08 Январ, 2026, 19 Ражаб, 1447
08 Январ, 2026, 19 Ражаб, 1447
Австралиялик тадқиқотчилар қора седана коронавирус инфекциясини даволашда фойдали эканини исботлади, деб хабар беради daryo.uz «Korrespondent.net»га т аяниб.
Таъкидланишича, Nigella Sativa уруғлари — седана, қора зира, Рим кашничи асрлар давомида кўплаб касалликлар, хусусан, яллиғланиш ва инфекцияни даволашда фойдаланиб келинган.
Олимларнинг қайд этишича, Nigella Sativa’нинг фаол таркиби бўлган тимохинон SARS-CoV-2 вирусининг оқсили тиканларига «ёпишиб» олиб, уларнинг ўпка инфекциясини чақиришини блоклаши мумкин.
«Шунингдек, бу коронавирус билан касалхоналарга ётқизилган оғир аҳволдаги беморлардаги ‘цитокин бўрони’ни блоклай олади», — дейилади тадқиқотда.
Тимохинон яллиғловчи кимёвий воситалар — интерлейкинлар ажралишининг олдини олиб, инсоннинг иммун тизимига ижобий таъсир кўрсатади. Шу орқали у аллергик касалликлар — астма, экзема, артрит, склероз ва ҳатто тилла стафилококни даволашда муҳим роль ўйнайди.
Аммо уни ошқозон-ичак трактида табиий сўрилиш ёмон бўлган ҳолатда ишлатмаслик керак.
Қора седана мусулмонлар томонидан 14-асрдан бери кенг ишлатиниб келинади. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Қора дона ўлимдан бошқа ҳар бир дардга даводир», дедилар». Икки Шайх ва Термизий ривоят қилишган. Унинг лафзи қуйидагича: «Сизлар мана бу қора донани лозим тутинглар. Чунки унда сомдан бошқа барча дардга шифо бор. Сом ўлимдир».
Ибн Абу Атийқ розияллоҳу анҳу бир беморнинг олдига кирди ва: «Сизлар мана бу қора доначани лозим тутинглар. Ундан беш ёки олти дона олиб, майдалаб туйинглар. Сўнгра унинг бурнига зайтун ёғи билан мана бу тарафга, мана бу тарафга томизинглар. Оишанинг менга айтишича, у Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг:
«Албатта, мана бу қора донада сомдан бошқа барча дардга шифо бор», деганларини эшитган экан», деди.
«Сом нима?» деган эдим.
«Ўлим», деди» Бухорий ривоят қилган.
Шарҳ: Ушбу ҳадиси шарифларда «қора дона»ни ўлимдан бошқа барча дардларга даво экани қайта-қайта таъкидланмоқда. Бу маънони қандоқ тушунмоқ керак?
Уламоларимиз бу саволга атрофлича жавоб берганлар. Уларнинг ҳамма жавобларида ҳам ушбу ҳадиси шарифларнинг маъносини сиртдан кўрингандек тушунмаслик кераклиги таъкидланган.
Хаттобий:
«Бу ерда умумий гапириб, хусусийни ирода қилиш қоидаси ишлатилган. Бу ерда ҳамма дардлар дейишдан, рутубат ва балғамдан келиб чиқадиган хасталиклар ирода қилинган», деган эканлар.
Абу Бакр ибн Арабий бўлса: «Табиблар наздида «қора дона»дан кўра асал барча дардга даво бўлишга яқинроқ. Шундоқ бўлса ҳам баъзи хасталикка йўлиққан кишилар асал ичсалар озор топадилар. Аллоҳ таоло асалда одамлар учун шифо бор, деган бўлса ҳам уни ғолибо маъносида тушунилгандан кейин «Қора дона»ни ҳам шунга яқин маънода тушуниш лозим», деган.
