Sayt test holatida ishlamoqda!
19 Noyabr, 2026   |   9 Jumadul soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:53
Quyosh
07:11
Peshin
12:14
Asr
15:19
Shom
17:04
Xufton
18:19
Bismillah
19 Noyabr, 2026, 9 Jumadul soni, 1448

Bir oyat tafsiri: Kuvvirot

13.05.2024   1865   6 min.
Bir oyat tafsiri: Kuvvirot

بسم الله الرحمن الرحيم

 الحمد لله رب العالمين الصلاة و السلام على سيدنا محمد وعلى آله و أصحابه أجمعين لا حول ولا قوة إلا بالله

 “Takvir” surasi. 1oyat tafsirlaridan tarjimalar

Qur'on oyatlari olamlarning tarbiyachisi tomonidan nozil bo'lgan ekan, uning haybati ham, oyatlar zamiridagi ma'nolar ham shunga yarasha bo'ladi. Ojiz bandalar hammalari jamlanib tafsir yozsalar ham, hamma yozilgan tafsirlar jamlansa ham bu ilohiy kalom ma'nosini to'liq ochib bera olmaydi. Shuning uchun har bir tafsir qilish huquqi bo'lgan mufassir o'z imkoniyati doirasidan kelib chiqib ijtihod qiladi. Quyida ana shunday mo''tabar tafsirlardan tarjimalarni taqdim etmoqdamiz

“Takvir” surasi Makkada nozil bo'lgan.

«Takvir» so'zi lug'atda «o'rash» ma'nosini bildiradi.

بسم الله الرحمن الرحيم

إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ

“Quyosh o'ralganida”.

Oyatdagi «kuvvirot» so'zi bir narsani dumaloq qilib o'rash ma'nosini bildiradi. Quyoshning o'ralib qolishi, ya'ni so'nishi qiyomatning qoim bo'lishi alomatlaridandir. Ya'ni, qiyomat kuni kelganida quyosh o'ziga o'zi o'raladi va nuri batamom to'siladi. (Irfon).

Vaqtiki, quyoshni buklab, o'ralsa.

Abdulloh ibn Umar raziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi – Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Kim qiyomat kunini ko'zi bilan qaragandek ko'rishni xohlasa “Izash-shamsu kuvvirat”, “Va izas-samoun-fatarat”, “Izas-samoun-shaqqat” suralarini o'qisin” dedilar. (Imom Ahmad rivoyati. Imom Termiziy ham shu kabi rivoyat qilgan).

Ali ibn Abu Talha ibn Abbos roziyallohu anhumodan rivoyat qilishicha إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ ya'ni “Quyosh qorong'ulashsa”.

Avfiy esa: “Yo'qolsa” degan.

Mujohid: “Zim bo'lib yo'qolsa, tugansa” degan. Zihok ham shunday degan.

Qatoda: “Nuri ketsa” degan.

Sa'id ibn Jubayr: “Tushib ketsa” degan.

Rabi' ibn Husaym: “Otib yuborilsa” degan.

Abu Solih: “Tashlansa, tashlab yuborilsa” va yana “Ag'darilsa, to'ntarilsa” degan. Zayd ibn Aslam: “Yerga tushib ketsa” degan.

Ibn Jarir: “Bizning nazdimizda narsani bir-biriga jamlamoq (o'ramoq) degan so'z to'g'riroq. تكوير العمامة  (sallani o'ramoq) so'zi shundan. Shunga ko'ra كُوَّرَتْning ma'nosi bir-biriga jamlanib, so'ng o'ralib, irg'itilsa shundan keyin nuri so'nishini anglatadi” degan”.

Ibn Abu Hotim ibn Abbos roziyallohu anhumodan rivoyat qiladi: “Alloh qiyomat kunida Quyosh, Oy va yulduzlarni dengizga buklab, o'raydi. So'ng g'arbdan shamol jo'natadi, o't ularni kuydirib yuboradi”. Omir Sha'biy ham shunday degan.

Ibn Abu Hotim yana Abu Maryamdan rivoyat qilishicha Rasululloh sollallohu alayhi va sallam mazkur oyat haqida: “Jahannamda o'ralsa (buklansa)” deganlar.

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam: “Quyosh va Oy qiyomat kunida o'ralurlar (buklanurlar)” dedilar (Imom Buxoriy rivoyati).

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Albatta, Quyosh va Oy qiyomat kuni do'zaxdagi ikki nurlardur”.

Quyoshning zoti emas, balki ufq uzra yoyilgan nurining o'ralishi ma'nosida bo'lishi ham mumkin.

