Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
12 Март, 2026   |   23 Рамазон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:22
Қуёш
06:40
Пешин
12:38
Аср
16:40
Шом
18:30
Хуфтон
19:42
Bismillah
12 Март, 2026, 23 Рамазон, 1447

Йил сарҳисоби: 25 та янги масжид, 21 тага етган Қуръон курслари, 2 нафар фан доктори ва 15 млрд. сўмлик хайриялар ...

30.12.2021   2094   4 min.
Йил сарҳисоби: 25 та янги масжид, 21 тага етган Қуръон курслари, 2 нафар фан доктори ва 15 млрд. сўмлик хайриялар ...

Шу йил 30 декабрь куни Ўзбекистон мусулмонлари идорасида 2021 йилда диний-маърифий соҳада амалга оширилган ишлар ва эришилган натижаларга бағишланган йиғилиш бўлиб ўтди.
Тадбир Қуръони карим тиловати ва хайрли дуолар ила бошланди.

Муфтий ҳазратлари Ислом дини маърифатини кенг ёйиш, мўмин-мусулмонлар эҳтиёжини таъминлаш ва масжид-мадрасаларни обод этиш йўлида қилинган ишлар ҳақида сўз қилдилар. Шунингдек, Давлатимиз раҳбари томонларидан диний-маърифий соҳани ривожлантиришга берилаётган диққат-эътиборни мамнуният ила қайд этдилар.

Нутқда таъкидланган асосий ишларга тўхталадиган бўлсак, ўтаётган йилда 25 та янги масжид очилди. 96 та жоме янгидан қурилди, 123 таси капитал таъмирланди. Айни кунларда 250 та масжидда қайта қуриш ишлари давом этмоқда. 2022 йилда 160 та масжидни янгидан қуриш ишлари бошланади.

Халқаро ислом академиясида 820 нафар имом-хатиб, 810 нафар имом ноиби билим ва кўникмаларини оширди. Ҳудудларда имом-хатибларнинг қироат, ақида, фиқҳ бўйича илмларини сайқаллаш бўйича саъй-ҳаракатлар олиб борилмоқда. 200 нафар муаззиннинг азон айтиш маҳорати оширилди.

Барча ҳудудлар, айниқса, олис ва чекка туманларда уламоларимиз аҳоли билан суҳбатлар ташкил қилдилар. Бундай ишлар ҳудудлар миқёсида давом этмоқда. Имом-хатиблар ҳомийларни жалб қилган ҳолда ёрдамга муҳтож кишиларга жами 15 млрд. сўмлик моддий ёрдамлар уюштирдилар. Диний соҳа ходимларини молиявий қўллаб-қувватлаш борасида ҳам салмоқли ишлар қилинди.

Олий ва ўрта махсус мадрасаларга қабул квоталари ўтган йилларга нисбатан кўтарилди. Диний таълим бериш сифатини тубдан яхшилаш бўйича фан дастурлари қайта ишлаб чиқилди. Икки нафар уламо Азизхўжа Иноятов ва Соатмурод Примов Фалсафа фанлари доктори (PhD) илмий унвонини олди, яна бир қатор соҳа ходимлари илмий ишларни давом эттирмоқда.

Ташкил этилган “Қуръони карим ва тажвид” ўқув курслари сони 21 тага етди. Шу кунга қадар 22 мингдан зиёд кишига қироат бўйича бошланғич илмлар берилди. Айни кунларда ушбу ўқув курсларда 2,5 минг киши таҳсил олмоқда.
Фатво ишларини кенгайтириш учун малакали мутахассислар ишга олинди, моддий-техник базаси мустаҳкамланди. Натижада, жорий йил давомида Колл-марказ орқали 200 мингга яқин саволларга жавоб берилди.

