Марказий Осиёда тиббиёт фани кўҳна ва бой тарихга эга. Ҳозирги Ўзбекистон ҳудудида қадимдан кенг кўламда олиб борилган илмий ва амалий ишлар кўпгина хасталикларни тўғри ажрата олиш ва уларни асосан халқ табобати ёрдамида даволаш имконини берган. Қадимда, айниқса, IХ-ХII асрларда тиббиёт Шарқда, хусусан, Марказий Осиёда равнақ топди. Ўша даврда юнон тилидан санскрит ва қадимий шарқ тилларига ўгирилган кўпгина тиббий асарлар пайдо бўлди. Жумладан, Аристотель, Диоскорид ва Галеннинг доришуносликка оид асарлари сурёний ва араб тилига таржима қилинди.
Ислом ҳаётнинг бошқа соҳалари қатори тиб соҳасини ҳам тартибга солди, тўғри йўналишга йўллади. Қуйида ўрганадиган ҳадиси шарифлар ана ўша улуғ ишнинг баъзи намуналари ҳисобланади. Қуръони карим ва Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг суннатларида инсон соғлиғига катта эътибор берилган. Агар бу икки масдарда соғликни сақлаш бўйича келган маълумотларни ўрганадиган бўлсак, улкан хазина топган бўламиз. Исломда сиҳат-саломатлик, тани соғлик Аллоҳ таоло бандаларига берган энг улкан неъматлардан бири ҳисобланади.
Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Икки неъмат борки, кўп одамлар уларда алданиб қолурлар. Улар соғлик ва фароғат”, деганлар. Кўриниб турибдики, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам очиқ-ойдин қилиб соғликнинг бандага берилган неъмат эканини айтмоқдалар.
Имом Бухорий, Имом Термизий ва Имом ибн Можалар Абдуллоҳ ибн Мехон ал-Ансорий розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадиси шарифида Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам қуйидагини айтганлар: “Кимнинг жасади офиятда бўлса, ўз гуруҳида тинч-омон бўлса ва ҳузурида егани ризқи бўлса гўёки дунёни қўлга киритибди”.
Инсон учун дунёни қўлга киритиш йўлида зарур бўладиган шартлардан энг аввалгиси саломатлик деб эълон қилинишининг ўзи исломда тиббиётга қанчалик эътибор берилишини кўрсатиб турибди. Имом Термизий Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадиси шарифда пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Қиёмат куни бандадан энг аввал сўраладиган неъмат унга, сенинг жисмингни сиҳатлик қилган эмасмидик, сени совуқ сув ила сероб қилган эмасмидик дейилишидир» деганлар. Аллоҳ таоло ўз бандасига берган неъматлар ичида энг аҳамиятлиларидан бўлгани учун ҳам соғлик неъмати ҳақида охиратда биринчи бўлиб сўралади. Шундай экан, банда бу нарсаларнинг қадрига етмоғи керак. Неъматни берган зотга шукр қилмоқ керак. Неъматнинг шукри эса уни берувчи зотга мақтов сўзлари айтиш ва неъматни неъмат бурувчини рози қиладиган йўлда сарфлаш билан бўлади.
Соғлик-саломатлик неъмати муҳим бўлгани учун ҳам пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам биз умматларига ўша улуғ неъматни доимо Аллоҳ таолонинг ўзидан сўраб туришини амр этганлар. Имом Аҳмад Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда қуйидагилар айтилган: “Аллоҳдан яқийнни ва мустаҳкам соғликни сўранглар. Ҳеч бир кимсага яқийндан кейин офиятчалик яхши нарса берилмаган”.
Яқийнн мустаҳкам имондир. Демак, Аллоҳ таоло бандаларига берган неъматлар ичида энг биринчи ўринда мустаҳкам имон турса, ундан кейинги иккинчи ўринда соғлик турар экан. Ислом соғликни Аллоҳ таоло бандага берган улуғ неъмат эканини, унинг учун банда шукр қилиши лозимлигини таъкидлаш билангина кифояланиб қолмайди. Ислом соғликни сақлашнинг йўлларини ҳам баён қилиб беради. Масалан, улар: тозаликка риоя қилиш, соғликка зарар етказувчи ва атрофни ифлос қилувчи нарсалардан қайтариш, бадан тарбия, соғликка зарарли нарсаларни ҳаром қилиш ва бошқалардир.
