Хакмада қишлоғидаги тарихий масжид ҳудудида геологик тадқиқот ишлари бошланди. Бу ҳақда "Грозний-информ" ахборот агентлиги Чеченистон Республикаси Маданият вазири ўринбосари-Бауди Дааевга асосланиб хабар бермоқда.
Ҳакмадада Чеченистон Республикаси ҳудудида қурилган биринчи масжидлардан бири жойлашган. "Хакмада" масжиди XIX аср меъморий ёдгорлигига мансуб. Шарой туманида, Шаро-Аргуннинг ўнг ирмоқлари бўлган Хакмадой ва Мельчихи кичик дарёлари ҳосил қилган улкан буруннинг шарқий қисмида жойлашган.
Хакмада қишлоғи масжиди диний маданий мерос объектида барча геологик тадқиқот ишлари билан лойиҳалаш ва смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш жараёни аллақачон бошланган. XIX аср Хакмада тарихий-меъморий мажмуасидаги ишлар 2023 йилгача тўлиқ қайта тиклаш режа қилинган", деди Чеченистон Республикаси Маданият вазири ўринбосари-Бауди Дааев.
Унга кўра, масжид биноси маҳаллий стандартлар бўйича жуда катта тўртбурчакли иншоот бўлиб, оҳак устига яхши ишлов берилган тошдан ясалган. Икки қаватли масжиднинг майдони 13.05 х 15.30 метр. Меҳробнинг баландлиги 1,90 метр. Меҳробнинг ўнг ва чап томонига-иккита дераза тирқиши, 1-қаватда-тўртта дераза тирқиши, деворнинг бутун майдони бўйлаб бир текис жойлаштирилган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Саҳобалар айтадилар: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сариёғ ва хурмони яхши кўрар эдилар” (Имом Абу Довуд, Имом Ибн Можа ривояти).
Хурмо кам калорияли мева ҳисобланиб, унда бор-йўғи 23 кило калория мавжуд. Бироқ хурмонинг таркибида инсон организми учун зарур бўлган 30 га яқин турдаги аминокислоталар мавжуд бўлиб, уларнинг аксарияти бошқа меваларда учрамайди.
Шунингдек, у калий, магний, темир, мис ва витаминлар айниқса B6га бойдир.
Хурмо организмдаги холестерин даражасини пасайтириш орқали юрак касалликлари хавфини камайтиради. Ичак фаолиятини яхшилайди ва қабзиятнинг олдини олади. Уни мунтазам истеъмол қилиш ичак микрофлорасини соғломлаштиришга хизмат қилади.
Хурмо таркибидаги калий қон босимини меъёрлаштиришга ва юрак функциясини қўллаб-қувватлашга ёрдам беради. Унда B6 витамини ва антиоксидантлар миядаги яллиғланиш жараёнларини камайтиради, хотирани мустаҳкамлайди, фикрлаш қобилиятини яхшилайди.
Таркибидаги глюкоза, фруктоза ва сукроза каби табиий шакарлар туфайли хурмо организмга энергия беради. Шу сабабли у жисмоний чарчоқ пайтида ва ифторликда энг яхши озуқа ҳисобланади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Хурмо мўмин учун қандоқ ҳам яхши саҳарлик”, деганлар (Имом Абу Довуд ривояти).
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қишда хурмо билан, ёзда сув билан оғиз очар эдилар.
Хурмо таркибидаги калций, магний ва фосфор суякларни мустаҳкамлайди ва остеопороз каби касалликлар хавфини камайтиради. Ундаги антиоксидантлар эса, тери қаришини секинлаштиради ва унинг эластиклигини сақлайди.
Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, ҳомиладорлик даврида мунтазам хурмо истеъмол қилиш туғруқ жараёнини осонлаштиришга ёрдам беради.
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Кимки: “Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи”, деса, у учун жаннатда бир хурмо экилади», дедилар (Имом Термизий ривояти).
Даврон НУРМУҲАММАД