12 Феврал, 2026, 24 Шаъбон, 1447
12 Феврал, 2026, 24 Шаъбон, 1447
Шу йил 30 декабрь куни Ўзбекистон мусулмонлари идорасида 2021 йилда диний-маърифий соҳада амалга оширилган ишлар ва эришилган натижаларга бағишланган йиғилиш бўлиб ўтди.
Тадбир Қуръони карим тиловати ва хайрли дуолар ила бошланди.
Муфтий ҳазратлари Ислом дини маърифатини кенг ёйиш, мўмин-мусулмонлар эҳтиёжини таъминлаш ва масжид-мадрасаларни обод этиш йўлида қилинган ишлар ҳақида сўз қилдилар. Шунингдек, Давлатимиз раҳбари томонларидан диний-маърифий соҳани ривожлантиришга берилаётган диққат-эътиборни мамнуният ила қайд этдилар.
Нутқда таъкидланган асосий ишларга тўхталадиган бўлсак, ўтаётган йилда 25 та янги масжид очилди. 96 та жоме янгидан қурилди, 123 таси капитал таъмирланди. Айни кунларда 250 та масжидда қайта қуриш ишлари давом этмоқда. 2022 йилда 160 та масжидни янгидан қуриш ишлари бошланади.
Халқаро ислом академиясида 820 нафар имом-хатиб, 810 нафар имом ноиби билим ва кўникмаларини оширди. Ҳудудларда имом-хатибларнинг қироат, ақида, фиқҳ бўйича илмларини сайқаллаш бўйича саъй-ҳаракатлар олиб борилмоқда. 200 нафар муаззиннинг азон айтиш маҳорати оширилди.
Барча ҳудудлар, айниқса, олис ва чекка туманларда уламоларимиз аҳоли билан суҳбатлар ташкил қилдилар. Бундай ишлар ҳудудлар миқёсида давом этмоқда. Имом-хатиблар ҳомийларни жалб қилган ҳолда ёрдамга муҳтож кишиларга жами 15 млрд. сўмлик моддий ёрдамлар уюштирдилар. Диний соҳа ходимларини молиявий қўллаб-қувватлаш борасида ҳам салмоқли ишлар қилинди.
Олий ва ўрта махсус мадрасаларга қабул квоталари ўтган йилларга нисбатан кўтарилди. Диний таълим бериш сифатини тубдан яхшилаш бўйича фан дастурлари қайта ишлаб чиқилди. Икки нафар уламо Азизхўжа Иноятов ва Соатмурод Примов Фалсафа фанлари доктори (PhD) илмий унвонини олди, яна бир қатор соҳа ходимлари илмий ишларни давом эттирмоқда.
Ташкил этилган “Қуръони карим ва тажвид” ўқув курслари сони 21 тага етди. Шу кунга қадар 22 мингдан зиёд кишига қироат бўйича бошланғич илмлар берилди. Айни кунларда ушбу ўқув курсларда 2,5 минг киши таҳсил олмоқда.
Фатво ишларини кенгайтириш учун малакали мутахассислар ишга олинди, моддий-техник базаси мустаҳкамланди. Натижада, жорий йил давомида Колл-марказ орқали 200 мингга яқин саволларга жавоб берилди.
“Ҳидоят сари” кўрсатуви негизида “Муфтий минбари” рукни ташкил этилди. “Маданият ва маърифат” телеканалида “Маърифий суҳбатлар” номли янги туркум кўрсатув тасвирга олинди. Шунингдек, “O‘zbekiston” ва ҳудудий телеканалларда “Зикр аҳлидан сўранг” номли кўрсатув эфирга узатила бошланди. Имом-домлаларга тегишли бўлган 50 дан зиёд сайт ва 300 дан ортиқ ижтимоий тармоқларда маърифат улашиш ишлари изчил давом этмоқда.
Умра сафарини ташкил этиш бўйича қилинган саъй-ҳаракатлар ҳам ўзининг натижасини бермоқда. Аллоҳ насиб этса, тез орада мавжуд эҳтиёт чоралари кўрилиб, муборак сафар бошланади.
