Москвадаги Шарқ Давлат музейида "Қадамжолар тасвири. Макка ва Мадина ислом тасвирий санъати ёдгорликларида" кўргазмаси тақдим этилди. Кўргазмада Москва, Қозон, Новосибирск ва Ялта коллекцияларидан XVIII-XIX асрлардаги ислом қўлёзмаларининг илгари номаълум миниатюралари, шунингдек, Шарқ музейи коллекцияси, Қозон коллекциялари ва Маржани жамғармаси коллекциясидан Макка ва Мадинани тасвирловчи тaтар, ҳинд ва покистон шамоиллари намойиш этилди.
Islam.ru хабарига кўра, жами қирққа яқин буюмлар тақдим этилди.
Кўргазмада Ислом санъатидаги тасвирий анъананинг ўзига хослиги, муқаддас шаҳарлар-Макка ва Мадина образларининг келиб чиқиши намойиш этилди. XVI-XVII асрлардаги усмонли "меъморий" миниатюралари таъсирида (жумладан, миниатюрачи Насуҳ Матракчининг машҳур асарлари таъсирида) ва Муҳя Ал-Дин Лари "Футуҳ ал-ҳарамеин" ("Икки қадамжони топиш") қўлёзмалари таъсирида XVIII асрнинг 30-40-йиллардаги қўлёзмаларнинг матнларида ислом муқаддас шаҳарларининг режаси бор бўлган, "Далаил ал-Ҳайрат" қўлёзмасида Мадинанинг режа схемаси пайдо бўлади, XVIII аср ўрталарига келиб унга Макканинг икки жуфт тасвири қўшилади. Бу қандай ва нима учун рўй берганини ташриф буюрувчилар кўргазмада билиб олишди.
Бундан ташқари, кўргазмада XIX аср охири – ХХ аср бошларидаги "Далаил ал-Ҳайрат"ва шамоил миниатюраларига Европа чизмачилигининг таъсири намойиш этилди. Кўргазма Волга Булғорияси томонидан ислом қабул қилинганининг 1100 йиллигига бағишланган ва “Мамлакат тарихи” жамғармаси қўллаб-қувватловида ўтказилмоқда. Кўргазма куратори Илья Зайцев.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Саҳобалар айтадилар: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сариёғ ва хурмони яхши кўрар эдилар” (Имом Абу Довуд, Имом Ибн Можа ривояти).
Хурмо кам калорияли мева ҳисобланиб, унда бор-йўғи 23 кило калория мавжуд. Бироқ хурмонинг таркибида инсон организми учун зарур бўлган 30 га яқин турдаги аминокислоталар мавжуд бўлиб, уларнинг аксарияти бошқа меваларда учрамайди.
Шунингдек, у калий, магний, темир, мис ва витаминлар айниқса B6га бойдир.
Хурмо организмдаги холестерин даражасини пасайтириш орқали юрак касалликлари хавфини камайтиради. Ичак фаолиятини яхшилайди ва қабзиятнинг олдини олади. Уни мунтазам истеъмол қилиш ичак микрофлорасини соғломлаштиришга хизмат қилади.
Хурмо таркибидаги калий қон босимини меъёрлаштиришга ва юрак функциясини қўллаб-қувватлашга ёрдам беради. Унда B6 витамини ва антиоксидантлар миядаги яллиғланиш жараёнларини камайтиради, хотирани мустаҳкамлайди, фикрлаш қобилиятини яхшилайди.
Таркибидаги глюкоза, фруктоза ва сукроза каби табиий шакарлар туфайли хурмо организмга энергия беради. Шу сабабли у жисмоний чарчоқ пайтида ва ифторликда энг яхши озуқа ҳисобланади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Хурмо мўмин учун қандоқ ҳам яхши саҳарлик”, деганлар (Имом Абу Довуд ривояти).
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қишда хурмо билан, ёзда сув билан оғиз очар эдилар.
Хурмо таркибидаги калций, магний ва фосфор суякларни мустаҳкамлайди ва остеопороз каби касалликлар хавфини камайтиради. Ундаги антиоксидантлар эса, тери қаришини секинлаштиради ва унинг эластиклигини сақлайди.
Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, ҳомиладорлик даврида мунтазам хурмо истеъмол қилиш туғруқ жараёнини осонлаштиришга ёрдам беради.
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Кимки: “Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи”, деса, у учун жаннатда бир хурмо экилади», дедилар (Имом Термизий ривояти).
Даврон НУРМУҲАММАД