www.muslimuz

www.muslimuz

Бугун, 14 май куни Муфтий Нуриддин домла ҳазратлари Ислом олами робитаси Халқаро ёрдам, фаровонлик ва тараққиёт ташкилоти Бош котиби доктор Абдулазиз Сарҳан жаноблари билан Ўзбекистон мусулмонлари идорасида учрашув ўтказдилар.

Мулоқот чоғида Муфтий ҳазратлари мамлакатимизда сўнгги йилларда мўмин-мусулмонларнинг талаб ва эҳтиёжларини қондириш борасида ишлар қилинаётганини сўзлаб, республикада масжидлар сони 2114 тага етгани, кун сайин янги масжидлар очилаётгани, 13 та диний таълим муассасаси ишлаётгани, ҳудудлардаги илмий мактаблар фаолият юритаётгани, 21 ҳудудда “Қуръони карим ва тажвид” бўйича ўқув курслари жадал ишлаётгани, умра зиёратига чекланмаган ададда фуқаролар бориб келаётгани, Рамазон ойида имом-хатибларимиз АҚШ, Европа, Россия ва МДҲ мамлакатларида масжидларда хизмат қилаётгани кабиларни сўзлаб бердилар. Шунингдек, Ислом динини кенг ёйиш борасида қилинаётган илмий-маърифий ишларга ҳам алоҳида тўхталдилар.

Абдулазиз Сарҳан жаноблари Ўзбекистон Ислом илмлари равнақ топган табаррук замин экани, Имом Бухорий бу диёрни бутун оламга машҳур қилгани, барча мўмин-мусулмонлар бу улуғ зот билан ифтихор қилишини изҳор этди. Бош котиб мамлакатдаги бунёдкорлик ишларини кўриб ҳайратда экани, айниқса, барпо этилаётган Ислом цивилизацияси маркази мусулмон олами учун ҳам жуда катта фахр бўлишига ишонч билдирди.

Мартабали меҳмон дунёнинг турли ерларида ўзбек миллатига мансуб инсонлар истиқомат қилиши, хусусан, Саудия Арабистонининг Макка, Мадина ва Тоиф шаҳарларида ҳам кўплиги, улар орасида ислом уламолари ҳам борлигини эътироф этди. Шунингдек, ушбу ўзбеклар ўзларининг миллийлиги, урф-одатларини сақлаб қолганлари таҳсинга лойиқ эканига тўхталди. Кўп жиҳатларда Саудия Арабистони ва Ўзбекистон ўртасида муштарак ўхшашликлар мавжуд эканини сўзлади.

Абдулазиз Сарҳан Ислом олами робитаси мусулмон оламида нуфузли ташкилот экани, унинг дунё бўйлаб 70 дан ортиқ муассасалари фаолият юритиши, масжидлар қуриш, қудуқлар қазиш каби хайрия ишларини ҳам амалга ошириши ҳақида маълумот берди.

Келгусида Ислом олами робитаси делегацияси Ўзбекистонга ташрифи режалаштирилгани, мазкур сафар асносида юртимиз алломалари ва мутафаккирлари мероси билан яқиндан танишиш, диний-маърифий соҳадаги фаолиятни ўрганиш ва ўзаро тажриба алмашишни айтиши баробарида муфтий Нуриддин домла ҳазратларини Саудия Арабистонидаги Ислом олами робитаси қароргоҳида кўришдан жуда ҳам мамнун бўлишини изҳор этди Бош котиб доктор Абдулазиз Сарҳан жаноблари.

Учрашув дўстона ва самимий руҳда ўтди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати


