яратилган қулайликлардан беҳад хурсандмиз. Буларнинг барчаси юртимизда “Инсон қадри учун, инсон бахти учун!” деган эзгу тамойилнинг амалий ифодаси. Насиб этса, зиёратимиз давомида Аллоҳдан юртимиздаги тинчлик-омонлик, тараққиёт ва фаровонликни бардавом этишини сўраб, дуолар қиламиз.
Макка шаҳрида зиёратчиларнинг асосий қисми бир ҳудуддаги меҳмонхоналарга жойлаштирилади. Шуни ҳам эслатиш зарурки, юртдошларимиз бугунги мураккаб замонда Саудия Арабистони томонидан белгиланган янги қонун-қоидаларга қатъий амал қилиши, огоҳликни ошириши шарт.
Айни пайтда Саудия Арабистонида бўлиб турган “Ҳаж – 2026” мавсуми ишчи гуруҳлари ҳамкор ташкилотлар билан бирга меҳмонхоналар, Мино ва Арофот водийларида зиёратчилар ибодатларини бекаму кўст адо этиши учун муносиб шароитлар тайёрлаш бўйича фаол иш олиб бормоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг веб-сайти ва ижтимоий тармоқларида ҳаж амаллари ҳақидаги суҳбатлар, тавсиялар ва мақолалар тақдим этилмоқда.
“Халқ сўзи”