Муфтий ҳазратлари барча соҳа ходимларини ислом уммати ва ўлкамиз фаровонлиги йўлида елками-елка меҳнат қилишга даъват этдилар. Диний соҳа ходимлари аввало, Ҳақ таоло ва динимиз олдидаги масъулиятни ихлос ила адо этиш, халқимиз томонидан билдирилган ишончни оқлаш даркорлиги, бунинг учун эса тинимсиз меҳнат қилиш зарурлигини алоҳида қайд этдилар.
Мулоқотда сўзга чиққанлар томонидан бугунги ҳаёт талаблари қатъийлашиб бораётгани, замонавий таҳдидлар ва хуружларга соҳа ходимлари биринчи навбатда қарши туришлари таъкидланди. Ўз навбатида, ҳар бир диний соҳа ходими ўзи масъул бўлган ишга виждонан ёндошиши билан бир қаторда зиммасига юклатилган вазифаларни сидқидилдан бажариш кабилар таъкидланди.
Жорий йилда ютуқ ва муваффақиятларга эришишда салмоқли хизмат кўрсатган, фаол ва фидойи бир гуруҳ ходимларга Мақтов ёрлиғи ва мукофотлар топширилди.
Йиғилиш якунида Диний идора тизимида кўп йиллар меҳнат қилган мўътабар уламолар, таниқли устозлар, хусусан, раҳматли Усмонхон домла Темирхон ўғлининг дин йўлидаги хизматлари ёдга олиниб, уларнинг солиҳ амалларини ўзларига ҳамроҳ айлашини Аллоҳ таолодан сўраб, дуои хайрлар қилинди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Агар инсон бирор нарса ихтиро қилса, унинг сифатларини, имкониятларини ва нуқсонларини жуда яхши билади. Худди шундай, Аллоҳ таоло инсонни яратди ва Ўзи яратган махлуқотларининг имкониятларини жуда яхши билувчи Зотдир.
Аллоҳ таоло Қуръони каримнинг бирор оятида бандаларининг яхши сифатларини келтирган бўлса, улар билан бирга бешта нуқсонни ҳам санаб ўтган. Қуйида уларни бирма-бир баён этамиз.
Инсон золимдир
Инсоннинг энг катта нуқсонларидан бири у золимдир.
﴿إِنَّهُ كَانَ ظَلوُمًا﴾
«Дарҳақиқат, у (инсон) ўта золимдир» (Аҳзоб сураси, 72-оят).
Албатта, инсон золим бўлиши билан бирга, унда бу нуқсонини тўғрилаш имконияти бор. Яъни, инсон Аллоҳ таолога маҳбуб бўлган – одил сифати билан сифатланиши мумкин.
Инсон жоҳилдир
Иккинчи нуқсони шуки инсон ўта жоҳилдир.
﴿كَانَ ظَلُومًا جَهُولًاُ﴾
«Дарҳақиқат, у (инсон) ўта золим ва ўта жоҳилдир» (Аҳзоб сураси, 72-оят).
Инсонда бу сифатнинг акси бўлган илм ҳосил қилиш истеъдоди бор. Гуёки Аллоҳ таоло ушбу икки лафз (жоҳил ва золим) билан шунга ишора қиляптики, агар инсон ҳаракат қилса, ўзининг жоҳиллигини олимликка, золимлигини эса одилликка ўзгартириши мумкин. Агар меҳнат қилмаса, золимлигича, жоҳиллигичи қолиб кетади.
Инсон заифдир
Инсоннинг учинчи нуқсонини баён қилиб Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади.
﴿وَ خُلِقَ الْإِنْسَنُ ضَعِيفًا﴾
«Ва инсон заиф яратилгандир», (Нисо сурси, 28-оят).
Инсон шу даражада заифки, унинг онгида инглизлар таъбири билан айтганда, “Fear of unknown” (Нотаниш нарсадан хавфсираш) ҳукм суради.