Кун ора фожеали автофалокатлар ҳақидаги хабарларни ўқиб ё эшитиб қолсак, ўтганларга Аллоҳдан мағфират, қолганларга саломатлик сўраб, ачиниб қўямиз... Аммо биргина фалокат ортида қанча одамнинг ҳаёти ўзгариб кетади: кимдир ота-онаси, боласи ёки бир вақтнинг ўзида бир неча яқинларини йўқотади. Қанча инсон эса ногирон бўлиб, ўзгалар қаровига муҳтож бўлиб қолади. Қолаверса, кўпчилик корига яраб турган уловлар ҳам яроқсиз темир матога айланади...
Расмий маълумотга кўра, 2021 йилда юртимизда 10 мингдан зиёд йўл транспорт ҳодисаси содир бўлган. Оқибатда икки ярим мингга яқин киши вафот этган. 9 мингдан ортиқ одамлар турли даражада жароҳатланган. Улар орасида бир умрга ногирон бўлиб қолганлари ҳам бор. Ушбу аварияларнинг аксарияти машиналарнинг юқори тезлиги ва пиёдаларнинг белгиланмаган жойдан кесиб ўтиши натижасида келиб чиққан.
Аслида ушбу нохуш ҳолатларга ҳайдовчи ва пиёдаларнинг йўл ҳаракати қоидаларини билмаслиги, йўл маданиятининг пастлиги, автомобиллар сони ортаётгани, йўллар сифати пастлиги кабилар сабаб бўлмоқда.
Уламолар йўл ҳаракати қоидаларига амал қилиш вожиблигига иттифоқ қилишган. Бунга “Маслаҳатул мурсала” – шариатда кўзда тутилган фойдани жалб қилиш қоидаси далил бўлади. Яъни йўл ҳаракати қоидаларидан одамлар фойдаси кўзланади. Қоидаларга амал қилиш эса бошлиқларга итоат қилишдир.
Аввало, кўчадан ўтиш ёки унда тўхтаб туриш ҳаққи – умумий. Ундан пиёда ҳам, автомашинада ҳам фойдаланиши мумкин. Фақат унда ўзига ва ўзгага ҳам зарар бермаслик шарт.
Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг: “Зарар кўриш ҳам, зарар бериш ҳам йўқ”, деган сўзлари Исломнинг асосий қоидаларидан биридир (Имом Ибн Можа ривояти). Ушбу шаръий қоидага кўра, ҳайдовчи ўзгаларнинг жони, молига етказган зарарга жавобгар бўлади. Ҳайдовчига боғлиқ бўлмаган, унинг айби йўқ ҳолатлар бундан мустасно.
Яна бир ҳадиси шарифда: “...Йўлнинг ҳаққи – кўзни тийиш, азият бермаслик, саломга алик олиш, яхшиликка буюриш ва ёмонликдан қайтариш”, дейилган (Муттафақун алайҳ).
Ҳадиси шарифдаги “азият” кўп нарсаларни ичига олади. Энг ёмонларидан бири – ўзгаларга тил билан озор етказиш, айниқса, ҳақорат, сўкиш – мусулмонлик одобларига мутлақо зид. Гоҳида бўлар-бўлмасга сигнал чалиш, номаҳрамларга назар солиш ёки мусиқани баланд қўйиш, мошинадан ахлат улоқтириш, кечки пайт бошқа ҳайдовчилар кўзини қамаштирадиган, тақиқланган ёритгичларни ёқиб юриш ҳам ўзгаларга озор беришдир.
Аксарият йўл транспорт ҳодисалари маст ҳолда машинани бошқариш, тезликни меъёрдан ошириш, телефонда гаплашиш сабабли юз беради. Маст қилувчи ичимликларни ичиш – катта гуноҳ, маст ҳолда рулга ўтириш – бунданда оғир жиноят. Телефонда гаплашиш эса ҳайдовчининг ҳам, пиёданинг ҳам диққатини олади. Фалокат учун одам бир неча сония чалғиши кифоя қилади.
Динимиз кўрсатмаларида инсон пиёда юрганда ҳам, уловда ҳам мўътадил тезликда юришга тарғиб қилинади. Ҳаддан ташқари тез юриш мўминнинг ҳайбатини кетказади. Уловда меъёридан тез юриш кибр ва ўзини бошқалардан устун қўйиш сабабли бўлади.
Аллоҳ таоло марҳамат қилади: “Ер юзида кибрланиб юрма! Чунки сен (оёқларинг билан) зинҳор ерни теша олмайсан ва узунликда тоғларга ета олмайсан” (Исро сураси 37-оят). Ушбу ояти карима ҳайдовчиларни ҳам уловларида оғир-босиқлик ва сабр билан шошмасдан юришга чақиради.
Ҳанафий олим, Муфтий Муҳаммад Тақий Усмоний йўл ҳаракати қоидаларига амал қилиш ҳақида бундай дейди: “Асл қоида – транспорт воситаси ҳайдовчиси ҳаракат давомида машинаси билан содир қиладиган ҳар бир ҳодисага масъулдир. Чунки машина унинг қўлидаги восита ва ҳайдовчи уни бошқаришга қодир. Машина ўзича ҳаракатланмайди. Шунинг учун ҳайдовчи машинанинг олди, орқаси ва ён томонлари билан етказган зарарга зомин (жавобгар) бўлади. Ҳайдовчи йўл ҳаракати қоидаларини бузиш билан ҳаддан ошиб ўзгага зарар етказса, жавобгар бўлишида шубҳа йўқ. Чунки ҳаддан ошувчи доимо жавобгар ҳисобланади. Лекин йўл қоидаларига амал қилиб юриб, ўзгага зарар етказган киши жавобгар бўлиши тўғрисида турли фикрлар бор. Йўл ҳаракати қоидаларига амал қилса, ҳайдовчига боғлиқ бўлмаган фавқулодда ҳолатларда жавобгар бўлмаслиги тўғри бўлади” (“Ислом фиқҳи академияси журнали”дан).
Йўлнинг қатнов қисмида, пиёдалар ўтиш жойларида ҳаракатланаётган пиёдаларга телефондан фойдаланиш, теле-видео маҳсулотларни кўриш, радио, аудио маҳсулотларни эшитиш, китоб ўқиш ҳамда электрон воситалардан фойдаланиш тақиқланади.
Таҳлиллар йўл ҳаракати ҳодисаларининг ярмидан кўпи пиёдалар билан боғлиқ ҳолда содир этилмоқда. Улар асосан пиёдаларнинг светофор ишоралари, йўл белгилари, йўл чизиқларининг талабларига риоя этмаслиги, йўлнинг пиёдалар учун таъқиқланган қатнов қисмида бўлиши ва бошқа хавфсизлик қоидаларига риоя этмаслиги сабаб бўлмоқда.
Албатта, ҳар бир йўл ҳаракати иштирокчиси қоида ва одобларга риоя қилиб, бир-бирига ҳурмат билан ўзи яхши кўрганни ўзгаларга ҳам раво кўриши лозим. Зеро, тез борган жойга секинроқ ҳам борамиз, вақт жиҳатидан ҳам бу катта фарқ қилмайди.
Мўмин-мусулмонлар йўл ҳаракати қоида ва одобларига кузатув камералари ёки инспектор қараб тургани учун эмас, балки шариатимиз талаби, савобли бир иш деб, амал қилишимиз керак. Ана шунда йўлда юриш ҳам ибодатга айланади!
Манбалар асосида
Баҳриддин Хушбоқов
тайёрлади

