Ўзбекистоннинг Қоҳирадаги элчихонаси томонидан Мисрнинг етакчи олий таълим муассасалари билан ўзаро манфаатли ҳамкорликни мустаҳкамлаш бўйича тизимли ишлар олиб борилмоқда, деб хабар беради “Дунё” АА мухбири.
Хусусан, Қоҳира университети археология факультети декани Аҳмад Ражаб Ризқ билан музокаралар ўтказилиб, илм-фан соҳадаги ҳамкорликни мустаҳкамлаш йўналишлари муҳокама қилинди.
Аҳмад Ризқ 2008-2011 йилларда Мисрнинг Тошкентдаги элчихонаси маданият бўйича маслаҳатчиси, ваколатхона ҳузуридаги Маданият маркази мудири лавозимида фаолият юритган, 2017 йилда “Бухоро асори атиқалари ва ислом тамаддуни” номли китоб нашр этган. 2018 йил унинг Самарқандга бағишланган навбатдаги китоби босмадан чиққан.
Ҳозирда араб ва турк илмий манбаларига асосланиб, Тошкент, Хива, Термиз ва Фарғона тўғрисидаги китобларни нашрга тайёрламоқда. У Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2020 йил августдаги фармонига мувофиқ «Дўстлик» ордени билан тақдирланган.
Суҳбат чоғида Аҳмад Ризқ халқларимизнинг тарихий мустаҳкам ҳамкорлиги тўғрисида сўзлар экан, минг йилдан ошиқ алоқаларни ўзида акс эттирувчи мамлуклар мероси, Аҳмад Фарғонийнинг Қоҳирадаги изланишлари, Аюбийлар даврида 70 мингдан ортиқ туркий халқларнинг Миср заминида қўним топиши, Қоҳира марказида “Ўзбекия” туманининг мавжудлиги мамлакатларимиз ўртасидаги дўстлик ришталарини мустаҳкамлашга асос бўлиб хизмат қилишини таъкидлади.
Шу муносабат билан Аҳмад Ризқ томонидан Моварауннаҳрнинг буюк тарихини ўзида акс эттирувчи 7 жилдли китоб тайёрлангани, ушбу ноёб қўлланма асосида Қоҳира университети археология факультетининг 5 минг нафардан ортиқ талабаси ва 100 нафардан зиёд профессор-ўқитувчиси магистрлик ва докторлик ишларида фаол фойдаланаётганини қўшимча қилди.
Аҳмад Ризқ археология факультетида тарихий обидаларни таъмирлаш, исломий меъморчилик ва ёғоч ўймакорлигини тадқиқ этиш, тўқимачилик, гиламчилик ва зардўзлик санъати сирларини ўрганишга ихтисослашган 3 та лаборатория ҳам мавжудлигини маълум қилди.
Ушбу лабараторияларда ислом дунёси халқлари, жумладан Бухоро, Самарқанд, Хоразм тарихий-маданий меросига оид маълумотлар берилади.
Музокаралар якунида икки мамлакат ўртасида илм-фан ва таълим соҳасида имзоланган икки томонлама ҳужжатлар ижроси доирасидаги ҳамкорликни фаоллаштириш бўйича келишувга эришилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.
Хиндистоннинг буюк уламоларидан Маҳмуд Девбандий ва у кишининг шогирди Ҳусайн Аҳмад Маданий ҳинд диёрини инглиз мустамлакачиларидан озод қилиб, яна мусулмонларга ўтказишга ҳаракат қилишганини сезган Англия ҳукумати бу икки забардаст олимни Ўрта Ер денгизидаги Малта оролига сургун қилиб, шу ерда ҳибс қилган.
Қамоқхонага кираётган пайтда Маҳмуд Девбандий йиғлаб юборган эканлар. Шунда шогирдлари Ҳусайн Аҳмад Маданий нега йиғлаётганларини сўраганида «Энди Рамазонда Қуръон хатмини қаерда эшитаман?» деган эканлар. Икковлари ҳам олим бўлишган эканлар-у, лекин мураттаб қори эмас эканлар. Рамазонга тўққиз ой қолган пайтда Ҳусайн Аҳмад Маданий бир Мусҳаф топтириб, 9 ой ичида Қуръонни ёд олиб, Рамазонда хатмга ўтиб берган эканлар. Шунда устозлари: «То қиёматга қадар авлодингдан қори узилмасин!» деб дуо қилган эканлар.
Ҳусайн Аҳмад Маданийдан учта ўғил қолган. Улар Асъад Маданий, Аршад Маданий, Асжад Маданий. Бир қизларининг уйида 40 та мураттаб қори бор экан. Аршад Маданийнинг 10 та фарзанди (7 ўғил, 3 қиз) бор, ҳаммаси мураттаб қори экан.
Буюк устозни зиёрат қилиш мақсадида одамлар Ҳиндистондан кемага чиқиб, Малтага боришар экан. Инглизлар эса уларни қамоқхонага қўймагач, ҳеч бўлмаса, шу ерда устоз бор-ку, бизга зиёрат савобини берар дея, қамоқхона атрофини айланиб, дуо қилиб кетишавераркан.
Шунда Ҳусайн Аҳмад Маданий устозларига: «Устоз, бизни зиёрат қилгани келаётган одамларнинг кети узилмайди, лекин уларни бизга кўрсатишмаяпти, шу ерни айланиб-айланиб қайтишаётган экан» деса, Маҳмуд Девбандий айтган эканлар: «Қараб тургин, буларнинг ихлоси сабаб Аллоҳ таоло уларнинг болаларини қори қилади!».
Девбанд қишлоғининг нарироғида Амроҳа деган кичкина қишлоқ бор. У ерда 5000 та мураттаб қори бор. Ундан ҳам нарида Кандеҳла деган қишлоқ бор. Унда эса биронта ҳам мураттаб қори бўлмаган аёл йўқ!
Устоз Ёрқинжон қори раҳимаҳуллоҳ