Манбалар асосида Хўжаобод туман
“Етти чинор” жоме масжиди имом ноиби
Муҳаммад Қуддус Абдулманнон тайёрлади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси тасарруфидаги олий ва ўрта махсус ислом таълим муассасалари ҳамда илмий мактаблар қошида фаолият юритаётган «Қуръони карим ва тажвид» ўқув курсларида навбатдаги давра машғулотлари бошланди.
Юртимизда фуқароларнинг Қуръони каримни тўғри, тартил билан ўқишга бўлган қизиқиш ва эҳтиёжларини қондириш, диний-маърифий саводхонлигини ошириш мақсадида ташкил этилган ушбу ўқув курсларида бугунги кунга қадар 100 мингдан ортиқ юртдошимиз таҳсил олиб, ўқишни муваффақиятли тамомладилар.
Ҳозирги кунда республикамиз бўйлаб 31 та расмий ўқув курси ва филиаллари фаолият кўрсатмоқда. Курсларда тажрибали қорилар ва устозлар томонидан тажвид қоидалари, Қуръон тиловати ва маърифий асослар чуқур ўргатилмоқда.
Машғулотларда иштирок этишни хоҳловчилар ўзларига яқин бўлган қуйидаги ҳудудий ўқув марказларига мурожаат қилишлари мумкин:
Тошкент ислом институти қошидаги ўқув курси
Манзил: Олмазор тумани, Зарқайнар 18-берк кўча, 47-уй
Телефонлар: +998-71-227-23-47, +998-95-525-50-52, +998-97-260-06-00
Ўзбекистон халқаро ислом академияси қошидаги ўқув курси
Манзил: Шайхонтоҳур тумани, Абдулла Қодирий кўчаси, 11-уй
Телефонлар: +998-95-056-26-96, +998-99-202-24-04
«Кўкалдош» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Шайхонтоҳур тумани, Навоий кўчаси, 46-уй
Телефонлар: +998-99-249-30-90, +998-90-000-19-96
«Хадичаи Кубро» аёл-қизлар ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Олмазор тумани, Файзибаланд кўчаси, 1-уй
Телефонлар: +998-71-299-24-11, +998-90-067-33-00
Нурафшон шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Нурафшон ш., Муқимий МФЙ, Тошкент йўли кўчаси, 178-уй
Телефон: +998-99-935-89-62
Янгийўл шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Янгийўл ш., Самарқанд кўчаси, 145-уй
Телефонлар: +998-93-718-44-88, +998-99-191-96-00
Чирчиқ шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Чирчиқ ш., Бирлик МФЙ, А.Навоий кўчаси, 454-уй
Телефонлар: +998-33-050-62-06, +998-91-657-15-18
Ангрен шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Ангрен ш., Наврўз маҳалласи, Маърифат кўчаси, 22-уй
Телефонлар: +998-94-212-25-15, +998-94-928-68-98
Бекобод шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Бекобод ш., Турон кўчаси, 503-уй
Телефонлар: +998-99-918-12-92, +998-77-500-92-92
Фарғона шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Фарғона ш., Кимёгарлар кўчаси, 10-уй
Телефон: +998-50-104-41-00
Бувайда тумани филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Бувайда тумани, Пошшопирим қишлоғи, Шукрона кўчаси, 1-уй
Телефонлар: +998-94-684-05-25, +998-94-624-05-25
Қўқон шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Қўқон ш., Мунаввар кўчаси, 3-А уй
Телефонлар: +998-95-829-40-40, +998-90-588-42-44
«Ҳидоя» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Наманган ш., Индра Ганди кўчаси, 1-уй
Телефонлар: +998-88-572-60-06, +998-93-192-19-84