Банда ниҳоятда ожизки, у заррадек вирус сабабли бемор бўлади. Натижада у иложсиз қолиб, шифокорнинг “касалингиз давосиз” деган сўзидан чуқур қайғуга ботади. Ваҳоланки, вирус шу даражада кичикки, уни ҳатто оддий кўз билан кўриб бўлмайди. Лекин шу зарра миқдоридаги вирус одамларни ҳалокат ёқасигача олиб боради.
Инсон шошқалоқдир
Тўртинчи нуқсон бу шошқалоқликдир. Бу борада Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади.
﴿وَ كَانَ الْإِنْسَانُ عَجُولًا﴾
«Ва инсон шошқалоқ бўлгандир», (Исро сураси, 11-оят).
Яъни, инсон табиатан шошқалоқдир. Агар тўрт кун нафл намозларини ўқиса, келаси бешинчи куни Шайх Шиблий раҳматуллоҳи алайҳ ёки Жунайд Бағдодий раҳматуллоҳи алайҳ авлиёлар сингари кароматлар кўрсатишни орзу қилади, дуолари бир лаҳзада қабул бўладиган зот бўлишни хоҳлаб қолади. Бир, икки марта дуо қилиб, менинг дуоларим ижобат бўлиши керак, деб даъво қила бошлайди.
Эй ожиз банда! Аллоҳ таоло бандаларига Қуръони каримда жуда кўп маротаба намоз ўқишга буюради. Лекин биз бу ҳукмни бир қулоғимиздан эшитиб, иккинчисидан чиқариб юборамиз. Агар ўзимиз бировга бир ишни уч марта буюрсак, тўртинчи дафасида ғазабимиз чиқиб, кўзларимиз қизариб: “Ҳой, сен мени эшитмаяпсанми, мен сенга уч марта айтдим”, деймиз. Лекин еру осмоннинг хазиналари Унинг қўлида бўлган Зот қайта-қайта намоз ўқишга буюради. Лекин биз “Аллоҳу акбар” деган азон овозини эшитсак ҳам, масжид сари йўл олмаймиз. Аллоҳнинг буйруғига эътибор қаратмаймиз. Озгина амалининг эвазига катта-катта даража ва мукофотларни фақатгина шошқалоқ инсон орзу қилади.
Инсон беҳафсала ва тор юракдир
Аллоҳ таоло бешинчи нуқсон ҳақида бундай марҳамат қилади:
﴿إِنَّ الْإِنْسَانَ خُلِقَ هَلُوْعًا﴾
«Албатта инсон ўта беҳафсала қилиб яратилингандир» (Маъориж сураси, 33-оят).
Айрим муфассирлар ушбу ояти каримани “тор юраклидир” деб тафсир қилганлар. Яъни, инсон шу даражада беҳафсалаки, унга Аллоҳ таоло томонидан яхшилик етса, фаромуш қилади, озгина мусибат етса, сабот билан сабр қилмайди. Агар бирон муваффақиятга эришса, фақат ўзининг кучи билан унга эришганини даъво қилади. Аллоҳ таолонинг берган тавфиқини унутади. Бордию ундан биргина интервью олинса, ўзининг шижоати, қаҳрамонлиги билан муваффақиятга эришганини айтади. Агар у муваффақиятсизликка учраса ва ундан: “Сизга нима бўлди?” деб сўралса у: “Аллоҳ таолонинг иши экан, пешонага ёзилгани бўлади-да”, дейди.
Ҳа инсон шундай, бир нарсага эришса ўзидан, йўқотса Аллоҳ таолодан деб билади, ўзининг хатосини айтмайди. Биз нима учун бир оддий сабабчи эканимизни, Аллоҳ таоло ҳамма ишнинг тавфиқини берувчи эканини айтмаймиз? Чунки биз муваффақият пайтида нафсимизнинг қули бўламиз, Аллоҳ Роббул иззатни унутиб қўямиз. Ваҳоланки, яхшиликлар, ютуқларни Ундан деб билиб, ўнгидан келмаган ишларимизни ўзимизнинг нуқсон ва камчилигимиздан деб билишимиз лозим.
Шайх Зулфиқор Аҳмад Нақшбандийнинг "Илоҳий ишқ" китобидан
Нодир Одинаев таржимаси
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 