“Ҳидоят сари” кўрсатуви негизида “Муфтий минбари” рукни ташкил этилди. “Маданият ва маърифат” телеканалида “Маърифий суҳбатлар” номли янги туркум кўрсатув тасвирга олинди. Шунингдек, “O‘zbekiston” ва ҳудудий телеканалларда “Зикр аҳлидан сўранг” номли кўрсатув эфирга узатила бошланди. Имом-домлаларга тегишли бўлган 50 дан зиёд сайт ва 300 дан ортиқ ижтимоий тармоқларда маърифат улашиш ишлари изчил давом этмоқда.

Умра сафарини ташкил этиш бўйича қилинган саъй-ҳаракатлар ҳам ўзининг натижасини бермоқда. Аллоҳ насиб этса, тез орада мавжуд эҳтиёт чоралари кўрилиб, муборак сафар бошланади.

Муфтий ҳазратлари барча соҳа ходимларини ислом уммати ва ўлкамиз фаровонлиги йўлида елками-елка меҳнат қилишга даъват этдилар. Диний соҳа ходимлари аввало, Ҳақ таоло ва динимиз олдидаги масъулиятни ихлос ила адо этиш, халқимиз томонидан билдирилган ишончни оқлаш даркорлиги, бунинг учун эса тинимсиз меҳнат қилиш зарурлигини алоҳида қайд этдилар.

Мулоқотда сўзга чиққанлар томонидан бугунги ҳаёт талаблари қатъийлашиб бораётгани, замонавий таҳдидлар ва хуружларга соҳа ходимлари биринчи навбатда қарши туришлари таъкидланди. Ўз навбатида, ҳар бир диний соҳа ходими ўзи масъул бўлган ишга виждонан ёндошиши билан бир қаторда зиммасига юклатилган вазифаларни сидқидилдан бажариш кабилар таъкидланди.

Жорий йилда ютуқ ва муваффақиятларга эришишда салмоқли хизмат кўрсатган, фаол ва фидойи бир гуруҳ ходимларга Мақтов ёрлиғи ва мукофотлар топширилди.

Йиғилиш якунида Диний идора тизимида кўп йиллар меҳнат қилган мўътабар уламолар, таниқли устозлар, хусусан, раҳматли Усмонхон домла Темирхон ўғлининг дин йўлидаги хизматлари ёдга олиниб, уларнинг солиҳ амалларини ўзларига ҳамроҳ айлашини Аллоҳ таолодан сўраб, дуои хайрлар қилинди.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Фитр садақаси: кимлар нима учун ва кимларга, қачон ва қанча миқдорда беради?

01.04.2024   5025   4 min.
Фитр садақаси: кимлар нима учун ва кимларга, қачон ва қанча миқдорда беради?

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

ФИТР САДАҚАСИ НИМА УЧУН БЕРИЛАДИ?

Фитр садақаси – рўзадан чиқиш муносабати билан бериладиган садақа. У Рамазон ойида беҳуда гап-сўзлар, қилинган хато ва камчиликларни ювиш ҳамда камбағал, мискинлар, етим ва бечораларнинг очликларини кетказиш мақсадида жорий қилинган.

Имом Вакиъ ибн Жарроҳ раҳимаҳуллоҳ айтадилар: “Фитр садақаси – саҳв саждасига ўхшайди. Намознинг вожиб амали тарк бўлганда, саҳв саждаси билан намоз тўғрилангандек, фитр садақаси ҳам рўзанинг камчиликларини тўлдиради”.

Ҳанафий мазҳабида фитр садақаси вожиб амал ҳисобланади.

 

ҚАЧОН БЕРИЛИШИ КЕРАК?

Фитр садақасини рамазон ҳайити куни тонг отгандан яъни бомдод намозининг вақти киргандан бошлаб ҳайит намозига чиқишдан олдинги вақтга қадар бериш вожиб. Рамазон ойи бошланиши билан берилса ҳам бўлади.

Аммо ҳайит намозидан кейинга қолдирмаслик керак. Агарда киши фитр садақасини ҳайит намозигача бера олмаса, намоздан кейин беради, лекин савоби рамазон ойида берганчалик бўлмайди, аммо бериши шарт. Яъни уни беролмай қолган киши зиммасида фитр садақасини бериш вожиб бўлиб қолаверади.