Косонсой тумани филиали («Ҳидоя» ЎМИТМ қошида)
Манзил: Косонсой тумани, Гулобод МФЙ, Меъмор кўчаси, 95-уй
Телефонлар: +998-91-177-11-34, +998-88-251-11-34
«Саййид Муҳйиддин махдум» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Олтинкўл тумани, Жалабек МФЙ, Ғуломжон Ҳакимов кўчаси, 7-уй
Телефонлар: +998-93-630-35-12, +998-94-101-33-91
Гулистон шаҳри филиали («Кўкалдош» ЎМИТМ қошида)
Манзил: Гулистон ш., Тараққиёт МФЙ, Бунёдкор кўчаси, 605-уй
Телефонлар: +998-77-007-01-38, +998-94-007-19-95
Сирдарё тумани филиали («Кўкалдош» ЎМИТМ қошида)
Манзил: Сирдарё тумани, «Абу Бакр» жоме масжиди ҳудуди
Телефон: +998-95-987-42-42
Жиззах шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Жиззах ш., Сайилжойи маҳалласи, Гулзор кўчаси, 44/1-уй
Телефонлар: +998-55-152-77-33, +998-99-298-77-33, +998-93-300-03-25
Зомин тумани филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Зомин тумани, Ғ.Ғулом МФЙ, Ш.Насриддинов кўчаси
Телефонлар: +998-93-294-83-53, +998-97-328-63-40
Ҳадис илми мактаби қошидаги ўқув курси
Манзил: Пайариқ тумани, Хўжа Исмоил маҳалласи (Имом Бухорий зиёратгоҳи)
Телефонлар: +998-94-186-19-94, +998-66-240-20-51
Калом илми мактаби қошидаги ўқув курси
Манзил: Пайариқ тумани, Хўжа Исмоил маҳалласи (Имом Бухорий зиёратгоҳи)
Телефонлар: +998-94-186-19-94, +998-66-240-20-51
Мир Араб олий мадрасаси қошидаги ўқув курси
Манзил: Бухоро ш., Абу Ҳафс Кабир кўчаси, 3-уй
Телефон: +998-99-702-82-70
«Мир Араб» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Бухоро ш., Хўжа Нуробод кўчаси, 16-уй
Телефонлар: +998-97-303-44-43, +998-65-420-45-97, +998-99-964-34-95
«Жўйбори Калон» аёл-қизлар ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Бухоро ш., Ҳавзи нав кўчаси, 92-уй
Телефонлар: +998-65-221-72-73, +998-50-070-84-24, +998-90-080-88-84
Тасаввуф илми мактаби қошидаги ўқув курси
Манзил: Когон тумани, Қасри Орифон қишлоғи (Баҳоуддин Нақшбанд зиёратгоҳи)
Телефон: +998-99-702-82-70
Навоий шаҳри филиали (Мир Араб олий мадрасаси қошида)
Манзил: Навоий ш., М.Таробий кўчаси, 48-Б уй
Телефон: +998-90-969-48-64
«Хожа Бухорий» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Китоб тумани, Заргарлик кўчаси, 4-уй
Телефонлар: +998-75-542-74-25, +998-99-667-40-02
«Абул Муин Насафий» ақида илми мактаби қошидаги ўқув курси
Манзил: Қарши ш., Арал овул МФЙ, Намуна кўчаси, 9-уй
Телефон: +998-88-850-18-18
«Имом Термизий» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Термиз ш., Шимолий дарвоза кўчаси, 3-уй
Телефонлар: +998-55-451-11-61, +998-97-533-77-08, +998-97-875-99-77
«Фахриддин ар-Розий» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Урганч тумани, Каттабоғ маҳалласи, Ҳамкорлик кўчаси, 43-уй
Телефонлар: +998-95-623-23-43, +998-99-021-54-04, +998-99-503-32-62
«Муҳаммад ал-Беруний» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Нукус ш., Билимлер гузари кўчаси, 1а-уй
Телефон: +998-94-598-26-26
Қўшимча маълумотлар, гуруҳлар жадвали ва қабул шартлари бўйича юқоридаги масъул рақамларга мурожаат қилишингиз мумкин.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати