Ҳозир Америкада уч юз минг нафарга яқин ўзбек яшайди. Дастлаб, ўтган асрнинг 60–70-йиллари ўн мингга яқин ўзбек оилалари бу ўлкада қўним топишди. Бир неча минг нафар ўзбеклар 80-йилларда Туркия ва Афғонистон орқали ўтишган. Ўзбекистон мустақиллигидан кейин ҳар йили салкам икки минг фуқаро АҚШ ҳукумати тақдим этаётган «Яшил чипта» соҳибига айланяпти.
Инглиз тилини яхши ўзлаштирган ва ўқишни давом эттириш учун келган ёшлар юқори малакали мутахассис бўлиб, Ватанга қайтиб, танлаган соҳаларида ишни давом эттириш учун аниқ мақсад сари интилишяпти.
Бугун улар фақат ишчи эмас, балки тадбиркор, ўқитувчи, профессор, адвокат, учувчи ва ҳатто ҳуқуқшунос бўлиб давлат ташкилотларида ишлашяпти. Давлат мутахассислари кузатувларига кўра, Америкада турмуш кечираётган миллатлар орасида ўзбеклар ўзининг қонунга итоатлилиги, меҳнатсеварлиги, инсонпарварлиги ва меҳмондўстлиги билан алоҳида ажралиб тураркан.
Ватандошларимиз нафақат АҚШ жамиятининг бир қисми, балки ўзбек миллий маданияти, қадриятлари ва урф-одатларининг муҳим бўғини сифатида ҳам мазмунли ҳаёт кечиришмоқда. Бунда, албатта, миллатимиз, халқимиз равнақи, маданиятимиз тарғиботига бағишлаб ўтказилаётган турли тадбирларнинг аҳамияти катта. Ҳар йили Ўзбекистоннинг Америкадаги элчихонаси юртимиз мустақиллиги, Наврўз ва ҳайит байрамларига бағишлаб ватандошларни тадбирга таклиф қилади ва шодиёналар кенг нишонланади.
Юртдошларимиз ташкил этган «Туркистон-Америка» уюшмаси ва «Ўзбек Америка» жамияти у ердаги ўзбекларни бирлаштириб туради. Ватандошларимиз Пенсилвания, Филаделфия, Техас, Чикаго ва янада узоқ штатларда умргузаронлик қилмасинлар, уларнинг ҳолидан хабар олиб туришади. Жамият миллий қадриятларимизни сақлаб қолиш ва ёшларни Ватанга муҳаббат руҳида тарбиялаш мақсадида турли анжуманлар ўтказади. Уларга ош, ҳалим ва сумалак каби миллий таомлар тортиқ қилинади. Бундан ташқари, уюшма ўн йилдан бери мунтазам Рамазон ойида Ўзбекистондан мураттаб қориларни таклиф қиляпти. Қориларимиз у ердаги жоме масжидларида хатмга ўтиб, маърузалар қилишади ва уларнинг саволларига жавоб беришади.
Америкада бир гуруҳ ўзбекистонлик ташаббускор ёшлар етакчи мутахассислар билан ҳамкорликда инглиз тилида «The Uzbek Times» журнали ва ўзбек тилида «Ватандош» газетасини чоп этишяпти. Журнал ва газета, аввало, буюк аждодларимиз ҳаёти ва ижоди, ўзбек миллий анъаналари, ватандошларимиз ютуқ ва муаммолари, турмуш тарзи ҳақида маълумот беради. Газета ойда, журнал эса ҳар фаслда бир марта чоп этилади.
Америкалик ўзбекларнинг ҳам орзуси киндик қони тўкилган она юртга қайтишдир. Албатта, кўчада миллатдошини кўриб, Ватанни эслаганида, она заминнинг муқаддас тупроғи қай даражада ўзига тортишини фақат ҳижронда яшаётган одамгина ҳис этиши мумкин.
Азизхон ҲАКИМОВ
тайёрлади.
Анъанавий дипломатия кўпинча манфаатлар мувозанати, музокара ва битимлар тилида сўзлайди. Маданий дипломатия санъат, адабиёт ва тарих орқали мамлакат ҳақида ижобий
тасаввур уйғотади. Диний-маърифий дипломатия эса янада нозик омилга — инсоннинг эътиқоди, у муқаддас деб билган қадриятлар ва тарихий хотирасига таянади.
Ўзбекистоннинг таҳлиллар туфайли кўзга ташланаётган бу янги модели исломни зўравонлик билан тенглаштирувчи ташқи стереотипларга илмий далил билан жавоб бериши, бузғунчи талқинларга қарши маърифий майдон яратиши, турли дин ва маданият вакилларини инсон қадри, билим, виждон эркинлиги, тинчлик ва масъулият атрофида бирлаштириши мумкин.
Шавкат Мирзиёев мазкур сиёсатнинг ғоявий ташаббускори. Президент илгари сураётган "Жаҳолатга қарши маърифат" ғоясининг асосий тамойиллари БМТнинг "Маърифат ва диний бағрикенглик" резолюциясида халқаро даражадаги сиёсий-ҳуқуқий ифодасини топди. Бу ёндашув терроризм ва экстремизмнинг оқибатларига эмас, уларни озиқлантирадиган барча омилларга қарши курашишни назарда тутади.
Президент "диний-маърифий дипломатия" институтининг бунёдкори сифатида ўртага чиқди. Унинг ташаббуси билан Ислом цивилизацияси маркази ва бошқа илмий муассасаларнинг ташкил этилиши, тарихий мажмуаларнинг қайта тикланиши, қўлёзмалар ва илмий мактабларга эътибор янгича интеллектуал инфратузилмани шакллантирди
Шунда Ўзбекистоннинг диний-маърифий дипломатияси дунёнинг бугунги муаммоларига холис ечим таклиф этадиган омилга айланмоқда.
Ҳабибулло Садибақосев ,
Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси биринчи проректори, сиёсий фанлар доктори, профессор
Манба: "Янги Ўзбекистон" газетаси