Youtube (https://youtu.be/EWHKE_qFDFU) | Tas-ix (https://mover.uz/channel/muslimuz) | Facebook (https://www.facebook.com/muslimuzportal) | Instagram

(https://www.instagram.com/muslimuzportali/)

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Muslim.uz
@muslimuzportal | @mp3muslim | @diniysavollar

Сурхондарё вилояти Термиз тумани Дўстлик маҳалласидаги хонадонлардан биридан Қорахонийлар ва Салжуқийлар даврига оид кулолчилик буюмлари парчалари ва олтин динор топилди, деб хабар бермоқда «Дунё» АА.

Туризм ва маданий мерос вазирлиги маълумотига кўра, хонадон эгаси Улкан Эралиев Термиз археология музейига ушбу топилма ҳақида хабар берган. Музей ва вилоят маданий мерос бошқармаси ходимларидан иборат гуруҳ топилма аниқланган жойга бориб, қазилма майдонида дастлабки иш жараёнини олиб борди. Унга кўра, ушбу қимматбаҳо ашёлар Қорахонийлар ва Салжуқийлар даврига оид эканлиги аниқланди.

Улкан Эралиев қимматбаҳо топилмани белгиланган тартибда Термиз археология музейига топширди, шундан сўнг унга амалдаги қоидаларда белгиланган ҳақ тўлаб берилди.

Музей директори бошчилигидаги музей мутахассислари ва нумизматлари томонидан қимматбаҳо топилма дастлабки экспертизадан ўтказилди.

– Олтин динорнинг олд томонида музей нумизмати докторанти Мансур Нормўминов «Аллоҳ» ва «Муҳаммад» сўзларини, шунингдек, араб алифбосининг айрим ҳарфларини ўқишга муваффақ бўлди. Танганинг орқа томонидаги матн деярли ўчиб кетган. Шикастланган, лекин яхши сақланиб қолган танга – олтин динорнинг оғирлиги 1,92 граммни ташкил қилган. Маълумки, мусулмон мамлакатларида тилла тангалар «динор», кумуш тангалар «дирҳам» деб аталар эди, – дейди Маданий мерос агентлиги директорининг биринчи ўринбосари Турсунали Қўзиев.

Маълумот учун, бу йил Термиз археология музейи очилганига 20 йил тўлади.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Бирлашган Араб Амирликларида туризм соҳасида дунёдаги энг йирик тадбир — «Arabian Travel Market – 2022» («АТМ-2022») халқаро сайёҳлик кўргазмаси иш бошлади, деб хабар бермоқда «Дунё» АА.

«Келинг, саёҳат ва туризм келажагини биргаликда шакллантирайлик» шиори остида ўтаётган ушбу халқаро тадбирда дунёнинг 100 га яқин мамлакати, жумладан, Ўзбекистон, БАА, Саудия Арабистони, Испания, Италия, Германия, Кипр, Миср, Озарбайжон, Беларусь, Арманистон, Индонезия, Малайзия, Япония, Жанубий Корея, Мальдив ороллари, Филиппин, Таиланд, Мексика ва бошқа мамлакатлар компаниялари қатнашмоқда.

Халқаро кўргазмада Ўзбекистон Туризм ва маданий мерос вазирлиги, «Uzbekistan Airways» АЖ, «Orient Mice», «Dolores Travel», «Sanat travel experts Sogda tour», «Asia tour elite», «International caravan travel service», «Amirsoy» компаниялари, «Hyatt Regency hotel Tashkent» меҳмонхонаси ва бошқа сайёҳлик ташкилотлари томонидан тайёрланган миллий стенд намойиш этилмоқда.

Тадбир доирасида Бирлашаган Араб Амирликларида истиқомат қилиб келаётган фаол ватандошлар, блогерлар ва медиа вакиллари кўмагида Ўзбекистонда туризмни ривожлантириш, сайёҳларга тақдим этилаётган имтиёзлар, уларнинг хавфсизлигини таъминлаш учун кўрилаётган чора-тадбирлар ҳақидаги маълумотлар ижтимоий тармоқларида кенг тарғиб қилинмоқда.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Сторінка 8 з 592
Top