Инсон асабийлашса мия, жигар, буйрак ва юракка озуқа ташувчи йўллар бўғилади. Кўз қорачиғи кенгайиб, юрак уриши тезлашади. Бундай вақтда жигардан углеводлар (зарарли суюқлик) ажрала бошлайди. Аъзоларнинг бундай пала-партиш ишлаши кўп касалликларнинг (стенокардия, инфаркт, инсулт) келиб чиқишига сабаб бўлади.
Очиқ чеҳрали, босиқ, вазмин одамлар руҳан ва жисмонан тетик бўлади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ғазабланган пайтда ўтириб олишни, яна босилмаса, ётиб олишни ёки таҳорат янгилаб, икки ракат намоз ўқишни тавсия қилганлар.
Асаб толаларининг узилиши аъзоларимиздаги озиқ моддалар камайишига, ҳолсизликка олиб келади. Масалан, жисмимизда калций моддаси етишмаса, мушакларимиз оғриб, суякларимиз мўрт бўлиб қолиши мумкин. Юзимизга табассум қайтиши биланоқ, миямиз тажангликни сўндирувчи моддалар ишлаб чиқара бошлайди.
Мунтазам бадантарбия қилиш, очиқ ҳавода айланиш, айниқса, уйқуга ётишдан олдин беш-ўн дақиқа юриш жуда фойдали. Табиат қўйнига чиқиб завқланиш, вақти-вақти билан тоза сув ҳавзаларида чўмилиб туриш ҳам керак. Шунингдек, озуқага бой овқатларни меъёрида ейиш яхши. Эзгу ният, чиройли сўз, яхши амал, ота-она, қариндош-уруғ, қўни-қўшнилар билан яхши муносабат ҳам асабларимизга тинчлик беради, мустаҳкамлайди. Демак, имкон борича турли асаббузарликларнинг олдини олишга интилишимиз, яхшиликка ишонч, келажакка умид билан яшашга ўрганишимиз зарур.
Парда ЖЎРАев,
кардиолог
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Бани Исроилда бир содда одам Аллоҳ таолога бундай муножот қилаётган эди: “Ё Аллоҳим! Сенинг хотининг йўқ деб эшитганман, сенинг фарзандларинг йўқ экан. Сен менинг ҳузуримга келгин, токи мен сенинг хизматингни қилайин. Сенга кўйлаклар тикиб берайин, тотли, мазали овқатлар тайёрлаб берайин”. Мусо алайҳиссалом унинг олдидан ўтиб кетаётган эдилар. У содда одамни дуосини эшитиб дарғазаб бўлиб: “Эй Аллоҳнинг бандаси! Айтаётган сўзларинг Аллоҳ таолонинг шаънига нолойиқ сўзлардир, бундай беодобликни зинҳор қайтармагин!” дедилар. Шунда ҳалиги содда одам даҳшатга тушиб, титроқ босиб, кўзларидан ёшлар оқиб тавба қилди. Шу даражада қўрқиб кетдики, унинг бу қўрқиши Аллоҳ таолога хуш келди ва Мусо алайҳиссаломга ваҳий юборади. Буни шоир қўйидаги мисралар билан ажойиб тарзда ифодалаган.
Ту барои васл кардан омади,
На барои фасл кардан омади.
Таржимаси:
Сен васл учун келдинг,
Фасл учун келмадинг.
Нима учун? Шунинг учунки, унинг сўзлари зоҳирий тарзда хато бўлса ҳам, лекин, ботинда Аллоҳ таолога жуда кучли муҳаббати бор эди.
Шайх Зулфиқор Аҳмад Нақшбандийнинг
"Илоҳий ишқ" китобидан Нодир Одинаев таржимаси