Sahih xabarlarda kelishicha qiyomat kunida Quyosh mashhargohda boshlar uzra bir mil masofagacha yaqin bo'lur. Insonlar terlariga botib keturlar.

Abu Solih “ag'darilsa, to'ntarilsa” degan. Ibn Abbos raziyallohu anhumo: Quyoshning o'ralishi Arshga kirmog'idur” degan. Mujohiddan “Yo'qolsa, tugallansa” deb ham rivoyat qilingan.

Zamaxshariy tafsirida aytadi: “التكوير” - كوّرت العمامة (sallani o'rash)dan olinib, Quyoshning nuri o'ralishi natijasida uning ufqdagi yog'dusining taralib, yoyilishi ado bo'lishi ma'nosida. U Quyoshning zavol topib tamom bo'lishini ifoda qiladi. Chunki uning nuri yaralganidan buyon o'rog'liq holning aksi – yoyilgan holatda bo'lgan edi.

Ko'tarilishi va to'silishi ma'nosida bo'lishi ham mumkin. Falakidan tashlansa, otib yuborilsa.

Rivoyat qilinishicha, Quyosh va yulduzlarga ibodat qilganlarga ko'rasatib qo'yish uchun u ikkisi (Quyosh va yulduzlar) jahannamga otib tashlanadi. Qaysiki, “Anbiyo” surasida bayon qilinganidek: “Albatta, sizlar va Allohdan o'zga ibodat qilgan narsalaringiz jahannam yoqilg'isidirsiz”(98-oyat).

 

“Ibn Kasir”, “Ruhul ma'oniy” va “Kashshof” tafsirlaridan olindi.

 Ulug'bek qori YO'LDOShYeV,

Asaka tumanidagi “Muhammadsolih hoji” jome masjidi xodimi.

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Katta Langar Qur’onining noyob sahifasi Qatardagi ko‘rgazmada namoyish etilmoqda

19.11.2026   3096   1 min.
Katta Langar Qur’onining noyob sahifasi Qatardagi ko‘rgazmada namoyish etilmoqda

Shu yilning 3 sentyabridan 28 noyabriga qadar Qatarning Doha shahridagi Islom san’ati muzeyida “O‘zbekiston: boqiy meros” nomli yirik xalqaro ko‘rgazma bo‘lib o‘tmoqda.

Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi tomonidan tashkil etilgan ushbu nufuzli tadbirda yurtimizdagi 7 ta muzeyga tegishli 152 ta noyob tarixiy ashyo bilan bir qatorda O‘zbekiston musulmonlari idorasi kutubxonasi fondida saqlanayotgan bebaho xazina – Katta Langar Qur’onining sahifasi ham namoyish etilmoqda.

Mazkur mas’uliyatli jarayonga tayyorgarlik puxta olib borildi. Xususan, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari ushbu Mus'hafning xavfsizligini ta’minlash, kelajak avlodga bezavol yetkazish va xalqaro ko‘rgazmada munosib taqdim etish yuzasidan muhim ko‘rsatmalar berdilar. Shuningdek, bu tarixiy qadam yurtimiz va boy islomiy merosimiz targ‘ibotida manfaatli bo‘lishini tilab, xayrli duolar qildilar. Diniy idora raisining birinchi o‘rinbosari Homidjon domla Ishmatbekov esa tashkiliy-tayyorgarlik ishlarini muvofiqlashtirib, Dohaga yo‘l olgan vakillarimizni kuzatib qo‘ydilar.

Shundan so‘ng Diniy idora Kutubxona bo‘limi xodimlari Doha shahriga yetib borib, xalqaro mutaxassislar bilan hamkorlikda Mus'haf sahifasini namoyishga har jihatdan tayyorladilar va ko‘rgazma zalidagi maxsus himoyalangan jihozga joylashtirdilar.

Ko‘rgazmaga tashrif buyurayotgan xorijiy olimlar, san’atshunoslar va ko‘plab mehmonlar Islom tamaddunining betakror durdonasi sanalmish Katta Langar Qur’oni sahifasini katta qiziqish va ehtirom bilan tomosha qilmoqdalar. Tadbir ishtirokchilari bu bebaho obidaning asrlar osha butunligicha asrab-avaylab kelinayotganini yuksak baholab, O‘zbekistonning boy diniy-ma’rifiy merosi hamda xalqimizning islom sivilizatsiyasi rivojiga qo‘shgan ulkan hissasini alohida e’tirof etmoqdalar.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari