Инсоният тарихидаги биринчи шифохона мусулмон оламида пайдо бўлган. Дастлабки очилган шифохоналарда иккита бўлим бўлган. Улардан бирида талабаларга тиббиёт илмидан дарс берилган, иккинчисида эса беморлар ётиб даволанишган.
Ҳозирги Ўзбекистон ҳудудида қадимда ҳам даволаш муассасалари фаолият юритган. Хусусан, Амир Темур бошқа мамлакатларнинг машҳур табибларини пойтахт Самарқандга олиб келиб, махсус шифохоналар очган. Мовароуннаҳр ва Хуросонда шифохоналар учун алоҳида бинолар қурилган. Шифохоналар очишга Алишер Навоий ҳам катта аҳамият берган. Туркистоннинг баъзи вилоятларида махсус шифохоналар бўлгани манбаларда қайд этилган.
Робия ЖЎРАҚУЛОВА
тайёрлади
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Агар интилсангиз орзу этиб улкан шараф томон,
Юлдузлардан паст нарсага қаноат этманг ҳеч қачон.
Банда Аллоҳнинг тавфиқи ва баракасидан маҳрум бўлганда гўзаллик, заковат, куч-қувват ва маърифат инъомларининг барчаси мусибатга айланади. Шунинг учун Аллоҳ бандаларини ана шундай хафалик ва саросималикдан огоҳ этади. Масалан, сиз гоҳида йўлда кетаётган бўласиз, шунда сиз тарафга қараб бир машина елдек учиб келаётган бўлади. У кўзингизга баданингизни парчалаб, ҳаётингизга нуқта қўядигандек туюлади. Шунда бор кучингиз билан қутулишга ва омон қолишга интиласиз. Аллоҳ таоло бандаларига Ундан юз ўгирсалар ана шундай ҳалокат ва ўлимларга дуч келишларини билдиришни хоҳлайди ва нажотни У зотдангина излашларини буюради:
﴿فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ إِنِّي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ مُبِينٌ وَلَا تَجْعَلُوا مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آَخَرَ إِنِّي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ مُبِينٌ﴾
“Бас, фақат Аллоҳгагина қочинг. Албатта, мен сизларга Ундан (келган) очиқ-ойдин огоҳлантирувчиман.Ва Аллоҳга бошқа маъбудни шерик қилманглар. Албатта, мен сизларга Ундан (келган) очиқ-ойдин огоҳлантирувчиман” (Зарият сураси, 50-51-оятлар).
Инсон ўзини тиклаши, ҳаётини қайта тартибга солиши ва Роббиси билан ҳар куни олдингисидан афзалроқ алоқа боғлаши талаб этилади. Ушбу маънони бу дуо тўлиқ ифода этади: “Аллоҳим, Сен Роббимсан, Сендан ўзга илоҳ йўқ. Сен мени яратгансан, мен Сенинг қулингман. Мен имкон қадар Сенга берган ваъдам ва аҳдимда содиқман. Сендан қилган нарсаларим сабабли етадиган ёмонликдан паноҳ сўрайман. Менга берган неъматларингни эътироф этаман, гуноҳларимни ҳам эътироф этаман. Мени кечир, Чунки гуноҳларни фақат Сенгина кечиргувчисан”.
Бу дуони ҳар куни тонг отган ва кун ботган вақтда қайта ўқиш ва ўз ваъдасини қайта янгилаб олиш лозим.
Шуъла: Агар бирор ишингизда муваффақиятсизликка учрасангиз ҳеч қачон умидсизликка таслим бўлманг, тушкунликка тушманг. Сизни шак-шубҳалар чулғаб олишига асло йўл қўйманг!
Доктор Оиз ал-Қарнийнинг
"Дунёдаги энг бахтли аёл" китобидан