Бугун, 6 май куни Қозоғистон Республикаси Туркистон вилояти марказида туркий давлатлар дин пешволари иштирокида “Туркий халқларнинг ислом цивилизацияси ривожига қўшган ҳиссаси” мавзусида халқаро илмий-амалий конференция бўлиб ўтмоқда.
Халқаро анжуман иштирокчилари кунни Хожа Aҳмад Яссавий мақбарасини зиёрат қилишдан бошладилар. Дин пешволари Хожа Aҳмад Яссавий мақбарасига ташриф буюриб, у кишининг ҳақларига ўқилган 100 та хатми Қуръонни якунини қилиб, дуолар қилдилар.
Тарихий манбалардан маълумки, Қозоғистоннинг энг муҳташам тарихий ёдгорлиги Ҳазрат Аҳмад Яссавий хонақоҳи Амир Темур томонидан бунёд этилган. Бу ёдгорлик Темур давридан бери сақланиб қолган энг катта мажмуадир. Муҳташам мажмуа мақбара, масжид, кутубхона, катта ва кичик сарой, мадраса ва 35 та ҳужра, қудуқхона ва ошхонани ўз ичига қамраб олган. Уни Амир Темурнинг ўзи шахсан лойиҳалаштирган ва ўлчовларини чизиб берган дейилади манбаларда. Бу эса Амир Темурнинг Аҳмад Яссавийга бўлган юксак ҳурмат-эҳтироми рамзидир.
Дин пешволари зиёрат асносида мажмуа билан яқиндан танишар экан, унинг қурилишига ва Соҳибқироннинг Аҳмад Яссавийга бўлган эҳтиромини юқори баҳоладилар.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Саҳобалар айтадилар: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сариёғ ва хурмони яхши кўрар эдилар” (Имом Абу Довуд, Имом Ибн Можа ривояти).
Хурмо кам калорияли мева ҳисобланиб, унда бор-йўғи 23 кило калория мавжуд. Бироқ хурмонинг таркибида инсон организми учун зарур бўлган 30 га яқин турдаги аминокислоталар мавжуд бўлиб, уларнинг аксарияти бошқа меваларда учрамайди.
Шунингдек, у калий, магний, темир, мис ва витаминлар айниқса B6га бойдир.
Хурмо организмдаги холестерин даражасини пасайтириш орқали юрак касалликлари хавфини камайтиради. Ичак фаолиятини яхшилайди ва қабзиятнинг олдини олади. Уни мунтазам истеъмол қилиш ичак микрофлорасини соғломлаштиришга хизмат қилади.
Хурмо таркибидаги калий қон босимини меъёрлаштиришга ва юрак функциясини қўллаб-қувватлашга ёрдам беради. Унда B6 витамини ва антиоксидантлар миядаги яллиғланиш жараёнларини камайтиради, хотирани мустаҳкамлайди, фикрлаш қобилиятини яхшилайди.
Таркибидаги глюкоза, фруктоза ва сукроза каби табиий шакарлар туфайли хурмо организмга энергия беради. Шу сабабли у жисмоний чарчоқ пайтида ва ифторликда энг яхши озуқа ҳисобланади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Хурмо мўмин учун қандоқ ҳам яхши саҳарлик”, деганлар (Имом Абу Довуд ривояти).
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қишда хурмо билан, ёзда сув билан оғиз очар эдилар.
Хурмо таркибидаги калций, магний ва фосфор суякларни мустаҳкамлайди ва остеопороз каби касалликлар хавфини камайтиради. Ундаги антиоксидантлар эса, тери қаришини секинлаштиради ва унинг эластиклигини сақлайди.
Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, ҳомиладорлик даврида мунтазам хурмо истеъмол қилиш туғруқ жараёнини осонлаштиришга ёрдам беради.
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Кимки: “Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи”, деса, у учун жаннатда бир хурмо экилади», дедилар (Имом Термизий ривояти).
Даврон НУРМУҲАММАД