Бошқалар: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам давони хастанинг ҳолига қараб туриб васф қилар эдилар. У зотнинг «қора дона» ҳақида айтган гаплари маълум кишиларга тегишли бўлган», деганлар.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Жаннатул Бақиъ — Саудия Арабистонининг Ҳижоз минтақасида, Мадинаи мунавварада жойлашган ислом тарихидаги илк ва энг қадимий қабристон. У Масжидун Набавийнинг жануби-шарқий томонида жойлашган бўлиб, “Бақиъул Ғарқад” номи билан ҳам машҳур. Бу ерда Пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи васалламнинг оила аъзолари ва кўплаб саҳобалари дафн этилган.
Қабристон милодий 622 йилда ташкил этилган. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Маккадан Мадинага ҳижрат қилганларида (милодий 622 йил, сентябрь), Бақиъ ерлари ғарқад, яъни тиканли буталар билан қопланган бўш майдон эди.
Бадр жанги бўлаётган вақтда (милодий 624 йил) вафот этган Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қизлари Руқайя розияллоҳу анҳо Бақиъ қабристонига биринчилардан бўлиб дафн этилган. Саҳобалардан эса биринчи бўлиб, муҳожирлардан Усмон ибн Мазъун розияллоҳу анҳу, ансорлардан Асъад ибн Зурора розияллоҳу анҳу шу ерга қўйилган.
Жаннатул Бақиъдаги 13 та машҳур қабр ва зиёратгоҳлар:
1. Сафия бинти Абдулмутталиб ва Отика розияллоҳу анҳумо: Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг аммалари.
2. Абдуллоҳ ибн Жаъфар ва Ақийл ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳум: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг яқин қариндошлари ва амакиваччалари.
3. Расулуллоҳнинг аёллари, мўминларнинг оналари: Хадича бинти Хувайлид ва Маймуна бинти Ҳорис розияллоҳу анҳумолардан ташқари Пайғамбаримизнинг барча аёллари шу ерга дафн этилган.
4. Пайғамбаримизнинг қизлари: Фотимаи Заҳро, Руқайя, Зайнаб ва Умму Кулсум розияллоҳу анҳумоларнинг қабрлари.
5. Пайғамбаримизнинг яқин аҳли байтлари: Бу ерда амакилари Аббос ибн Абдулмутталиб, шунингдек, Зайнулобиддин ибн Ҳусайн, Ҳасан ибн Али, Муҳаммад Боқир ва Жаъфар Содиқлар дафн этилган.
6. Иброҳим розияллоҳу анҳу: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг гўдаклигида вафот этган ўғиллари.
7. Ҳарра жанги шаҳидлари: Мадина шаҳрини ҳимоя қилишда шаҳид бўлганлар.
8. Усмон ибн Аффон розияллоҳу анҳу: “Зуннурайн” - икки нур соҳиби, Ислом оламининг учинчи халифаси.
9. Ҳалимаи Саъдия: Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг эмизган сут оналари.
10. Абу Саид Худрий ва Саъд ибн Муоз розияллоҳу анҳум: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг энг улуғ саҳобаларидан.
11. Имом Молик ва Имом Нофеъ: Машҳур Моликий мазҳаби асосчиси Имом Молик ибн Анас ва унинг устози, қироат олими Имом Нофеъ ибн Абу Нуайм.
12. Ҳасан ибн Али розияллоҳу анҳу: Пайғамбаримизнинг суюкли набиралари, Ҳазрат Али ва Фотима онамизнинг ўғиллари.
13. Фотима бинти Асад розияллоҳу анҳо: Ҳазрат Али розияллоҳу анҳунинг оналари ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни ўз фарзандидек вояга етказган аёл.
Бақиъ қабристонидаги мақбара ва гумбазлар 1806 ва 1925 йилларда бузиб ташланган. Ҳозирги кунда қабрлар устида ҳеч қандай бино ёки белгилар йўқ, улар оддий тупроқ ва тошлар билан белгиланган.
Т.Азимов тайёрлади
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 