 

КИМЛАР БЕРИШИ КЕРАК?

Хур, нисоб миқдоридаги мулкка эга бўлган (фитр садақасининг нисобида молнинг ўсувчи бўлиши эътиборга олинмайди) мусулмон эркак ва аёлнинг зиммасига фитр садақасини бериш вожиб бўлади. Нисоб миқдоридаги мулкка эга киши балоғатга етмаган болалари номидан фитр садақасини бериши вожиб.

Киши аёли ва балоғатга етган фарзандлари учун фитр садақасини бериши вожиб эмас, балки уларнинг ўзлари бериши мақсадга мувофиқ саналади. Аммо балоғатга етган фарзандлари ва аёли учун улар айтишмаса ҳам, фитр садақасини берса, улар зиммасидан фитр садақаси соқит бўлади.

Ҳайит кечаси туғилган чақалоқ учун ҳам отаси фитр садақа бериши вожиб бўлади. Ҳомила ва ҳайит кунидан олдин вафот этганлар учун эса вожиб бўлмайди.

 

КИМЛАРГА БЕРИЛАДИ?

Фитр садақаси мусулмон камбағал-мискинларга берилади. “Фатавои Ҳиндия” китобида келтирилишича, фитрни беришда энг афзали, аввало, (камбағал) ака-ука, опа-сингиллар ҳисобланади. Сўнгра уларнинг фарзандлари. Улардан кейин амаки-аммалар, сўнгра уларнинг фарзандлари. Тоға-холалар ва уларнинг фарзандлари сўнг юқоридагилардан ташқари қариндошлар. Улардан кейин қўшнилар, касбдошлар, кейин ҳамшаҳарлар ёки қишлоқдошлар ҳақли ҳисобланади.

 

КИМЛАРГА БЕРИЛМАЙДИ?

Фитр садақаси нисоб миқдорича моли бўлган бой кишига, ўзининг ота-онаси, бобо-момосига, ўзининг ўғил-қизларига ва уларнинг фарзандларига, эр-хотин бир-бирига бериш мумкин эмас.

Шунингдек, ғайридинга, фосиққа, гуноҳ ва маъсиятга, шунингдек мусулмонларга зарар келтирадиган ҳар қандай ишларга сарфлайдиган кимсаларга берилмайди.

Фитр садақасини муҳтожларнинг қўлларига қийматини бериш жоиз. Бу пуллар масжид қурилиши, умумий хайрия ишлари учун берилиши мумкин эмас.

 

РЎЗА ТУТМАГАНЛАР ҲАМ ФИТР САДАҚАСИНИ БЕРАДИМИ?

Бирор узр сабабли рўза тута олмаганлар ҳам ўзлари ёки улар номидан нафақа бериши керак бўлган одам фитр садақасини бериши керак.

 

ФИТР САДАҚАСИ ҚАНЧА МИҚДОРДА БЕРИЛАДИ?

Фитр садақасининг миқдори қуйидагича белгиланди:
2 кг
буғдой ёки унинг қиймати – 10 000 (ўн минг) сўм;
2 кг буғдой уни ёки унинг қиймати – 12 000 (ўн икки минг) сўм;
4 кг арпа ёки унинг қиймати – 20 000 (йигирма минг) сўм;
2 кг майиз ёки унинг қиймати – 110 000 (бир юз ўн минг) сўм;
4 кг хурмо ёки унинг қиймати – 200 000 (икки юз минг) сўм деб белгиланди.

 

Ҳар ким ўз имкониятига қараб ушбу тўрт маҳсулотнинг хоҳлаган бир туридан фитр садақасини берса кифоя.

Эслатма! Фитр садақаси қийматлари Тошкент шаҳар бозорларидаги нархга асосан белгиланган бўлиб, ҳар бир вилоят ўз бозорларидаги нархга қараб фитр садақасини белгилайди.

Даврон НУРМУҲАММАД 

Мақолалар